Háir verndartollar þótt vörurnar séu ekki framleiddar hér

Stór hluti verndartolla leggst á vörur sem ýmist eru ekki framleiddar hér á landi eru ekki framleiddar í fullnægjandi magni eða teljast ekki til hefðbundinnar búvöruframleiðslu. Verndin missir því marks og skaðar eingöngu neytendur og samkeppni, að því er fram kemur í nýrri skýrslu Félags atvinnurekenda. 

Í skýrslunni kemur fram að ríkið viðhaldi tollvernd á matvæli sem eru ekki framleidd hér þannig að verndarandlagið er í raun ekki til. Dæmi eru sætar kartöflur sem eru ekki ræktaðar hér heldur innfluttar frá Bandaríkjunum. Á þær leggst 30 prósent tollur en enginn virðist geta svarað hvers vegna. 

„Sama gildir um franskar kartöflur og kartöflusnakk. Þetta ber 60-70 prósenta toll sem er svakalegt og verndar í raun enga innlenda starfsemi nema tvo litla vinnustaði sem anna engan veginn innanlandseftirspurn og framleiða sitt aðallega úr innfluttu hráefni,“ segir Ólafur Stephensen framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda. 

Félag atvinnurekenda leggur til að tollar á innfluttum búvörum verði lækkaðir um helming. Tollvernd fyrir svína- og alifuglakjöt verði afnumin að fullu, svo og tollar á vörum sem ekki keppa við innlenda búvöruframleiðslu.

Innbygð þversögn í tollvernd

Ólafur bendir á þversögnina sem felst í því að tolla matvæli sem íslenskur landbúnaður annað hvort framleiðir ekki eða svarar ekki eftirspurn eftir. „Íslenskur landbúnaður tryggir ekki fæðuöryggi. Hann getur ekki annað eftirspurn eftir nautakjöti, svínakjöti, alifuglakjöti, alls konar ostum og alls konar grænmeti og ávöxtum. Engu að síður eru þessar vörur tollaðar í topp.“

Samningarnir sem ríkið gerði við ESB og munu taka gildi í byrjun árs 2017 munu lækka tolla á sumar matvörur. Unnar hafa verið margar skýrslur í gegnum árin um mikilvægi afnáms tollverndar til að tryggja hagsmuni neytenda en svo virðist sem skýrsluhöfundar hafi talað fyrir daufum eyrum.

„Ég held að það myndi hjálpa ef pólitíkusarnir læsu skýrslur sem gjarnan hafa verið settar fram að þeirra beiðni. Um hvernig hægt sé að lækka matarverð og auka samkeppni á dagvörumarkaði. Skýrslurnar eru orðnar all margar en það er alltaf talað fyrir daufum eyrum.“