Trúfrelsi barna Natan Kolbeinsson og Ída Finnbogadóttir skrifar 4. mars 2015 14:58 Mikil umræða hefur staðið undanfarin ár um stjórnarskrána, hvernig umgjörðinni um stjórnskipan lýðveldisins skuli háttað og þann rétt sem henni er ætlað að tryggja borgurunum. Í 74. grein stjórnarskrár lýðveldisins er ákvæði sem ætlað er að tryggja okkur félagafrelsi, samkvæmt ákvæðinu á það að vera undir okkur sjálfum komið hvort við viljum tilheyra ákveðnum félagskap eða ekki. Þó hefur Alþingi allt fram á síðustu ár sett þessu frelsi skorður. Auk félagafrelsis er í stjórnarskrá ákvæði um trúfrelsi. En til hverra nær þetta trúfrelsi nákvæmlega? Þegar við ræðum trúfrelsi þá gleymist oft að börn eru sjálfkrafa skráð í það trúfélag sem foreldrar þeirra tilheyra og trúfrelsi þeirra þar með settar skorður. Síðustu mánuði hefur sprottið upp umræða um hvernig hátta eigi samskiptum þjóðkirkjunnar (og trúfélaga almennt) við skóla. Á að fara í kirkjuheimsóknir á skólatíma, gefa 5. bekkingum Nýja testamentið o.s.frv. Þeir sem gagnrýnt hafa það fyrirkomulag sem komist hefur á síðustu áratugi hafa verið sakaðir um einhverskonar árás á kristin gildi eða þjóðkirkjuna. Flestir sem gagnrýnt hafa kirkjuheimsóknir í núverandi mynd hafa þó getað fellt sig við hana sem þátt í trúarbragðafræðslu, slík kynning þyrfti þó að felast í öðru en að hlýða á jólahugvekjuna eða annað trúboð í hefðbundnum skilningi. Okkur að vitandi hafa skólayfirvöld heldur ekki lagt sig eftir að skipuleggja heimsóknir í trúfélög sem part af trúarbragðafræði nema þegar kemur að því að heimsækja kirkjuna. Þessi tvö mál, skráning í trúfélag og kirkjuheimsóknir skólabarna, virðast kannski ekki eiga margt sameiginlegt. Það er samt þannig að þau snúast hvoru tveggja að miklu leiti um trú- og félagafrelsi barna. Bæði frelsi barna til mynda sé sínar eigin trúarskoðanir áður en þau eru skráð í trúfélag og réttur þeirra til að stunda nám sitt án þess að utanaðkomandi aðilar reyni að hafa þar áhrif á trúarviðhorf þeirra, varða trúfrelsi barnsins. Líkt og öll önnur félagasamtök ættu trúfélög ekki að eiga rétt á að skrá til sín einstaklinga sem hvorki hafa aldur eða forsendu til þess að mynda sér sjálfstæðar skoðanir um trúmál. Réttur foreldra til að ala börnin sín upp eins og þeim sýnist best er mikill. En hvenær fer sá réttur að skarast á við eðlileg réttindi barnsins? Í samfélagi þar sem trúfrelsi er stjórnarskrárvarið hlýtur það að vera sjálfsögð krafa okkar allra að ekkert trú- eða lífsskoðunar félag hafi rétt á því að skrá til sín meðlimi sem ekki sækjast eftir því sjálfir. Ef boðlegt er að skrá barn sem meðlim í trúfélag við fæðingu, hvað er þá því til fyrirstöðu að skrá það á sama tíma í stjórnmálaflokk eða önnur félagasamtök, sum hver jafnvel með djúpar rætur í samfélaginu? Hvern langar ekki að fæðast inn í góðtemplararegluna eða kvenfélagið Gleym mér ei á Grundarfirði? Ættum við ekki leyft börnum að njóta vafans þar til þau hafa aldur til þess að mynda sér sínar eigin skoðanir? Höfundar eru stjórnarmenn í Ungum jafnaðarmönnum Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Skoðun Þyrnirinn sem náði í gegn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson skrifar Skoðun Ungum Íslendingum er betur borgið utan ESB Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Veistu hvaða sírenur syngja til þín? Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Það er sitthvað bogið við banana Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun Já fyrir íslenskuna! Logi Einarsson skrifar Skoðun Segðu ekki nei, segðu kannski, kannski, kannski Hólmar Örn Finnsson skrifar Skoðun Hverjum treystir þú? María Rut Kristinsdóttir skrifar Skoðun Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ryksugan hans Halldórs Svanhvít Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar Sjá meira
Mikil umræða hefur staðið undanfarin ár um stjórnarskrána, hvernig umgjörðinni um stjórnskipan lýðveldisins skuli háttað og þann rétt sem henni er ætlað að tryggja borgurunum. Í 74. grein stjórnarskrár lýðveldisins er ákvæði sem ætlað er að tryggja okkur félagafrelsi, samkvæmt ákvæðinu á það að vera undir okkur sjálfum komið hvort við viljum tilheyra ákveðnum félagskap eða ekki. Þó hefur Alþingi allt fram á síðustu ár sett þessu frelsi skorður. Auk félagafrelsis er í stjórnarskrá ákvæði um trúfrelsi. En til hverra nær þetta trúfrelsi nákvæmlega? Þegar við ræðum trúfrelsi þá gleymist oft að börn eru sjálfkrafa skráð í það trúfélag sem foreldrar þeirra tilheyra og trúfrelsi þeirra þar með settar skorður. Síðustu mánuði hefur sprottið upp umræða um hvernig hátta eigi samskiptum þjóðkirkjunnar (og trúfélaga almennt) við skóla. Á að fara í kirkjuheimsóknir á skólatíma, gefa 5. bekkingum Nýja testamentið o.s.frv. Þeir sem gagnrýnt hafa það fyrirkomulag sem komist hefur á síðustu áratugi hafa verið sakaðir um einhverskonar árás á kristin gildi eða þjóðkirkjuna. Flestir sem gagnrýnt hafa kirkjuheimsóknir í núverandi mynd hafa þó getað fellt sig við hana sem þátt í trúarbragðafræðslu, slík kynning þyrfti þó að felast í öðru en að hlýða á jólahugvekjuna eða annað trúboð í hefðbundnum skilningi. Okkur að vitandi hafa skólayfirvöld heldur ekki lagt sig eftir að skipuleggja heimsóknir í trúfélög sem part af trúarbragðafræði nema þegar kemur að því að heimsækja kirkjuna. Þessi tvö mál, skráning í trúfélag og kirkjuheimsóknir skólabarna, virðast kannski ekki eiga margt sameiginlegt. Það er samt þannig að þau snúast hvoru tveggja að miklu leiti um trú- og félagafrelsi barna. Bæði frelsi barna til mynda sé sínar eigin trúarskoðanir áður en þau eru skráð í trúfélag og réttur þeirra til að stunda nám sitt án þess að utanaðkomandi aðilar reyni að hafa þar áhrif á trúarviðhorf þeirra, varða trúfrelsi barnsins. Líkt og öll önnur félagasamtök ættu trúfélög ekki að eiga rétt á að skrá til sín einstaklinga sem hvorki hafa aldur eða forsendu til þess að mynda sér sjálfstæðar skoðanir um trúmál. Réttur foreldra til að ala börnin sín upp eins og þeim sýnist best er mikill. En hvenær fer sá réttur að skarast á við eðlileg réttindi barnsins? Í samfélagi þar sem trúfrelsi er stjórnarskrárvarið hlýtur það að vera sjálfsögð krafa okkar allra að ekkert trú- eða lífsskoðunar félag hafi rétt á því að skrá til sín meðlimi sem ekki sækjast eftir því sjálfir. Ef boðlegt er að skrá barn sem meðlim í trúfélag við fæðingu, hvað er þá því til fyrirstöðu að skrá það á sama tíma í stjórnmálaflokk eða önnur félagasamtök, sum hver jafnvel með djúpar rætur í samfélaginu? Hvern langar ekki að fæðast inn í góðtemplararegluna eða kvenfélagið Gleym mér ei á Grundarfirði? Ættum við ekki leyft börnum að njóta vafans þar til þau hafa aldur til þess að mynda sér sínar eigin skoðanir? Höfundar eru stjórnarmenn í Ungum jafnaðarmönnum
Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir Skoðun
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar
Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar
Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir Skoðun