Internetið, einelti og skaðabætur

Í nútímasamfélagi kennum við börnunum okkar að tileinka sér og nota tölvur og tölvubúnað sér til framdráttar í framtíðinni. Við horfum upp á foreldra okkar, afa og ömmur, sem mörg hver eru jú fulltölvulæs, sitja fyrir framan tölvurnar eins og þær séu geimskip. Þetta fólk horfir síðan með endalausri aðdáun á 3-4 ára barnabarnið sitt spila tölvuleiki í iPad eins og það hafi aldrei gert neitt annað. Já, nútíminn er skemmtilegur. Eggið kennir hænunni á við um svo gríðarlega margt. Það er einmitt mergurinn málsins.

Börnin okkar verða með tímanum klárari en við á tölvur og internetið. Það kemur að því að við hættum að skilja hvað þau eru að gera og hvað þau geta gert. Þá kemur uppeldið sterkt inn og þá sérstaklega hvort börnin okkar séu fær um að finna til samkenndar með náunganum. Það er nefnilega staðreynd að vel uppalin börn verða ekki að tröllum og skrímslum á internetinu.

Samkennd er lykilorð

Samkennd er lykilorð þegar kemur að tjáningu fólks á internetinu. Ef þú getur sett þig í spor annarra og fundið til með þeim, þá er ólíklegt að þú meiðir viðkomandi með orðum þínum á internetinu. Því miður er það svo að börn á öllum aldri virðast sneidd allri samkennd og vaða áfram undir dulnefnum á spjallsvæðum internetsins dæmandi allt og alla, meiðandi og niðurrífandi. Slíku verður aðeins mætt með uppeldi. Ef foreldrar geta ekki alið börnin sín upp og kennt þeim samkennd með náunga sínum, þá verður alltaf einelti í skólum, á vinnustöðum og á internetinu. Þolendur neyðast þá til þess að grípa inn í og leita réttar síns. Það er gert með aðstoð lögmanna og hugsanlega dómstóla.

Ferlið er kostnaðarsamt fyrir þolendur og gerendur. Líklega er kostnaður við meiðyrðamál um þrjár milljónir króna fyrir þolanda sem breytist þá í stefnanda. Dæmigerðir dómar í slíkum málum fela í sér að stefnanda eru dæmdar skaðabætur og greiðsla málskostnaðar. Dómurinn metur hins vegar lögfræðiþjónustu eftir eigin verðskrá og dæmir iðulega um 800.000 kr. sem málskostnað og hæfilegar skaðabætur teljast vera um 300.000 kr.

Stefnandinn þarf því að kosta til 1,9 milljón króna úr eigin vasa til þess að verja æru sína. Ljóst er að ekki eru allir færir um það. Einn ágætur hæstaréttarlögmaður spurði Hæstarétt fyrir ekki svo löngu síðan að því hvaða verðmat rétturinn setti á eigin æru, er hann hvatti réttinn til þess að íhuga hve léttvægar 300.000 króna miskabætur eru miðað við alvarleika brotsins. Ég vona að samkenndin sem við búum vonandi öll yfir muni sigra tröllin og myrkrið sem þau valda sálartetri þolandans, sama á hvaða aldri hann er.