Tómstundafræði

Flestir á mínum aldri muna eftir því að hafa byrjað að vinna snemma t.d. við að passa börn eða í sveit, ég man vel eftir því að hafa hjálpað afa í heyskap og þá voru engar rúllur, bara baggar og maður gekk á eftir kerrunni og henti böggunum upp á og þegar ég var 15 ára vann ég í smá tíma í síld með skólanum. Hver man líka ekki eftir því að þurfa að hjálpa foreldrum sínum að þrífa og hvað þá að vaska upp því það voru engar uppþvottavélar en það sem mann langaði að gera var að hanga með jafnöldrum sínum en það var ekki í boði fyrr en öll verkefni voru búin.

Sumt af því sem maður þurfti að gera fannst manni leiðinlegt en annað var skemmtilegt, samt hafði þetta allt mikla þýðingu fyrir mann. Maður lærði að taka ábyrgð, sýna sjálfstæði, taka sjálfstæðar ákvarðanir, félagsfærni, sýna öðrum virðingu og margt fleira sem styrkti mann sem persónu.

En tímarnir hafa breyst, í dag fara fá börn í sveit, það er ekki eins mikið um pössun og ég veit ekki hvernig það er með heimilisþrifin hjá öðrum en ég persónulega er alltof léleg að láta mín börn hjálpa til heima. Svo hvar eru börnin að fá tækifæri til að taka ábyrgð, efla sjálfstæðið, sýna frumkvæði og efla félagsfærnina?

En eins og ég sagði, tímarnir breytast og samfélagið með, þó unga kynslóðin sé ekki að stafla böggum, pækla síld eða skipta um bleiur þá er hún að vinna að öðruvísi verkefnum og taka þátt í öðruvísi starfi.

Það sem stendur unglingum til boða í dag er til dæmis að taka þátt í starfi félagsmiðstöðva sem eru með frítímastarf fyrir 13 til 16 ára unglinga. Þar fer fram mikið og fjölbreytt starf og geta unglingarnir komið á eigin forsendum og tekið þátt í því sem þeir hafa áhuga á. Þeir sem hafa áhuga geta boðið sig fram í unglingaráð sem er hluti af unglingalýðræði, hlutverk unglingaráðsins er að skipuleggja dagskrá félagsmiðstöðvarinnar, virkja aðra unglinga til að taka þátt í starfi staðarins, o.fl. Ef þetta er ekki það sem einhver vill vera þátttakandi í þá er margt annað í boði eins og að skipuleggja og halda viðburði í samvinnu með jafnöldrum sínum eða starfsfólkinu, taka þátt í hópastarfi, spila, hlusta á tónlist eða spjalla við starfsfólkið en þetta er bara brot af því sem er í boði á flestum félagsmiðstöðvum.

Þannig að unglingarnir okkar eru að læra að verða sjálfstæðir, taka ábyrgð, sýna öðrum virðingu og efla félagsfærnina en þeir eru bara að því á allt öðrum vettvangi en við gerðum. Svo það má ekki vanmeta starf félagsmiðstöðvanna, þó að þar virðist bara fara fram leikur og skemmtun þá eru þetta leikir og skemmtun sem tómstundafræðingar eru búnir að skipuleggja á þann hátt sem þeir kunna best til að unglingarnir læri alltaf eitthvað af því sem þeir taka þátt í.