Makríll og hvalir éta lundann út á gaddinn

Engar vísbendingar eru um að sandsílastofninn suður og vestur af landinu sé að rétta úr kútnum en sandsíli er mikilvægt í fæðukeðju sjávar og hefur mikil áhrif á uppgang sjófugla eins og lunda. Hafrannsóknarstofnun lauk ellefu daga rannsóknarleiðangri á sandsílinu í gær.

Fiskifræðingar segja að leiða megi að því líkum að seiðin hafi strax lent í miklu afráni frá fiskum eins og makríl, hvölum og sjófuglum þó ekki liggi fyrir nein gögn þar að lútandi. Aðrar mögulegar skýringar á lélegri nýliðun gætu verið lítið æti, óhagstætt hitastig sjávar eða önnur umhverfisáhrif. Valur Bogason útibússtjóri Hafrannsóknarstofnunar í Vestmannaeyjum var einn leiðangursmanna í ellefu daga leiðangri stofnunarinnar sem lauk í gær. Hann segir leiðangurinn staðfesta ástand sem verið hafi á stofninum undanfarin ár.

„Sílið hefur ekkert verið að rétta úr kútnum og það eru allir árgangar orðnir mjög litlir. En við fengum svolítið af seiðum í Faxaflóa í fyrra og  vorum með svolitla eftirvæntingu um hvernig því myndi reiða af en þau hafa ekki verið að skila sér sem eins árs sandsíli. Þannig að ég býst við því að það verði áframhaldandi lélegt ástand á sílinu einhver ár í viðbót,“ segir Valur. Nauðsynlegt sé að fá nýliðun í sandsílastofninn í meira en eitt ár til að stofninn rétti úr kútnum,  því nú séu allir árgangar mjög litlir.

Þetta er auðvitað áhyggjuefni því sandsílið er mikilvægt í fæðukeðju sjávar. „Jú, enda höfum við séð það á ástandi sjófuglastofna við suður- og vesturströndina að þeim hefur gengið illa með varp undanfarin ár og það má að mestu rekja það til ástands sandsílastofnsins,“ segir Valur. En lundinn í Vestmannaeyjum hefur t.d. ekki fengið mikið að éta undanfarin ár. „Nei og hann hefur verið að reyna að keyra þetta á öðrum fæðutegundum undanfarin ár en gengið misvel. Enda eru ekki margar tegundir hér við suðurströndina sem geta komið inn fyrir ungann þó fullorðni fuglinn geti lifað á kannski átu og öðru. En hann kemur ekki unga upp á því,“ segir Valur.

Þá leiða fiskifræðingar líkur að því að hrefna og hvalir éti töluvert af seiðum en ekki hvað síst makríllinn sem gengið hefur í auknum mæli inn í íslenska lögsögu undanfarin ár.

„Makríllinn kemur hingað inn og hjálpar ekki til við að snúa þróuninni við. Enda var vaðandi makríll inn í Faxaflóa í fyrra og hann er þekkt sílaæta. Þess vegna erum við að leiða líkur að því að hann hafi áhrif á það hvers vegna við erum ekki að sjá meira af eins árs sílum í Faxaflóa í ár,“ segir Valur Bogason útibússtjóri Hafrannsóknarstofnunar í Vestmannaeyjum.