Argentínumenn ítreka tilkall til Falklandseyja

Þess var minnst bæði í Argentínu og á Bretlandi í gær að þrjátíu ár eru liðin frá því Falklandseyjastríðið hófst. Stríðsátökin stóðu í 74 daga og kostuðu 907 manns lífið. Vaxandi spenna er á milli ríkjanna vegna olíuleitar fimm breskra fyrirtækja við Falklandseyjar.

Spenna hefur farið vaxandi milli Argentínu og Bretlands undanfarna daga vegna áforma breskra olíuleitarfyrirtækja sem eru að kanna möguleikann á olíuvinnslu út af Falklandseyjum.

Þrjátíu ár eru liðin frá Falklandseyjastríðinu, sem hófst 2. apríl árið 1982 og lauk 74 dögum síðar með sigri Breta. Átökin kostuðu 907 manns lífið, þar af 649 argentínska hermenn, 255 breska hermenn og þrjá íbúa eyjanna.

Argentínubúar hafa allar götur síðan á 19. öld gert tilkall til eyjanna, sem þeir nefna reyndar Malvínaseyjar en ekki Falklandseyjar. Sú afstaða hefur ekki breyst, þótt ólíklegt sé að Argentínumenn muni leggja út í hernað á ný í von um að ná loks yfirráðum á eyjunum.

ViðskiptastríðArgentínustjórn hefur hins vegar hótað lögsókn á hendur nokkrum bönkum, sem hyggjast fjármagna olíuleit fimm breskra fyrirtækja á landgrunninu við Falklandseyjar.

Þótt Argentínumenn hafi látið sér lynda að Bretar ráði á Falklandseyjum, þá eru of miklir hagsmunir fólgnir í olíuvinnslu á svæðinu til þess að hún verði látin afskiptalaus með öllu.

Argentínumenn saka Breta um að brjóta gegn alþjóðasáttmálum með því að vera með herafla á Falklandseyjum. Einnig hafa Argentínumenn reynt að torvelda samgöngur og viðskipti Falklandseyjabúa við umheiminn, meðal annars með því að banna bæði skipasiglingar og flugferðir milli eyjanna og Argentínu.

Galtieri herforingiÞað var argentínski herforinginn Leopoldo Galtieri, leiðtogi þáverandi herforingjastjórnar í Argentínu, sem tók ákvörðun um að senda herlið sitt til Falklandseyja í byrjun apríl árið 1982. Hann sagði af sér þann 17. júní sama ár, þegar ljóst var að stríðið við Breta var tapað eftir að átökin höfðu kostað hundruð manna lífið.

Íbúar eyjanna vildu hins vegar ekki segja skilið við Bretland og Margaret Thatcher, þáverandi forsætisráðherra Bretlands, sem hikaði ekki við að senda öflugt breskt herlið til að berjast við Argentínumenn.

HerforingjastjórninHerforingjastjórninni í Argentínu hefur jafnan verið kennt um að hafa látið sverfa til stáls, en íbúar Falklandseyja virðast sannfærðir um að almenningur í Argentínu geti ekki hugsað sér að missa tilkallið til eyjanna.

Christina Fernandez, forseti Argentínu, hefur nú birt opinberlega skýrslu um öll þau mistök sem herforingjastjórnin gerði í Falklandseyjastríðinu. Skýrsluna átti ekki að birta fyrr en eftir fimmtíu ár, en Fernandez leggur mikla áherslu á að draga fram í dagsljósið þann þátt sem herforingjastjórnin átti í stríðinu. Argentínskum almenningi megi ekki kenna um það, hvað þá núverandi stjórnvöldum sem segja fráleitt að þau ætli að fara út í hernaðarátök á ný, þrátt fyrir lítt dulbúnar hótanir um viðskiptastríð vegna olíuáforma.

HávaðiBresku fyrirtækin, sem stunda nú olíuleit við Falklandseyjar, gefa hins vegar lítið fyrir hótanir Argentínu um viðskiptastríð.

„Þetta er eins og að gelta að tunglinu,“ hefur AP-fréttastofan eftir John Foster, framkvæmdastjóra breska fyrirtækisins Falkland Islands Holding, sem á hlut í einu fyrirtækjanna sem stundar olíuleit við Falklandseyjar.

„Tilkallið er hvorki viðurkennt af íbúum Bretlands né íbúum Falklandseyja. Fjárfestar átta sig á að Argentína er með hávaða, en þetta er bara hávaði.“