Gríðarlegir tekjuhagsmunir undir í rammaáætlun

Samorka telur að ríkisstjórnin sé út frá pólitískum forsendum að stöðva allt að átján virkjunarkosti í rammaáætlun með því að víkja frá faglegum niðurstöðum verkefnisstjórnar. Stjórnvöld gætu með þessu útilokað virkjanir sem gætu skilað nærri sextíu milljarða króna raforkusölutekjum á ári.

Eftir tólf ára vinnu verkefnisstjórnar og faghópa, við að meta gæði landsins inn í rammaáætlun, var komið að ríkisstjórninni í haust, að leggja málið fyrir Alþingi. Samtök orku- og veitufyrirtækja, Samorka, telja hins vegar að í drögum að þingsályktun, sem þá voru kynnt, víki ríkisstjórnin frá faglegri forgangsröðun verkefnisstjórnar og segir Gústaf Skúlason hjá Samorku þessi þingsályktunardrög á pólitískum forsendum víkja verulega frá röðun verkefnisstjórnar.

Samorka hefur á lista, sem birtist í fréttum Stöðvar 2, merkt með gulum lit þær virkjanir sem hún telur þannig saltaðar. Þær eru: Austurengjar, Innstidalur, Trölladyngja, Þverárdalur, Bitra, Norðlingaölduveita, Brennisteinsfjöll, Grændalur, Tungnárlón, Bjallavirkjun, Bláfellsvirkjun, Gjástykki og Skatastaðavirkjun.

Hér takast á náttúruverndarsjónarmið, að hlífa viðkomandi svæðum við raski sem fylgir virkjunum, og hins vegar gríðarlegir fjárhagslegir hagsmunir, miðað við það verð sem Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, sagði á ráðstefnu Verkfræðingafélagsins fyrir helgi að hann ætlaði að fá í nýjum orkusamningum. Þar sagði hann að markmið Landsvirkjunar væri að selja megavattstundina á 43 dollara, - þegar hefðu verið gerðir samningar og viljayfirlýsingar á þeim nótum, - og sagði Landsvirkjunarmenn sannfærða um að innistæða væri fyrir þessari stefnu.

Þetta markmið Landsvirkjunar, um 43 dollara á megavattstund, jafngildir um 5,5 milljónum króna á gígavattstund. Það þýðir að með því að setja þessar þrettán virkjanir, með 7.300 gígavattastunda framleiðslugetu, ýmist í biðflokk eða friðunarflokk, er verið að girða fyrir möguleika á allt að 40 milljarða króna raforkusölutekjum á ári.

Gústaf Skúlason segir að samkvæmt upplýsingum Samorku stefni enn í að hróflað verði við faglegum niðurstöðum verkefnisstjórnar á lokaspretti rammaáætlunar. Talað er um að færa eigi fleiri virkjanir úr nýtingarflokki og eru virkjanir í neðri Þjórsá og við Hágöngur nefndar í umræðunni.

Þegar tekjumöguleikar þessara virkjana eru skoðaðir, miðað við yfirlýst tekjumarkmið Landsvirkjunar, sést að Holtavirkjun gæti gefið 2,4 milljarða króna í raforkusölutekjur á ári, Hvammsvirkjun 3,6 milljarða króna, Urriðafossvirkjun 5,4 milljarða króna, Hágönguvirkjanir 1 og 2 gæfu 6 milljarða króna, og allar þessar virkjanir samtals yfir 17 milljarða króna árlega. Þetta er til viðbótar við þá 40 milljarða króna sem áður voru nefndir, og er þá ekki reiknað með viðbótartekjum sem spáð er vegna aukins vatnsrennslis.

Gústaf segir Samorku telja að niðurstöður verkefnisstjórnar hafi verið grunnur að víðtækri sátt um þennan málaflokk. Ef miklar breytingar verði gerðar á þeirri niðurstöðu, eins og virðist ætla að verða raunin, þá sé vandséð að nokkur sátt geti orðið um slíka niðurstöðu. Þá verði einfaldlega um að ræða pólitíska rammaáætlun núverandi ríkisstjórnar.