Hekla tilbúin að gjósa

Hekla er tilbúin að gjósa. Nægur þrýstingur hefur safnast fyrir í kvikuhólfi undir eldfjallinu til að gos geti hafist. Páll Einarsson prófessor segir þetta ekki endilega þýða að gos sé yfirvofandi heldur sé hugsanlegt að Hekla safni yfirþrýstingi áður en kvikan brýst upp á yfirborð.

Hekla hefur verið afar virk á undanförnum áratugum, svo virk að hæstu hlíðar fjallsins sem og hátindur eru meira og minna snjólaus nú í ágústmánuði, sem er einstakt fyrir svo hátt fjall hérlendis. Hún gaus síðast í febrúarmánuði árið 2000, fyrir sex árum. Þar áður árin 1991, 1981, 1980, 1970 og 1947.

Nú eru ýmsar vísbendingar um að Hekla gæti farið að láta kræla á sér á ný. Mælar vísindamanna sýna breytingar í jarðskorpunni undir eldfjallinu og á yfirborði í nágrenni þess má sjá merki sem menn hafa í gegnum aldir talið vera fyrirboða hræringa.

Minnkandi vatnsrennsli í lækjum og lindum nærri eldstöðinni hafa menn sett í samhengi við landris og er lindin við bæinn Selsund einna kunnust hvað þetta varðar. Nú horfir svo við að hún er orðin vatnslaus. Heimafólk á bænum vill þó fara varlega í að túlka hvað valdi, og tengja allt eins snjóléttum vetri. Jarðskjálftamælir er á Selsundi en það sem vísindamenn telja athyglisverðast eru hallabreytingar í jarðskorpu nærri fjallinu.

Páll Einarsson jarðeðlisfræðingur telur þetta þýða að kvikuhólf sé að hlaða sig. Hann segir að nægur þrýstingur hafi nú safnast fyrir í kvikuhólfinu til að gos geti hafist. Hekla sé tilbúin að gjósa. Páll segir þetta þó ekki boða að gos sé yfirvofandi heldur geti allt eins liðið einhver ár. Hugsanlegt sé að Hekla safni yfirþrýstingi áður en kvikan brýst upp á yfirborð.

Hekla er vinsæl meðal göngufólks. Í ljósi þessara aðstæðna má spyrja hvort líkja megi fjallgöngu á þetta virka eldfjall við rússneska rúllettu. Páll Einarsson segir að hver og einn verði að meta áhættuna fyrir sig. Ljóst sé þó að Hekla sé tilbúin. Hann segir að fyrirvari á Heklugosi verði afar skammur, í mesta lagi hálf til ein klukkustund.