Samfylking spurulust allra flokka

Á yfirstandandi þingi hafa alþingismenn borið upp 271 fyrirspurn um margvísleg efni. Stjórnarandstaðan er mun spurulli en stjórnarliðar, Samfylkingarfólk spyr mest en framsóknarmenn minnst. Varaþingmenn eru áberandi í hópi fyrirspyrjenda. Flestir vilja fræðast um menntamál en lítill áhugi er fyrir málefnum Norðurlanda. Sagt var frá því í fréttum í vikunni sem leið að fjórðu hverri fyrirspurn sem beint var til ráðherra ríkisstjórnarinnar á haustþingi væri ósvarað enda þótt frestir þingskaparlaga væru löngu útrunnir. Síðan þá hafa ráðherrar tekið sig nokkuð saman í andlitinu en enn vantar þó herslumuninn. Þingmenn í öllum þjóðþingum nágrannalandanna bera fram fyrirspurnir til ráðherra og er breska þingið ágætt dæmi um það en þar kemur oft til fjörugra umræðna undir slíkum kringumstæðum. Hérlendis eru bæði óundirbúnar og undirbúnar fyrirspurnir tíðkaðar og skiptast þær síðarnefndu í munnlegar og skriflegar. Skriflegu fyrirspurnirnar eru oft um flóknari efni sem erfitt er fyrir ráðherra að gera grein fyrir á stuttum tíma úr ræðustól en óundirbúnu fyrirspurnirnar fjalla jafnan um mál sem efst eru á baugi hverju sinni og eru þess eðlis að ráðherra getur svarað þeim án undirbúnings. Fyrirspurnir gegna stóru hlutverki í aðhaldi löggjafans að framkvæmdavaldinu en þingmenn spyrjast að öðru leyti fyrir í margvíslegum tilgangi. Þeir nýta upplýsingar sem fást úr svörunum við undirbúning þingmála sinna en jafnframt gefst þeim með þessu færi á að beina kastljósinu að málum sem þeir telja þörf á að ræða. Þetta á ekki síst við um stjórnarandstöðuna, sem getur með þessu beint athygli fólks að brotalömum samfélagsins. Taflan hér á síðunni gefur þetta glögglega til kynna, stjórnarliðar hafa einungis borið fram um tíu prósent fyrirspurna yfirstandandi þings. Oft verða fyrirspurnir til þess að stjórnvöld taka við sér og semja lagafrumvörp þar sem bætt er úr. Auk þess eru fyrirspurnir gjarnan notaðar til að ýta á eftir efndum á þingsályktunartillögum sem samþykktar hafa verið einhverju áður. Síðast en ekki síst gefst varaþingmönnum gott tækifæri til að láta ljós sitt skína á þingi með því að bera upp fyrirspurn en samning slíkra spurninga tekur mun skemmri tíma en undirbúningur annarra þingmála. Þannig eru tíu varaþingmenn í hópi þeirra 47 sem hafa spurt ráðherrana út úr það sem af er vetri. Stjórnarandstæðingar spyrja eins og áður segir mun meira en stjórnarliðar. Samfylkingin er þar í sérflokki með ríflega helming allra fyrirspurna, enda stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn. Þingmenn vilja helst fræðast um menntamál og fjármál ríkisins en félagsmál fylgja svo þar á eftir. Engar fyrirspurnir bárust um málefni Norðurlanda en ráðherra hagstofu bárust þrjár fyrirspurnir. Víst er að greiða þarf úr margvíslegum málum. Innflutningur í gámum, þrífösun rafmagns, þjóðmálakönnun í Eyjafirði, notkun risabora við jarðgangagerð, kynþroski þorsks og símtöl til Grænlands voru mál sem brunnu á þingmönnum síðustu mánuði. Þótt margar þessara fyrirspurna séu góðra gjalda verðar eru fyrirspurnir ekki takmark í sjálfu sér. Bent hefur verið á að kostnaður við þessa upplýsingaöflun sé oft og tíðum mikill og stundum sé hægur vandi fyrir þingmenn að fletta þessum upplýsingum einfaldlega sjálfir upp. Aðrir gagnrýna hversu lítill hluti af starfstíma þingsins fer í fyrirspurnir og vilja veg þeirra meiri.