Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Kjartan Kjartansson skrifar 5. mars 2026 15:43 Maður horfir á hafið í rústum húss fjölskyldunnar á Sri Lanka. Staða heimshafanna hækkar nú vegna hlýnunar og bráðnunar landíss sem henni fylgir. Það eykur hættuna á sjávarflóðum og strandeyðingu. AP/Eranga Jayawardena Hópur vísindamanna í Hollandi segir að fjöldi jarðarbúa sem er talinn í hættu vegna vaxandi ágangs sjávar sé mun meiri en áætlað hefur verið hingað til vegna þess að sjávarhæð hafi verið verulega vanmetin. Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum. Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Innlent Þyrlan lenti við Hörpu Innlent Tómas kominn aftur til starfa Innlent Fleiri fréttir Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair „Ég hafna samningi þeirra“ Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Gríðarlegur fjöldi fagnaði páfanum Sex látnir eftir að íbúðarbygging hrundi Stofna „samskiptarás“ til að meðhöndla gervigreind Sex ára stúlka setti heimsmet Hafi hafnað tillögu Írana um opnum Hormússunds Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Holmes flutt á áfangaheimili Banna búrkur og níkab Bygging nýs og stærra glæsihýsis Pútíns langt á veg komin Æðstu herforingjar halda skyndifund um árásir Húta Frægt fólk meðal handtekinna í New York „Höfum aldrei átt betra samband“ Tugir fulltrúa gengu út þegar Netanjahú tók til máls Aftur stríð í Eþíópíu Danir vara við aukinni ógn frá Rússum Skortir fólk til að ná tökum á stjórnlausri ebólu Telur kosningasvik ekki hafa áhrif á stjórnarmyndun Høiby skiptir um verjendur Veturinn verði Rússum erfiður Bannaði Trump að banna fjölmiðla Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Sjá meira
Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum.
Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Innlent Þyrlan lenti við Hörpu Innlent Tómas kominn aftur til starfa Innlent Fleiri fréttir Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair „Ég hafna samningi þeirra“ Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Gríðarlegur fjöldi fagnaði páfanum Sex látnir eftir að íbúðarbygging hrundi Stofna „samskiptarás“ til að meðhöndla gervigreind Sex ára stúlka setti heimsmet Hafi hafnað tillögu Írana um opnum Hormússunds Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Holmes flutt á áfangaheimili Banna búrkur og níkab Bygging nýs og stærra glæsihýsis Pútíns langt á veg komin Æðstu herforingjar halda skyndifund um árásir Húta Frægt fólk meðal handtekinna í New York „Höfum aldrei átt betra samband“ Tugir fulltrúa gengu út þegar Netanjahú tók til máls Aftur stríð í Eþíópíu Danir vara við aukinni ógn frá Rússum Skortir fólk til að ná tökum á stjórnlausri ebólu Telur kosningasvik ekki hafa áhrif á stjórnarmyndun Høiby skiptir um verjendur Veturinn verði Rússum erfiður Bannaði Trump að banna fjölmiðla Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Sjá meira