Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Kjartan Kjartansson skrifar 5. mars 2026 15:43 Maður horfir á hafið í rústum húss fjölskyldunnar á Sri Lanka. Staða heimshafanna hækkar nú vegna hlýnunar og bráðnunar landíss sem henni fylgir. Það eykur hættuna á sjávarflóðum og strandeyðingu. AP/Eranga Jayawardena Hópur vísindamanna í Hollandi segir að fjöldi jarðarbúa sem er talinn í hættu vegna vaxandi ágangs sjávar sé mun meiri en áætlað hefur verið hingað til vegna þess að sjávarhæð hafi verið verulega vanmetin. Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum. Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Féllust á að gera ekki lítið úr tilfinningum hinna eða ræða persónuleg mál Innlent Icelandair og flugmenn komnir í fjölmiðlabann Innlent Tjörn, skautasvell, íbúðir og útivistarsvæði rísi á gjörbreyttu svæði Innlent Flugöryggismál að Reykjavík nýtist sem varavöllur Airbus Innlent Kynntu nýjan meirihluta í Hafnarfirði Innlent Yfir hundrað óboðnir gestir í stúdentsveislu Innlent Samfylking og Sjálfstæðisflokkur í samstarf í Suðurnesjabæ Innlent Hoppandi reiðir vegna framgöngu Hallgríms í þætti um Davíð Innlent Lögðu hald á 9mm hálfsjálfvirka skammbyssu Innlent Ferðamenn stundum slegið tvær flugur í einu höggi Innlent Fleiri fréttir Skugganefndir styðja umdeilda Demókrata Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Gera almenningssamgöngur ódýrari vegna olíukreppunnar Fleiri „brúðir-ISIS“ lenda í Ástralíu Ráðist á heilbrigðisstarfsmenn í ebólu-faraldri Æfðu árás á Suður-Kóreu Fjögur látin í árekstri skólarútu og lestar Hóta frekari árásum og hvetja sendifulltrúa til að flýja Kænugarð Bandaríkjaher gerði árásir á írönsk skotmörk í dag þrátt fyrir vopnahlé Margrét Þórhildur aftur inn á sjúkrahús Hitamet í maí slegið í Bretlandi Tæplega tuttugu fluttir á sjúkrahús vegna óþefs Rubio vongóður um vopnahlé Arftaki 757 aftur á teikniborði Boeing Trump vill ekki flýta sér Ofurhljóðfrárri eldflaug skotið að Úkraínu Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Skothvellir við Hvíta húsið Bandarískir sendimenn mælist til þess að Trump sé hunsaður Mjakist nær samkomulagi Kratar fá umboðið á ný og hyggja á miðjuvinstri stjórn Níutíu látnir eftir sprengingu í kolanámu Spjallað í Reykjavík á meðan drónarnir dynja á Kænugarði Sprengdu fljúgandi furðuhlut í loft upp Vilja skipa erindreka en vita ekki hvert erindið er Borgaraleg stjórn virðist úr sögunni Rutte segir ríka Evrópu reiða sig um of á Bandaríkin Birta loks umdeilda „krufningu“ á framboði Harris Stjórnvöld í Íran og Óman ræða sameiginlega gjaldheimtu á sundinu Útvegaði njósnurum gögn um óvini Rússa Sjá meira
Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum.
Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Féllust á að gera ekki lítið úr tilfinningum hinna eða ræða persónuleg mál Innlent Icelandair og flugmenn komnir í fjölmiðlabann Innlent Tjörn, skautasvell, íbúðir og útivistarsvæði rísi á gjörbreyttu svæði Innlent Flugöryggismál að Reykjavík nýtist sem varavöllur Airbus Innlent Kynntu nýjan meirihluta í Hafnarfirði Innlent Yfir hundrað óboðnir gestir í stúdentsveislu Innlent Samfylking og Sjálfstæðisflokkur í samstarf í Suðurnesjabæ Innlent Hoppandi reiðir vegna framgöngu Hallgríms í þætti um Davíð Innlent Lögðu hald á 9mm hálfsjálfvirka skammbyssu Innlent Ferðamenn stundum slegið tvær flugur í einu höggi Innlent Fleiri fréttir Skugganefndir styðja umdeilda Demókrata Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Gera almenningssamgöngur ódýrari vegna olíukreppunnar Fleiri „brúðir-ISIS“ lenda í Ástralíu Ráðist á heilbrigðisstarfsmenn í ebólu-faraldri Æfðu árás á Suður-Kóreu Fjögur látin í árekstri skólarútu og lestar Hóta frekari árásum og hvetja sendifulltrúa til að flýja Kænugarð Bandaríkjaher gerði árásir á írönsk skotmörk í dag þrátt fyrir vopnahlé Margrét Þórhildur aftur inn á sjúkrahús Hitamet í maí slegið í Bretlandi Tæplega tuttugu fluttir á sjúkrahús vegna óþefs Rubio vongóður um vopnahlé Arftaki 757 aftur á teikniborði Boeing Trump vill ekki flýta sér Ofurhljóðfrárri eldflaug skotið að Úkraínu Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Skothvellir við Hvíta húsið Bandarískir sendimenn mælist til þess að Trump sé hunsaður Mjakist nær samkomulagi Kratar fá umboðið á ný og hyggja á miðjuvinstri stjórn Níutíu látnir eftir sprengingu í kolanámu Spjallað í Reykjavík á meðan drónarnir dynja á Kænugarði Sprengdu fljúgandi furðuhlut í loft upp Vilja skipa erindreka en vita ekki hvert erindið er Borgaraleg stjórn virðist úr sögunni Rutte segir ríka Evrópu reiða sig um of á Bandaríkin Birta loks umdeilda „krufningu“ á framboði Harris Stjórnvöld í Íran og Óman ræða sameiginlega gjaldheimtu á sundinu Útvegaði njósnurum gögn um óvini Rússa Sjá meira