Hvernig nýtist Matsferill barninu þínu? Þórdís Jóna Sigurðardóttir skrifar 25. febrúar 2026 08:15 Við viljum öll að börnin okkar fái að njóta sín í skólanum - að þau finni styrkleika sína og fái þann stuðning sem þau þurfa, þegar þau þurfa á honum að halda. Sem foreldrar og uppalendur vitum við að ekkert skiptir meira máli en velferð þeirra og framtíð. En til þess að við getum stutt þau rétt, þurfum við að hafa skýra mynd af því hvar þau standa og hvernig þeim miðar áfram. Nú í mars verða lögð fyrir stöðu- og framvindupróf í lesskilningi og stærðfræði í grunnskólum landsins. Þessi próf eru hluti af Matsferli, nýju samræmdu námsmati sem við hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu höfum þróað. Okkar leiðarljós er alltaf hagsmunir barnanna, að búa til verkfæri sem nýtist í daglegu skólastarfi og styður við raunverulegar framfarir. Tvö meginmarkmið Matsferill hefur tvö meginmarkmið. Annars vegar að tryggja heildstæða og skýra mynd af stöðu hvers barns í námi. Hins vegar að afla upplýsinga um stöðu skólakerfisins í heild. Fyrra markmiðið snýr að barninu sjálfu. Reglulegar mælingar gera okkur kleift að sjá hvort framfarir eigi sér stað, hvort þörf sé á auknum stuðningi eða meiri áskorunum. Þannig getum við gripið fyrr inn í og stutt við nám á réttum tíma. Seinna markmiðið snýr að ábyrgð okkar sem berum ábyrgð á kerfinu. Þegar við höfum traust gögn um stöðuna í heild getum við greint hvar gengur vel og hvar þarf að styrkja innviði, kennslu eða stuðningsúrræði. Sameiginleg ábyrgð felst í því að nýta þessar upplýsingar markvisst til umbóta. Niðurstöður sem nýtast Niðurstöður prófanna eru birtar sem hlutfall réttra svara og sýna skýrt hvernig nemanda gekk á viðkomandi prófi. Auk þess eru þær settar í samhengi við árangur jafnaldra á landsvísu. Niðurstöðunum fylgja líka skýringar og leiðbeiningar sem auðvelda túlkun og styðja við áframhaldandi nám. Þær eru hugsaðar sem verkfæri í höndum kennara og grunnur að samtali milli skóla og heimilis. Markmiðið er að tryggja að rétt úrræði séu veitt réttum nemendum og að kennsla taki mið af stöðu og framvindu hvers og eins. Eðlilegur þáttur í skólastarfinu Prófin fara fram innan kennslutíma og eru hluti af daglegu skólastarfi. Þau endurspegla raunverulega færni nemenda og krefjast ekki sérstakrar undirbúnings, nemendur mæta einfaldlega og gera sitt besta. Niðurstöður verða sendar foreldrum og forsjáraðilum á Mínar síður á Ísland.is í maí. Þar verður einnig hægt að fylgjast með framvindu barnsins yfir tíma. Nánari upplýsingar, sýnispróf og svör við algengum spurningum má finna á vef Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu, mms.is. Skref til framtíðar Matsferill er þróaður í nánu samstarfi við skólasamfélagið og byggir á því sameiginlega markmiði okkar að styðja við daglega kennslu og þarfir hvers og eins barns. Við nýtum okkur alþjóðleg viðmið í námsmati til að tryggja að við séum að nota bestu mögulegu tól til að fylgjast með framvindu í námi. Þetta er langtímaverkefni sem við erum að byggja upp saman sem er til þess fallið að hafa raunveruleg og jákvæð áhrif á námsárangur. Með því að fá skýrari sýn á hvernig börnunum okkar miðar áfram, getum við betur mætt þeim þar sem þau eru stödd hverju sinni. Það er dýrmætt verkefni okkar allra, foreldra, kennara og okkar hjá Miðstöðinni, að tryggja að hvert einasta barn fái raunverulegt tækifæri til að blómstra. Matsferill er eitt af okkar mikilvægu skrefum í þá átt. Höfundur er forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórdís Jóna Sigurðardóttir Skóla- og menntamál Grunnskólar Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Við viljum öll að börnin okkar fái að njóta sín í skólanum - að þau finni styrkleika sína og fái þann stuðning sem þau þurfa, þegar þau þurfa á honum að halda. Sem foreldrar og uppalendur vitum við að ekkert skiptir meira máli en velferð þeirra og framtíð. En til þess að við getum stutt þau rétt, þurfum við að hafa skýra mynd af því hvar þau standa og hvernig þeim miðar áfram. Nú í mars verða lögð fyrir stöðu- og framvindupróf í lesskilningi og stærðfræði í grunnskólum landsins. Þessi próf eru hluti af Matsferli, nýju samræmdu námsmati sem við hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu höfum þróað. Okkar leiðarljós er alltaf hagsmunir barnanna, að búa til verkfæri sem nýtist í daglegu skólastarfi og styður við raunverulegar framfarir. Tvö meginmarkmið Matsferill hefur tvö meginmarkmið. Annars vegar að tryggja heildstæða og skýra mynd af stöðu hvers barns í námi. Hins vegar að afla upplýsinga um stöðu skólakerfisins í heild. Fyrra markmiðið snýr að barninu sjálfu. Reglulegar mælingar gera okkur kleift að sjá hvort framfarir eigi sér stað, hvort þörf sé á auknum stuðningi eða meiri áskorunum. Þannig getum við gripið fyrr inn í og stutt við nám á réttum tíma. Seinna markmiðið snýr að ábyrgð okkar sem berum ábyrgð á kerfinu. Þegar við höfum traust gögn um stöðuna í heild getum við greint hvar gengur vel og hvar þarf að styrkja innviði, kennslu eða stuðningsúrræði. Sameiginleg ábyrgð felst í því að nýta þessar upplýsingar markvisst til umbóta. Niðurstöður sem nýtast Niðurstöður prófanna eru birtar sem hlutfall réttra svara og sýna skýrt hvernig nemanda gekk á viðkomandi prófi. Auk þess eru þær settar í samhengi við árangur jafnaldra á landsvísu. Niðurstöðunum fylgja líka skýringar og leiðbeiningar sem auðvelda túlkun og styðja við áframhaldandi nám. Þær eru hugsaðar sem verkfæri í höndum kennara og grunnur að samtali milli skóla og heimilis. Markmiðið er að tryggja að rétt úrræði séu veitt réttum nemendum og að kennsla taki mið af stöðu og framvindu hvers og eins. Eðlilegur þáttur í skólastarfinu Prófin fara fram innan kennslutíma og eru hluti af daglegu skólastarfi. Þau endurspegla raunverulega færni nemenda og krefjast ekki sérstakrar undirbúnings, nemendur mæta einfaldlega og gera sitt besta. Niðurstöður verða sendar foreldrum og forsjáraðilum á Mínar síður á Ísland.is í maí. Þar verður einnig hægt að fylgjast með framvindu barnsins yfir tíma. Nánari upplýsingar, sýnispróf og svör við algengum spurningum má finna á vef Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu, mms.is. Skref til framtíðar Matsferill er þróaður í nánu samstarfi við skólasamfélagið og byggir á því sameiginlega markmiði okkar að styðja við daglega kennslu og þarfir hvers og eins barns. Við nýtum okkur alþjóðleg viðmið í námsmati til að tryggja að við séum að nota bestu mögulegu tól til að fylgjast með framvindu í námi. Þetta er langtímaverkefni sem við erum að byggja upp saman sem er til þess fallið að hafa raunveruleg og jákvæð áhrif á námsárangur. Með því að fá skýrari sýn á hvernig börnunum okkar miðar áfram, getum við betur mætt þeim þar sem þau eru stödd hverju sinni. Það er dýrmætt verkefni okkar allra, foreldra, kennara og okkar hjá Miðstöðinni, að tryggja að hvert einasta barn fái raunverulegt tækifæri til að blómstra. Matsferill er eitt af okkar mikilvægu skrefum í þá átt. Höfundur er forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun