Ólögmæt mismunun eftir búsetu öryrkja fest í lög á Íslandi Jón Frímann Jónsson skrifar 16. desember 2025 09:00 Í málefnum um eingreiðsluna sem hefur komið undanfarin ár til öryrkja. Þá skiptir jafnrétti í þessari greiðslu öllu máli. Flokkur Fólksins sannaði að honum er sama, það sannaðist einnig að stjórnarandstöðunni stendur ennþá meira á sama um öryrkja, ellilífeyrisþega og fátækt fólk á Íslandi. Þeim stendur svo mikið á sama að þetta fólk ætti ekki einu sinni að vera á Alþingi. Svo mikil skömm er að þessu. Ýmsar undarlegar afsakanir hafa verið settar fram síðustu vikur um að öryrkjar erlendis hafi það betra og þurfi ekki þessa greiðslu. Þetta er tóm þvæla og gott betur en það. Hvernig kostnaður er settur saman þar sem fólk býr erlendis er mjög mismunandi. Ísland er reyndar í sérflokki í verðhækkunar verðbólgu og vegna skorts á eftirliti, þá hækkar allt stöðugt á Íslandi. Ásamt því að verðtryggingin er að gera íslensku krónuna ennþá meira verðlausa en hún er nú þegar (íslenska krónan er orðin 100% verðlaus miðað við upphafs verðgildi þann 1. Janúar 1981). Öryrkjar sem búa erlendis þurfa einnig að eiga við lækkun á gengi íslensku krónunnar og stöðuga breytingu á gengi íslensku krónunnar í þeim gjaldmiðli sem er notaður þar sem viðkomandi býr. Auk kostnaðar (beint og óbeint) við að millifæra frá Íslandi til ríkis sem viðkomandi býr. Eins og ég hef skrifað í eldri greinum um þetta mál. Þá voru eldri lög um sama málefni án þessa ákvæðis um að öryrkjar þyrftu að vera búsettir á Íslandi. Þessi ákvörðun um að binda þessa greiðslu við lögheimilið á Íslandi virðist hafa verið eingöngu ákvörðun Félags- og húsnæðismálaráðherra sem er Inga Snædal. Það er augljóst að hún hefur einhver horn í fólks sem býr erlendis. Þetta er bara eitt af því sem er ekki gert í stjórnmálum, vegna þess að þetta er ekki lögleg aðgerð miðað við alþjóðlega samninga sem Íslandi er aðili að. Sá samningur er auðvitað EES samningurinn og síðan stjórnarskrá Íslands, þar sem mismunun er bönnuð með öllu. Í lögunum fyrir árið 2025 er einnig ákvæði um tekjutengingu, sem er einnig mjög undarlegt en utan þess sem ég hef verið að fjalla um í mínum greinum um í þessu máli. Ástæða þess að tekjutenging er undarleg er einnig sú að slík takmörkun var einnig ekki að finna í eldri lögum um sömu eingreiðslu. Í stjórnmálum skiptir máli að fylgjast með því hvað fólk gerir. Það skiptir minna máli að fylgjast með því í stjórnmálum fólk segir. Þar sem orð í stjórnmálum eru oft ódýr og jafnvel alveg verðlaus. Sérstaklega hjá slæmum stjórnmálaflokkum sem hugsa aðeins um valdið og peningana. Þeir öryrkjar og ellilífeyrisþegar sem kusu Flokk fólksins ættu að athuga betur hvað þeir kjósa í næstu kosningum. Þar sem ljóst er að þessir hópar fólks skipta bara máli hjá Flokki fólksins þegar kosið er til Alþingis. Verkin núna sýna að utan þess tíma, þá skipta þessir hópar litlu máli og engu máli ef viðkomandi býr erlendis. Stjórnmál snúast um rekstur samfélagsins að mestu leiti. Þau snúast ekki um persónu stjórnmálamanna, eins og margir stjórnmálamenn hafa talið sér trú um. Hluti af þessum rekstri er ekki að mismuna ríkisborgurum Íslands eftir búsetu og í andstöðu við EES samninginn og stjórnarskrá Íslands. Eins og nú er verið að gera. Lausleg athugun hjá mér sýnir að ólíklegt sé hægt að kæra þetta að einhverju leiti. Jafnvel þó svo að þessi bráðabirgðalög séu með öllu ólögmæt vegna þeirrar mismunar sem kemur fram í þessum lögum. Jafnvel þó svo að hægt sé að kæra þetta, þá hefur hinn hefðbundi öryrki ekki efni á dómsmáli, sem mundi taka marga mánuði að auki. Ég bendi einnig á þá staðreynd að í umsögnum um þetta lagafrumvarp, þá var ítrekað bent á að það þyrfti að fella út þá línu að öryrkjar þyrftu að vera með lögheimili á Íslandi. Það voru fleiri en einn umsagnaraðili sem benti á þetta. Þessar umsagnir voru hafðar að engu og var umrædd grein í þessum lögum um eingreiðsluna látin halda sér inni í lögunum. Þvert á ráðleggingar umsagnaraðila varðandi þessi bráðabirgðalög. Höfundur er öryrki, búsettur í Danmörku vegna húsnæðismála á Íslandi og er núna 73.390 kr fátækari vegna ákvörðunar Félags- og húsnæðismálaráðherra í þessu máli. Var alveg nógu blankur fyrir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Frímann Jónsson Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Sjá meira
Í málefnum um eingreiðsluna sem hefur komið undanfarin ár til öryrkja. Þá skiptir jafnrétti í þessari greiðslu öllu máli. Flokkur Fólksins sannaði að honum er sama, það sannaðist einnig að stjórnarandstöðunni stendur ennþá meira á sama um öryrkja, ellilífeyrisþega og fátækt fólk á Íslandi. Þeim stendur svo mikið á sama að þetta fólk ætti ekki einu sinni að vera á Alþingi. Svo mikil skömm er að þessu. Ýmsar undarlegar afsakanir hafa verið settar fram síðustu vikur um að öryrkjar erlendis hafi það betra og þurfi ekki þessa greiðslu. Þetta er tóm þvæla og gott betur en það. Hvernig kostnaður er settur saman þar sem fólk býr erlendis er mjög mismunandi. Ísland er reyndar í sérflokki í verðhækkunar verðbólgu og vegna skorts á eftirliti, þá hækkar allt stöðugt á Íslandi. Ásamt því að verðtryggingin er að gera íslensku krónuna ennþá meira verðlausa en hún er nú þegar (íslenska krónan er orðin 100% verðlaus miðað við upphafs verðgildi þann 1. Janúar 1981). Öryrkjar sem búa erlendis þurfa einnig að eiga við lækkun á gengi íslensku krónunnar og stöðuga breytingu á gengi íslensku krónunnar í þeim gjaldmiðli sem er notaður þar sem viðkomandi býr. Auk kostnaðar (beint og óbeint) við að millifæra frá Íslandi til ríkis sem viðkomandi býr. Eins og ég hef skrifað í eldri greinum um þetta mál. Þá voru eldri lög um sama málefni án þessa ákvæðis um að öryrkjar þyrftu að vera búsettir á Íslandi. Þessi ákvörðun um að binda þessa greiðslu við lögheimilið á Íslandi virðist hafa verið eingöngu ákvörðun Félags- og húsnæðismálaráðherra sem er Inga Snædal. Það er augljóst að hún hefur einhver horn í fólks sem býr erlendis. Þetta er bara eitt af því sem er ekki gert í stjórnmálum, vegna þess að þetta er ekki lögleg aðgerð miðað við alþjóðlega samninga sem Íslandi er aðili að. Sá samningur er auðvitað EES samningurinn og síðan stjórnarskrá Íslands, þar sem mismunun er bönnuð með öllu. Í lögunum fyrir árið 2025 er einnig ákvæði um tekjutengingu, sem er einnig mjög undarlegt en utan þess sem ég hef verið að fjalla um í mínum greinum um í þessu máli. Ástæða þess að tekjutenging er undarleg er einnig sú að slík takmörkun var einnig ekki að finna í eldri lögum um sömu eingreiðslu. Í stjórnmálum skiptir máli að fylgjast með því hvað fólk gerir. Það skiptir minna máli að fylgjast með því í stjórnmálum fólk segir. Þar sem orð í stjórnmálum eru oft ódýr og jafnvel alveg verðlaus. Sérstaklega hjá slæmum stjórnmálaflokkum sem hugsa aðeins um valdið og peningana. Þeir öryrkjar og ellilífeyrisþegar sem kusu Flokk fólksins ættu að athuga betur hvað þeir kjósa í næstu kosningum. Þar sem ljóst er að þessir hópar fólks skipta bara máli hjá Flokki fólksins þegar kosið er til Alþingis. Verkin núna sýna að utan þess tíma, þá skipta þessir hópar litlu máli og engu máli ef viðkomandi býr erlendis. Stjórnmál snúast um rekstur samfélagsins að mestu leiti. Þau snúast ekki um persónu stjórnmálamanna, eins og margir stjórnmálamenn hafa talið sér trú um. Hluti af þessum rekstri er ekki að mismuna ríkisborgurum Íslands eftir búsetu og í andstöðu við EES samninginn og stjórnarskrá Íslands. Eins og nú er verið að gera. Lausleg athugun hjá mér sýnir að ólíklegt sé hægt að kæra þetta að einhverju leiti. Jafnvel þó svo að þessi bráðabirgðalög séu með öllu ólögmæt vegna þeirrar mismunar sem kemur fram í þessum lögum. Jafnvel þó svo að hægt sé að kæra þetta, þá hefur hinn hefðbundi öryrki ekki efni á dómsmáli, sem mundi taka marga mánuði að auki. Ég bendi einnig á þá staðreynd að í umsögnum um þetta lagafrumvarp, þá var ítrekað bent á að það þyrfti að fella út þá línu að öryrkjar þyrftu að vera með lögheimili á Íslandi. Það voru fleiri en einn umsagnaraðili sem benti á þetta. Þessar umsagnir voru hafðar að engu og var umrædd grein í þessum lögum um eingreiðsluna látin halda sér inni í lögunum. Þvert á ráðleggingar umsagnaraðila varðandi þessi bráðabirgðalög. Höfundur er öryrki, búsettur í Danmörku vegna húsnæðismála á Íslandi og er núna 73.390 kr fátækari vegna ákvörðunar Félags- og húsnæðismálaráðherra í þessu máli. Var alveg nógu blankur fyrir.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar