Má spila þrátt fyrir á­frýjun

Líkt og ítarlega hefur verið fjallað um mega landsliðsmenn í knattspyrnu ekki leika fyrir landsliðið séu mál þeirra vegna meintra alvarlegra brota til meðferðar hjá lögreglu, ákæruvaldi eða dómstólum.

Þannig mátti Albert ekki leika fyrir landsliðið eftir að hann var kærður fyrir nauðgun í lok ágúst í fyrra.

Rannsókn á máli hans var látin niður falla í lok febrúar þessa árs og því mátti velja hann í landsliðshópinn í næsta landsliðsverkefni, leik á móti Ísraelum í lok mars. Albert var valinn í hópinn en áður en leikurinn var leikinn kærði konan, sem kærði hann, ákvörðun Héraðssaksóknara um að fella málið niður.

Þrátt fyrir að mál hans væri þannig aftur til meðferðar hjá ákæruvaldinu, í þessu tilfelli ríkissaksóknara, var niðurstaða KSÍ sú að Albert fengi að spila, enda hefði hópurinn þegar verið valinn.

Skerpt á reglunum

Svo fór að ríkissaksóknari beindi því til héraðssaksóknara að taka málið aftur til skoðunar og ákæra var að lokum gefin út, fyrir nauðgun með því að hafa haft önnur kynmök en samræði við konuna án hennar samþykkis. Þá var ljóst að Albert var ekki gjaldgengur í landsliðið.

Hann varð aftur gjaldgengur þegar hann var sýknaður fyrir þremur vikum en í dag var þeirri sýknu áfrýjað til Landsréttar.

Þá vaknar spurningin hvort Albert megi leika fyrir landsliðið á meðan mál hans er til meðferðar fyrir Landsrétti. Frá því að álitamálið kom upp hvort hann mætti leika með liðinu á meðan málið var til meðferðar hjá ríkissaksóknara eftir kæru konunnar á niðurfellingu hefur KSÍ skerpt á reglunum.

Starfshópur skipaður en orðalagið heldur óljóst

Stjórn KSÍ samþykkti á fundi sínum í apríl 2024 að stofnaður yrði starfshópur sérfræðinga utan KSÍ sem falið yrði það verkefni að endurskoða viðbragðsáætlun KSÍ vegna meintra alvarlegra brota einstaklinga. Starfshópurinn skilaði af sér tillögum í maí 2024 og stjórn KSÍ samþykkti tillögurnar í júní sama ár.

Hér að neðan má sjá orðalag viðbragðsáætlunar KSÍ eftir endurskoðun starfshópsins:

Haft sé að leiðarljósi, þegar mál einstaklinga eru til meðferðar hjá lögreglu, ákæruvaldi eða dómstólum og/eða í formlegri meðferð hjá samskiptaráðgjafa íþrótta- og æskulýðsstarfs, vegna meintra alvarlegra brota, að þá skuli viðkomandi stíga til hliðar í hlutverki sínu hjá KSÍ á meðan meðferð máls stendur yfir. Það gildir um leikmenn og starfslið landsliða Íslands. Stjórnendur skulu þó ávallt hafa svigrúm til að beita heilbrigðri skynsemi að teknu tilliti til atvika hvers máls þegar kemur að mati og ákvarðanatöku um val á leikmönnum eða starfsliði landsliða með hliðsjón af viðbragðsáætlun.

Sé viðbragðsáætlunin skýrð samkvæmt orðanna hljóðan hlýtur niðurstaðan að vera sú að Albert megi ekki leika með landsliðinu, að undanskilinni opinni heimild til „beita heilbrigðri skynsemi“ við val á leikmönnum.

Alveg skýrt að Albert megi spila í greinargerð

Aftur á móti fylgir viðbragðsáætluninni ítarefni um verkefni starfshópsins, aðdraganda og tillögur í samantekt á greinargerð starfshópsins á vef KSÍ.

Þar segir að viðbragðsáætlun geti ekki verið þannig orðuð að hún skyldi stjórnendur í öllum tilfellum til tiltekinna viðbragða. Mál geti verið ólík og fjölbreytt og það sé nauðsynlegt að stjórnendur hafi svigrúm til að beita heilbrigðri skynsemi með tilliti til allra atvika. Í viðbragðsáætlun megi hins vegar vera almenn viðmið sem ná utan um flest mál sem upp koma og viðbrögð við þeim.

Setja þurfi skýrari viðmið um það hvenær viðbragðsáætlun verður virk, svokallaður upphafspunktur, og hvenær túlka megi svo að mál einstaklings sé ekki lengur til meðferðar, svokallaður endapunktur.

Hvað endapunktinn varðar segir eftirfarandi:

Taka verði hæfilegt tillit til grundvallarreglu í sakamálum. Það er, með þeim hætti að þegar mál hafa verið felld niður, eða að loknum sýknudómi, þá megi einstaklingur njóta vafans þannig að mál teljist ekki vera til meðferðar frá þeim tímapunkti. Það eigi við þó svo ákvörðun um niðurfellingu sé kærð eða sýknudómi áfrýjað.

Einhvers konar lögskýringargagn

Þá á aðeins eftir að svara spurningunni um það hvort gildi, viðbragðsáætlunin sjálf eða greinargerð starfshópsins sem henni fylgir.

Haukur Hinriksson, lögfræðingur KSÍ, segir málið alveg skýrt í stuttu svari við fyrirspurn Vísis. Greinargerðin sé til fyllingar viðbragðsáætluninni og Albert megi spila. Þó er ljóst að Albert tekur ekki þátt í næsta landsliðsverkefni sem er síðar í mánuðinum, enda er hann frá keppni vegna meiðsla næsta mánuðinn eða svo. 

Talsverðar líkur eru á að landsliðið leiki umspilsleiki um sæti í Þjóðadeildinni í mars. Litlar sem engar líkur eru á að Landréttur verði búinn að dæma í máli Alberts í mars og því líklegt að hann muni spila með mál til meðferðar fyrir Landsrétti.