Vill stíga fast til jarðar og tak­marka för flótta­manna fyrir brott­vísun

Ríflega 3200 flóttamenn hafa komið til landsins frá því í upphafi árs, þar af tæplega 1900 frá Úkraínu, 661 frá Venesúela og 152 frá Palestínu. Síðustu fjórtán daga hafa 258 sótt um vernd, þar af 113 síðustu sjö daga. Útlendingastofnun spáir því að flóttamenn verði um fimm þúsund í ár.

Dómsmálaráðherra segir yfirvöld hafa misst ákveðna stjórn á stöðunni þar sem þau ráði ekki við hvernig fólk streymir til landsins en Ísland taki við hlutfallslega langflestum flóttamönnum í Evrópu.

„Við erum hér með ákveðið umhverfi sem virkar eins og segull á ákveðna hópa í að koma hingað frekar en annað,“ segir Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra um þá stöðu sem blasir nú við. „Við þurfum að grípa til ráðstafana þar sem vandamálið er að vaxa okkur, að mínu mati, yfir höfuð.“

Frumvarp um breytingar á útlendingalögum fari væntanlega inn á þingið á næstu dögum en löggjöfin þurfi í samspili við aðrar ráðstafanir að stemma stigu við þróuninni. Þá séu til að mynda brottvísanir í fullum gangi, þó ákveðnir erfiðleikar blasi við þar.

„Við þurfum kannski að horfa til þess að koma á ákveðnara skipulagi, við höfum reyndar verið að gera ráðstafanir til að gera þær skilvirkari, en við erum með ábendingar frá samstarfsþjóðum okkar inn í Schengen að þessi þáttur sé ekki í nógu góðum farvegi,“ segir Jón.

Þurfi að gera kerfið í kringum brottvísanir skilvirkara

Samkvæmt nýlegum upplýsingum frá Ríkislögreglustjóra eru 35 einstaklingar sem til að mynda er verið að undirbúa að flytja til Grikklands. Af þeim hafa átta ekki fundist og gætu því verið enn á landinu eða komin úr landi.

Í öðrum löndum eru að sögn Jóns svokölluð takmörkuð búsetuúrræði þar sem haldið sé utan um einstaklinga sem hafi hlotið synjun um vernd og för þeirra takmörkuð á meðan þau bíði þess að vera vísað úr landi. Þannig er auðveldara að hafa uppi á umræddum einstaklingum þegar að því kemur.

„Við erum ekki með slík búsetuúrræði en eigum að uppfylla þau skilyrði samkvæmt Schengen sáttmálanum og höfum fengið athugasemdir við það að það skuli ekki vera sama fyrirkomulag hér í þessum málum og hjá öðrum þjóðum. Við þurfum að horfa til þess að gera það kerfi skilvirkara heldur en það er,“ segir Jón.

Auk þess sem bregðast þurfi við því þá segir Jón að innviðir ráði ekki við fjöldann sem þegar sé kominn og telur að vandinn muni aðeins fara vaxandi.

„Við sjáum vandamálin í dag, við erum farin að opna hér fjöldahjálpastöðvar, ég spái því að þær þurfi að verða fleiri í framtíðinni, þannig að áskoranirnar eru það miklar að það blasir við öllum sem að skoða þetta að við verðum að stíga hér mjög fast til jarðar,“ segir hann.