Telur sjómenn hlunnfarna um allt að milljarð á síðustu loðnuvertíð

Eftir þrjú ár án loðnukvóta fannst loks loðna við Íslandsstrendur í ár og fengu íslenskrar útgerðir leyfi til að veiða um 71 þúsund tonn af loðnu. Það er þó umtalsvert minna en árið 2018 þegar þær veiddu um 190 þúsund tonn. 

Sjávarútvegsfyrirtækin Síldarvinnslan, Eskja, Loðnuvinnslan og Ísfélagið keyptu um 12.500 tonn af loðnu af norskum skipum.

Samkvæmt upplýsingum Fiskistofu greiddu fyrirtækin mun meira fyrir loðnu til bræðslu frá norsku skipunum en þeim íslensku bæði árin. 

Þegar kaup á loðnu til vinnslu eru skoðuð sést að í ár var greitt tvöfalt hærra verð fyrir kílóið af norsku útgerðunum. 

Valmundur Valmundsson formaður Sjómannasambands Íslands gerir miklar athugasemdir við þennan verðmun.

„Norsku sjómennirnir eru að fá um helmingi hærra verð fyrir loðnuna en íslensku sjómennirnir þannig að það vantar heilmikið þarna uppá,“ segir hann.

Sjómenn eiga rétt á þriðjungshlut af afurðaverði aflans samkvæmt samningum. Valmundur telur íslenska sjómenn hlunnfarna.

„Okkur sýnist vanta rúman milljarð uppá það í hlut sjómanna miðað við að útflutningverðmætin séu um 25 milljarðar eins og útgerðarmenn hafa sjálfir sagt en mig grunar að verðmætin séu hærri en það,“ segir hann.

Hann segir að þetta sé vandamál sem komi upp ár eftir ár. Aðspurður um hvernig hann telji að bæta megi úr þessu svara Valmundur.

„Það er búið að selja alla loðnuna núna þannig að við ættum að geta séð uppgjör sjávarútvegsfyrirtækjanna. Við fáum hins vegar ekki að sjá þau. Það er búið að kalla eftir upplýsingum frá þeim en hvort að við náum árangri í því á eftir að koma í ljós. Það þarf að koma þessum hlutum á hreint og taka þann kaleik af sjómönnum að þurfa sjálfir að semja við útgerðirnar um fiskverð. Það þurfa aðrir að gera það til að mynda við hjá Sjómannasambandinu því þetta gengur ekki svona,“ segir Valmundur. 

Segir norsku skipin fá hærra verð því það skapi vinnu í landi

Gunnþór Ingvason forstjóri Síldarvinnslunar segir að tölur um útflutningsverðmætin uppá 25 milljarða feli einnig í sér aflavermæti norska aflans og því sé ekki hægt að reikna hlut íslenskra sjómanna út frá þeirri tölu. 

Hann segir að meira sé greitt fyrir norska aflann því hann komi fyrr en sá íslenski, því norsku skipin byrji fyrr á loðnuveiðum. Það þurfi að skapa vinnu og nýta verksmiðjur. Alls hafi Síldarvinnslan keypt um þrjúþúsund og þrjúhundruð tonn af norskum skipum. 

„Við erum komin með fullt af fólki að bíða eftir að íslensku skipin byrji að veiða og vinnslurnar og fjárfestingarnar standa ónotaðar þannig teygjum við okkur töluvert lengra í verðum gagnvart norsku skipunum til að koma þessu í nýtingu og fólkið fái vinnu,“ segir Gunnþór. 

Segir Síldarvinnsluna greiða sjómönnum þriðjungshlut

Gunnþór segir að sjómönnum Síldarvinnslunar hafi verið bætt það sem vantaði upp á þriðjungshlut þeirra í dag. Þannig hafi hásetahluturinn hækkað um 800 þúsund krónur.

„Við kláruðum samninga um loðnuverð eftir að vertíðinni lauk og í ljós kom að það vantaði áttatíu milljónir í verðmætin fyrir uppsjávarskip Síldarvinnslunnar. Ég fór yfir hverja einustu sölu Síldarvinnslunnar á framleiðslu frá í febrúar með mínu fólki á mánudaginn og hækkaði verðin þar sem það átti við þannig að sjómenn fá sína hlutdeild tryggða úr kökunni,“ segir hann. 

Hann segir að hásetar hafi verið að fá um 4,9 milljónir króna fyrir sex daga túr og hlutur skipstjóra hafi verið um 14,6 milljónir. Úgerðin fær tvo þriðju af aflaverðmætinu. Aðspurður hver hafi  verið hagnaður Síldarvinnslunnar af loðnuvertíðinni svarar Gunnþór:

„Það er ekki búið að gera þessa loðnuvertíð upp en ég held að framlegðin í þessari loðnuvertíð sé góð.  Hún gekk mjög vel og það veiddist mjög mikið magn á stuttum tíma og þegar ég nefni að laun sjómanna séu góð þá er afkoma Síldarvinnslunnar líka góð. Þannig að þetta fer saman,“ segir Gunnþór. 

Gunnþór segist ekki hafa upplýsingar um hvað aðrar útgerðir hafi gert gagnvart sínum sjómönnum. Hann segist til í að hitta formann Sjómannasambandsins og sýna honum öll gögn Síldarvinnslunnar. 

„Ég hef áður boðið formanni Sjómannasambandsins til Neskaupsstaðar. Ég er tilbúinn að hitta hann með þér á fundi til að fara alveg nákvæmlega yfir þessa útreikninga. Í tilfelli Síldarvinnslunnar erum við að greiða sjómönnum einn þriðja af aflaverðmætinu. Við höfum okkar bókhald opið og það er velkomið að sýna það.  Það er galopið,“ segir Gunnþór.