Framkvæmdastjórnin sendir ríkisstjórn Póllands viðvörun

Evrópusambandið (ESB) hefur formlega sent pólskum stjórnvöldum viðvörun vegna breytinga á pólsku stjórnarskránni, sem brjóti í bága við kröfur Evrópusambandsins um lýðræði, réttarríki og mannréttindi.

Framkvæmdastjórn ESB gefur pólsku stjórninni fimm daga til þess að bregðast við, að öðrum kosti geti framkvæmdastjórnin opnað á refsiaðgerðir gegn Póllandi sem meðal annars feli í sér að Pólland verði svipt atkvæðisrétti sínum á vettvangi ESB.

Hin nýja hægristjórn Laga- og réttlætisflokksins, sem komst til valda í kosningum síðastliðið haust, lét það verða eitt sitt fyrsta verk að breyta stjórnarskrá landsins þannig að ríkisstjórnin geti vikið dómurum úr hæstarétti landsins og sett eigin fulltrúa í dómstólinn í staðinn.

Pólska stjórnin vísar hótunum Evrópusambandsins á bug og segir þær alvarleg afskipti af sjálfstæði landsins. Hins vegar er á fréttavefnum Euractiv.com haft eftir Zbign­iew Ziobro, dómsmálaráðherra Póllands, að framkvæmdastjórn ESB ætti að vera það fullljóst, eftir langar viðræður, að pólska stjórnin sé að vinna að málamiðlunarlausn:

„Ég er undrandi og dapur vegna yfirlýsingar framkvæmdastjórnar ESB, sem hefur átt í rækilegum viðræðum við pólsku stjórnina,“ segir ráðherrann.

Frans Timmermans, aðstoðarforseti framkvæmdastjórnar ESB, sagði á blaðamannafundi í Brussel í gær að pólska stjórnin þurfi nú að bregðast hratt við og sýna raunverulegan vilja til þess að finna málamiðlun. Það hafi ekki tekist þrátt fyrir ítarlegar og uppbyggilegar viðræður sem staðið hafi yfir frá í janúar.

„Það er sameiginleg ábyrgð stofnana Evrópusambandsins og allra aðildarríkjanna að sjá til þess að reglur réttarríkisins séu virtar,“ sagði Timmermans.

„Þetta er einnig í verkahring framkvæmdastjórnarinnar sem á að gæta þess að farið sé eftir stofnsamningum ESB.“

Árið 2011 fór framkvæmdastjórn ESB með svipuðum hætti í hart gegn stjórn Viktors Orban, forsætisráðherra Ungverjalands, sem hafði þá sett lög sem takmörkuðu frelsi fjölmiðla í landinu. Eftir langar viðræður lét Orban undan og gerði ákveðnar breytingar á fjölmiðlalögunum að kröfu Evrópusambandsins.

Á þeim tíma hafði framkvæmdastjórn sambandsins samt ekki þau úrræði, sem nú eru henni tiltæk. Það var ekki fyrr en árið 2014 sem það var samþykkt að hægt væri að svipta aðildarríki Evrópusambandsins atkvæðisrétti virði þau ekki meginreglur réttarríkisins.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 2. júní