Heyrnarlausir fagna dómi í máli Snædísar: „Tryggja þarf rétt okkar til að vera virkir þjóðfélagsþegnar“

Heiðdís Dögg Eiríksdóttir, formaður Félags heyrnarlausra, segir úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur í máli Snædísar Ránar Hjartardóttur mikilvægan sigur í baráttu þeirra Íslendinga sem nota íslenskt táknmál (ÍTM) í daglegu lífi. Það sé von þeirra að í kjölfarið verði hægt að veita túlkaþjónustu, líkt og Snædís Rán þarf á að halda, allan ársins hring.

Ekki tilgreint hvað felst í lágmarksaðstoð

Snædís er daufblind stúlka sem þarf aðstoð túlks í öll samskipti. Hún stefndi íslenska ríkinu fyrir að veita henni ekki þá túlkaþjónustu sem hún þarf vegna fjárskorts. Í dómi sem féll í vikunni komst héraðsdómur meðal annars að þeirri niðurstöðu að stjórnarskrárvarður réttur Snædísar til lágmarksþjónustu væri fjárlögum rétthærri.

Sjá einnig: Vill bara fá að vera manneskja

„Það er samt ekki sagt í dómnum hvað felst í lágmarksaðstoðinni,“ segir Heiðdís. „Dómurinn segir í rauninni að sú þjónusta sem veitt er í dag sé ekki nóg og ljóst er það að það sem er í boði í dag er of lítið.“

Snædís hefur ekki fjárhagslega burði til að greiða sjálf fyrir túlkaþjónustu en ríkið gerði henni að greiða fyrir hana úr eigin vasa þegar túlkasjóður var um tíma tómur. Í dómi héraðsdóms kemur fram að ríkið hafi með því brotið gegn Snædísi og þyrfti að endurgreiða henni upphæðina auk miskabóta.

Hægt að rukka ríkið eftir á?

Spurð hvort þetta þýði að heyrnarlausir geti jafnvel byrjað að sækja sér þjónustu sjálfir og rukkað ríkið eftir á, segir Heiðdís það í það minnsta ljóst að þeir sem þurfa á táknmálstúlkaþjónustunni að halda ættu aldrei að þurfa að bera kostnaðinn sjálfir.

Sjá einnig: Heyrnarlausir fá túlk í tæpa tíu tíma á ári

„Félag heyrnarlausra hefur sent mennta- og menningarmálaráðherra tillögur að úthlutun úr sjóðnum,“ segir hún. „Engar reglur eru um úthlutun og er það ekki hlutverk Samskiptamiðstöðvar, heldur á ríkið að setja reglurnar. Tryggja þarf rétt okkar Íslendinga sem notum ÍTM í okkar daglega lífi til þess að vera virkir þjóðfélagsþegnar. Engin túlkun er til dæmis tryggð í atvinnulífi en það er hins vegar gert í öllum hinum Norðurlöndunum.“

Túlkasjóðurinn var tómur frá október í fyrra til áramóta og svo aftur í maí.

Sjá einnig: Sex milljóna króna aukaframlag í túlkasjóð

„Það er von okkar að hægt verði að veita þessa þjónustu út allt árið eða ársfjórðunga og að við þurfum ekki að vera útilokuð frá samfélaginu eða hendur bundnar vissa tíma á ári,“ segir Heiðdís.

„Tíminn er dýrmætur og þessir dagar þar sem hendur okkar voru bundnar koma aldrei aftur. Það eru ekki bara við sem berum þessi byrði sem ríkið setur á okkur, heldur aðstandendur líka.“

Embætti ríkislögmanns hefur ekki tilkynnt um það hvort dómi í málinu verði áfrýjað.