Segir að við séum að glata hluta af sjálfstæði okkar aftur til Dana

Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, vandar Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, forsætisráðherra, ekki kveðjurnar í grein sem hann skrifar í Morgunblaðið í dag. Tilefni skrifanna eru hugmyndir forsætisráðherra um hvernig halda skuli upp hundrað ára afmæli fullveldis á Íslandi sem verður þann 1. desember 2018.

Sigmundur Davíð hefur sagt að hann vilji halda upp á afmælið með því að ljúka við byggingu húss íslenskra fræða en þetta hugnast Kára illa og segir um forsætisráðherra:

„Hann hefur nefnilega áhuga á byggingum og skipulagsmálum eins og Karl Bretaprins. Áhugans vegna virðist honum annaðhvort hafa gleymst að 1. desember 1918 hlutum við Íslendingar töluvert sjálfstæði frá Dönum eða honum hefur yfirsést að við erum að glata því aftur að hluta. Og hvernig í ósköpunum hefur það gerst? Það hefur gerst með því að jáeindaskannar hafa orðið nauðsynleg tæki í nútíma læknisfræði og Danir eiga slíkan en við ekki.“

Sjá einnig: Ódýrara að beina sjúklingunum til Danmerkur

Kári greinir svo frá því að á síðasta ári hafi 100 íslenskir sjúklingar farið til Kaupmannahafnar í jáeindaskanna og bætir við að í ár verði þeir líklegast um 200 talsins.

„Við getum ekki lengur sinnt sjúklingum okkar án þess að leita á náðir Dana. Það er með öllu óásættanlegt og í engu samræmi við þær væntingar sem Íslendingar höfðu í byrjun desember árið 1918. Það væri miklu nær andanum að baki fyrsta desember að halda upp á hundrað ára afmæli hans með því að flytja jáeindaskanna til landsins og endurheimta á þann hátt það sjálfstæði frá Dönum sem við viljum hafa og forfeður okkar börðust fyrir. Ein hliðin á þessu er sú að það er mikilvægara fyrir íslenskt mál að halda lífinu í þeim sem tala það en að reisa hús yfir þá sem rannsaka það.“

Að mati Kára er forgangsröðun forsætisráðherra dæmi um dapurlegar afleiðingar áhuga hans á byggingum og skipulagsmálum og hann segist handviss um að flestir landsmenn séu sammála sér. Kári hvetur því Sigmund Davíð til að setja peninginn frekar í skanna en hús og lýkur grein sinni á þessum orðum:

„Það væri í miklu betra samræmi við þá forgangsröðun sem fólkið í landinu aðhyllist og ég veit að forsætisráðherra hefur oftast fylgt í lífi sínu og starfi og gengur undir nafninu: konur og börn í bátana fyrst. Ginnungagapið vestur á Melum má alltaf nýta til þess að jarðsetja nöldur og vondar hugmyndir sem þessa dagana berast úr hlöðnu steinhúsi við Austurvöll.“