Símon „grimmi“ biður fólk um að hafa trú á dómskerfinu

Íslendingar treysta dómskerfinu illa og virðast ekki treysta því að hlutirnir séu rétt gerðir. Svo virðist sem gjá sé á milli fólksins í landinu og dómskerfisins, en mun minna traust er til dómstóla hér á landi en annars staðar á Norðurlöndunum.

Símon Sigvaldason, héraðsdómari og formaður dómstólaráðs, segir þennan skort á trausti áhyggjuefni. Það hafi verið áhyggjuefni í fjölmörg ár og því hafi verið rætt hvernig hægt sé að auka traust fólksins. Til að mynda hafi, fyrir nokkrum árum, verið ákveðið að birta alla dóma á netinu til að veita fólki innsýn inn í það sem verið er að gera.

Aðhaldið jákvætt

„Íslendingar hafa alltaf haft ákveðnar skoðanir á yfirvaldi og verið með mjög eindregna afstöðu til þess, og það er í raun og veru af hinu góða. Það heldur öllum við sitt efni og veitir okkur mikið aðhald. Þannig að ég veit svo sem ekki hvort þetta sé alltaf neikvæður þáttur, þótt tiltrúin sé svo lítil. En við hins vegar viljum gjarnan að almenningur viti sem mest um okkar störf,“ sagði Símon í þættinum Ísland í dag.

Símon hefur haft það orð á sér að þykja heldur gjarn á að sakfella í sakamálum. Enginn annar héraðsdómari er með eins hátt sakfellingarhlutfall, en hlutfall Símonar hefur á undanförnum árum verið rúmlega 99 prósent. Lögmenn kalla hann því gjarnan „Símon grimma“.

Símon grimmi ljúfur að eðlisfari

„Þetta er gömul saga en hún kemur til af því að ágætur maður sem hafði ríkan húmor, var einhverju sinni í Hæstarétti og lét þar þau orð falla að þegar verið var að endurskoða dóm frá mér í sakamáli að þarna væri dómur eftir Símon grimmi. Einhver lögmaðurinn sem var þar nærri heyrði þetta og var fljótur að grípa þetta á lofti og breiddi þetta út,“ sagði Símon. Hann segir viðurnefnið þó lítið trufla sig og vonar að það trufli sem fæsta aðra, en kveðst vera afar ljúfur að eðlisfari.

Þá hefur Símon það orð á sér að nýta refsirammann vel. Hann hefur sent þá fjölmarga á Litla-Hraun og er því ekki sá vinsælasti þar á bæ. Aðspurður hvort hann finni einhvern tímann fyrir ótta segir hann svo ekki vera.

„Ég hef dæmt mörg málin en við höfum hér á landi, í það minnsta fram til þessa, ekki þurft að upplifa það að verið sé að veitast að dómurum. Við höfum sloppið hingað til en þann dag sem ég verð hræddur held ég að ég muni skipta um starf.“

Málaferli oft of löng

Dómstólar hafa sætt töluverði gagnrýni vegna þess hve langan tíma málaferli geta tekið. Fólki er jafnvel haldið í óvissu árum saman en Símon segir þá stöðu óásættanlega.

„Það er hins vegar þannig að málsmeðferðin hefur styst hjá okkur gríðarlega á seinni árum og í dag státum við okkur af einni hröðustu málsmeðferð í kringum okkur í íslensku dómskerfi. Þannig að við stöndum okkur mjög vel í samanburði við aðra. En allur þessi tími er erfiður og við reynum að sjálfsögðu að gera eins og við getum til að hraða málsmeðferðinni. Það má þó ekki vera á kostnað gæðanna, það er augljóst.“

Að lokum biður Símon fólk um að hafa trú á dómskerfinu. „Það er vissulega þannig að það er alltaf erfitt að skera úr um úr þrætum vegna þess að það stendur alltaf einn upp ósáttur frá borði. Yfirleitt tapar alltaf einn. En það verður að vera endir á einhverri þrætu og okkur er einfaldlega falið að leysa úr því. Við biðjum að okkur sé treyst fyrir því. Við gerum ekki endilega kröfu um að fólk hafi trú á okkur en við viljum samt sem áður að fólk viti það að það leggja sig allir fram til hins ítrasta að leysa úr sínum ágreiningsefnum.“

Viðtalið við Símon í heild má sjá í spilaranum hér fyrir ofan.