Forvarnir og fræðsla fyrir börn um kynferðislegt ofbeldi

Í grein sem birtist í Fréttablaðinu þann 28. febrúar sl. eftir Sæunni Kjartansdóttur var fyrirsögn sem kom okkur sem störfum við fræðslu og forvarnir gegn kynferðislegu ofbeldi á börnum á óvart. Fyrirsögnin var „Fræðsla barna er ekki málið" í grein sem kom annars inn á marga góða þætti í umræðunni um forvarnir gegn kynferðislegu ofbeldi.

Þegar rætt er um forvarnir gegn kynferðislegu ofbeldi er megináherslan á að ná til foreldra og benda á leiðir til að vernda börn fyrir kynferðislegu ofbeldi. En fræðsla er ekki síður mikilvæg og að hún beinist jafnt til foreldra og barna. Góð tengsl foreldra og barna eru grunnur að svo mörgu, ekki síst þegar kemur að því að börn þurfa að biðja foreldra um hjálp.

Kynferðislegt ofbeldi gagnvart börnum er flókið mál. Forvarnir og fræðsla um málaflokkinn eru ekki síður flókið mál og skiptir þar mestu máli að okkar mati að til komi heildstæð nálgun. Mikilvægt er að foreldrar fái hvatningu og stuðning til að vera í góðum tengslum við barnið sitt og uppfræða það um hættur kynferðislegs ofbeldis eins og börnum eru kenndar umferðarreglurnar.

Sterkasta vopnið

Ábyrgð samfélags og skóla að viðhalda fræðslu og upplýsingum um kynferðislegt ofbeldi skiptir líka máli. Börn þurfa að fá færi á að fræðast á mismunandi þroskastigum um kynferðislegt ofbeldi, hvað það sé og hvað sé hægt að gera ef maður veit um einhvern sem hefur orðið fyrir slíku ofbeldi eða barnið sjálft hefur sætt kynferðislegu ofbeldi. Það sem flestum ber saman um sem vinna að þessum málaflokki er að sterkasta vopn barna gegn kynferðislegu ofbeldi sé öflugt sjálfstraust. Við vitum að það er til mikils ætlast af barni að koma í veg fyrir það ef einhver hefur ákveðið að beita það kynferðislegu ofbeldi og það fyrsta sem brotnar hjá barninu er trú þess á eigið ágæti og það koma brestir í sjálfstraustið. Þess vegna er það enn þá mikilvægara að sjálfstraustið sé sterkt og börn þekki mörk sín og annarra.

Samtökin Blátt áfram hafa tekið mið af þessari heildstæðu nálgun í vinnu sinni að forvörnum og fræðslu gegn kynferðislegu ofbeldi. Blátt áfram gaf út fræðslubæklinginn „7 skref til verndar börnum", sem er ætlaður til að styðja foreldra í að vernda börn sín fyrir kynferðislegu ofbeldi.

Samtökin bjóða líka upp á námskeiðið „Verndarar barna" sem ætlað er fólki sem vill fræðast og verða öruggara í umræðunni um kynferðislegt ofbeldi. Fræðsla fyrir börn fer fram innan veggja skólanna. Þar er boðið upp á brúðuleikhúsið „Krakkarnir í hverfinu" og teiknimyndina „Leyndarmálið". Frásögn barna um kynferðislegt ofbeldi er viðkvæmt ferli þar sem börn fara í gegnum margar innri hindranir til þess að ákveða hvort þeim sé óhætt að segja frá og þá hverjum. Það er trú okkar að með fræðslu sé hægt að stytta þetta ferli hjá börnum þannig að þau treysti sér og umhverfi sínu til að taka við þeim erfiðu upplýsingum sem kynferðislegt ofbeldi felur í sér.