Alþjóðaráðstefna landvarða

Í byrjun síðastliðins  nóvember  lögðu tveir íslenskir landverðir í langferð til Afríku til að taka þátt í alþjóðaráðstefnu landvarða í Tansaníu. Ráðstefnan var haldin við rætur Kilimanjaro sem er hæsta fjall Afríku, á Hótel Ngudorto Mountain Lodge í Arusha. Alls mættu 264 landverðir frá fjörutíu löndum á ráðstefnuna.

Skipulagning ráðstefnunnar var í höndum International Ranger Federation (IRF, alþjóðasamtök landvarða). Í samtökunum eru 60 landvarðafélög sem starfa í 46 löndum og er Ísland þar á meðal. Meginhlutverk IRF er að standa við bakið á landvörðum í þeirra hlutverki að vernda náttúru og menningarminjar.

Eitt af verkefnum sem IRF eru að reyna að koma á legg er „landverðir án landamæra“ (Rangers without borders) en hugmyndin með því er að landverðir um allan heim vinni saman og læri hver af öðrum svo ekki þurfi alltaf að finna hjólið upp aftur. Mörg verndarsvæði eru bæði undirmönnuð og fjársvelt og er hugmyndin að betur sett svæði sendi frá sér búnað sem ekki er lengur notaður og mannskap til að aðstoða við þjálfun landvarða.

Alþjóðlegar ráðstefnur eru mikilvægar í að miðla þekkingu, verkkunnáttu og veita aðstoð á verndarsvæðum sem eru undirmönnuð og skortur er á fjármagni til kaupa á nauðsynlegum búnaði til landvörslu og þjálfunar landvarða. Ráðstefnan var haldin 4.-9. nóvember og þemað var „Helthy parks, hungry people“ eða heilbrigðir garðar, hungrað fólk. Markmið ráðstefnunnar var að vekja athygli á að náttúruvernd á undir högg að sækja vegna yfirvalda og einstaklinga sem ásælast í auknum mæli auðlindir, land, peninga og völd með ólöglegum hætti.

Ráðstefnan

Á ráðstefnunni voru fluttir um fjörutíu fyrirlestrar og sýndur var fjöldi fræðslumynda. Fyrirlestrar innfæddra vöktu mikla athygli enda eru störf landvarða í Tansaníu óumdeilanlega talsvert ólík starfi okkar hér á Íslandi. Fyrirlestrarnir fjölluðu m.a. um þjálfun og störf landvarða, þörfina á aukinni landvörslu og fjármagni til náttúruverndar, skort á tækjum og tólum til landvörslu og hvernig yfirvöld vinna að því að fá almenning í landinu til að vinna með sér að náttúruvernd. En yfirvöld þar í landi eru farin að gera sér grein fyrir því að besti árangur í náttúruvernd felst í menntun um náttúru landsins og að almenningur átti sig á mikilvægi náttúruverndar. Vel menntaðir þjóðfélagsþegnar og heilbrigð vistkerfi er leið út úr fátækt.

Hápunktur ráðstefnunnar var án efa vettvangsferð á náttúruverndarsvæði. Ráðstefnugestir gátu valið úr nokkrum ferðum og við Íslendingarnir völdum að fara í dagsferð í Arusha-þjóðgarðinn, annars vegar safarí og hins vegar fuglaskoðun. Í safaríferðinni var einnig farið í gönguferð með landverði sem fræddi gestina um allt frá hvaða tegund af úrgangi frá dýrum sást á göngunni til þess hvernig forðast ætti að verða fyrir buffli á hlaupum. Í fuglaskoðunarferðinni sáu ferðalangar yfir 100 tegundir fugla á nokkrum klukkutímum, en í Tansaníu eru meira en eitt þúsund tegundir fugla en hér á Íslandi eru tæplega áttatíu tegundir.

Á ráðstefnunni kom fram að víðast hvar í heiminum veit almenningur lítið um starf landvarða, t.a.m. í Bandaríkjunum telja margir að landverðir séu starfsmenn lögreglunnar og í Suður-Ameríku halda margir að meginstarf landvarða þar sé að þrífa klósett og vera í miðasölu. Á alþjóðaráðstefnunni komu saman landverðir frá öllum heimshornum og eru störf þeirra æði misjöfn. Í grunninn vinnum við landverðir að því sama: að vernda svæðin og fræða almenning um mikilvægi náttúruverndar. Landverðir hafa tileinkað sér sérstakt form fræðslu sem kallast „náttúrutúlkun“ til að auka ánægju, upplifun og áhuga ferðamanna á umhverfinu. Markmið náttúrutúlkunar er einnig að auka skilning fólks á náttúrunni og jafnframt vekja með því virðingu fyrir henni, með það fyrir augum að þekking leiði til virðingar og virðingin til verndunar.

Alþjóðadagur landvarða

Landverðir um allan heim munu fagna alþjóðadegi landvarða sem er 31. júlí ár hvert en fyrsti alþjóðadagur landvarða var haldinn 31. júlí 2007 á 15 ára afmæli Alþjóðasamtaka landvarða. Dagurinn er haldinn til að minnast þeirra mörgu landvarða sem hafa látist eða slasast við skyldustörf. Einnig er þessi dagur haldinn hátíðlegur til að fagna starfi landvarða um allan heim við að vernda náttúru- og menningarleg verðmæti heimsins.

Landverðir víðar um land munu bjóða almenningi að gerast landvörður í einn dag, þar sem áhugasömum gefst kostur á að fræðast um störf landvarða. Í þjóðgarðinum Snæfellsjökli, Vatnsfirði og á austursvæði Vatnajökulsþjóðgarðs eða nánar tiltekið við Hengifoss eru viðburðir á alþjóðadeginum þar sem fólki gefst kostur á einn eða annan hátt að taka þátt í störfum landvarða og komast að leyndardómum landvarðastarfsins.