Flóttafólk undirbýr heimferð til Búrma

„Það er mjög auðvelt að undirrita friðarsamning. Þú getur gert það á fáeinum mínútum. En framkvæmdin er annað mál,“ segir Simon Htoo, prestur karenaþjóðflokksins að lokinni messu í fimmtíu þúsund manna flóttabúðum í Taílandi, rétt handan landamæra Búrma.

Framkvæmdin, segir hann, ræðst ekki af „brosinu á andlitum þeirra heldur einlægni þeirra, því sem í raun býr í hjörtum þeirra“. Í messunni stuttu áður hafði hann talað af ákefð um vonina, sem hefur vaknað eftir að herforingjastjórnin í Búrma breytti skyndilega um tón, tók að boða frið og sættir eftir áratuga kúgun.

„Stríð á sér sinn tíma, og friður á sér sinn tíma. Sextíu og þrjú ár eru nógu langur tími fyrir dráp,“ sagði hann í predikun sinni. „Ég vonast til að sjá ykkur öll fljótlega í landinu okkar fagra.“

Karenar í útlegð eru farnir að hugsa sér til heimferðar. Þeir hafa í 63 ár barist hatrammri baráttu fyrir aukinni sjálfstjórn við stjórnarherinn í Búrma. Fyrir nokkrum vikum var undirritað friðarsamkomulag, og þótt tortryggni gæti enn þá sjá menn fyrir sér breytta tíma.

Fleiri þjóðflokkar, sem átt hafa í áratugalangri baráttu gegn kúgunaröflum stjórnvalda í Búrma, hafa undirritað friðarsamninga síðustu vikurnar. Átökin undanfarna áratugi hafa oft verið hörð og talið er að um þrjár milljónir flóttamanna frá Búrma séu nú í öðrum löndum, flestir í Taílandi og öðrum nágrannaríkjum.

Valdaskipti urðu í herforingjastjórninni eftir kosningar árið 2010. Síðan þá hafa stjórnvöld boðað og innleitt ýmsar umbætur í mannréttindamálum og í lýðræðisátt. Hundruð pólitískra fanga hafa verið látin laus, dregið hefur úr ritskoðun og starfsemi verkalýðsfélaga er nú heimiluð.

Þessar umbætur hafa komið mörgum á óvart, en bæði stjórnarandstæðingar í Búrma og alþjóðasamfélagið hefur tekið þeim fagnandi. Seint á síðasta ári tóku Bandaríkin stjórnvöld í Búrma í sátt og Bandalag Suðaustur-Asíuríkja hefur fallist á að Búrma fái forsæti í samtökunum árið 2014.

Enn er þó mikil óvissa um framhaldið. Enn sitja hundruð pólitískra fanga í fangelsi í Búrma og herforingjastjórnin heldur enn um valdataumana.

gudsteinn@frettabladid.is