Einmanaleiki og kvíði á jólunum

Jólin geta reynst fólki sem misst hefur maka sinn afar erfið. Sjúkrahúsprestur segir aðstandendur geta gert mikið til að bæta líðan fólks sem gengið hefur í gegnum makamissi.

Þó jólin séu sem betur fer gleðihátíð í hugum flestra, getur mikil vanlíðan fylgt þeim fyrir fólk sem misst hefur lífsförunaut sinn. Séra Bragi Skúlason, sjúkrahúsprestur, vinnur nú doktorsrannsókn á heilsu og líðan ekkla. Hann segir fólk oft finna þunga þess að missa einhvern nákominn sér á jólahátíðinni, sem fyrst og fremst sé samverustund fjölskyldu og vina.

„Við slíkar aðstæður eru einstaklingar mikið að reyna að halda í eitthvað sem var, en það er kannski ekki jafnauðvelt og maður skyldi ætla," segir Bragi.

Einstæðingar geti þannig bæði upplifað einmanaleika og kvíða vegna jólahátíðarinnar, þar sem fólk viti ekki hvað sé á leiðinni.

„Margir tala um að það sem áður veitti þeim mikla gleði og ánægju, hefðir og annað slíkt, geti stundum virst íþyngjandi, því fólk veit ekki hvert innihaldið er þegar það er búið að missa sinn nánasta förunaut. Margir af ekklunum sem ég hef talað við segja að samskipti við börnin þeirra verði oft nánari. Að hinu leytinu, þá upplifir fólk vissa einsemd, þrátt fyrir að fjölskyldan standi með þeim, sem þarf ekki að vera auðvelt að yfirstíga."

Bragi stendur ásamt fleirum fyrir námskeiði fyrir ekkla og ekkjur milli jóla og nýárs til að aðstoða fólk við að láta sér líða betur.

„Við reynum að styðja við hagnýt úrræði sem menn geta nýtt sér. Það byggir fyrir það fyrsta á því að nýta sér þau úrræði sem felast í fólkinu í kringum okkur. Að hinu leytinu má fólk ekki neita sér um þá sjálfsskoðun og endurmat sem fylgir því að fara í gegnum svona djúpstæða reynslu," segir Bragi.

Hann segir aðstandendur margt geta gert til að hjálpa fólki í sorg. Mestu skipti að sýna meira frumkvæði en áður og bjóða fram aðstoð, og hjálpa fólki að halda virkni.

„Það er nefnilega misskilningur margra að þeir séu að ónáða með því að koma í sorgarhús. Það er einmitt þvert á móti mikilvægt að koma á staðinn, því þá fyrst kemur í ljós hvort fólk hefur eitthvað fram að færa sem skiptir máli."