Varar við miklum flýti í aðild að ESB

„Finnist ekki sanngjörn úrlausn í skuldamálum tapa allir,“ segir breski stjórnmálamaðurinn Diana Wallis, en hún er varaforseti Evrópuþingsins. Wallis hélt erindi í Háskólanum í gær undir yfirskriftinni „Icesave, Ísland og Evrópusambandið – hvers skuld er þetta annars?“

Í máli hennar kom þó fram að mikilvægt væri að horfa til ábyrgðar bæði þeirra sem lána og taka lán þegar tekist er á um skuldir og kvaðst hún vona að lausn sem allir gætu sætt sig við varðandi Icesave væri nú að verða til í viðræðulotunni í Lundúnum.

Wallis ræddi einnig um hugmyndir um að aðild að Evrópusambandinu (ESB) kynni að hjálpa Íslandi og þá sér í lagi með upptöku evrunnar. „En ég hef alla tíð bent á að það sé engin skyndilausn. Og kannski er það ekki einu sinni lausn. Ef þið viljið ganga til liðs við okkur þá verður það að vera af mörgum fjölbreyttum ástæðum. Ekki bara út af leit að vari í stormi,“ sagði hún og benti á fordæmi Grikklands sem nú á í þrengingum. „Ef evrusvæðið á að virka þá þarf að framfylgja þar ströngum reglum.“

Þá sagði Wallis að þótt aðildarumsókn Íslands að ESB væri að forminu til aðskilið mál frá Ice­save, þá réði það kannski dálítið stemningunni. Bretar og Hollendingar gætu mögulega beitt neitunarvaldi þegar umsókn landsins verður tekin fyrir í mars, en það taldi hún engu síður ólíklegt án víðtækara samráðs við önnur ríki.

„Möguleikinn er hins vegar til staðar og þess vegna vona ég að skynsamleg lausn finnist í yfirstandandi viðræðum.“

Ísland segir Wallis hins vegar hafa forskot því þar er hafið uppgjör og endurskoðun vegna fjármálakreppunnar. Bretar hafi frestað slíkri naflaskoðun, þótt hennar væri sárlega þörf, fram yfir næstu kosningar.

„Erfið reynsla ykkar kann að vera öðrum mikils virði og dæmi sem læra má af,“ sagði hún og kvað heiminn allan þurfa að endurmeta áhættumat á fjármálamörkuðum, jafnt innanlands sem utan.

Wallis sagði hins vegar óþarft fyrir Íslendinga að bera kvíðboga fyrir Evrópusamstarfi. Kjósi þjóðin að taka þátt hafi hún margt að bjóða, svo sem sérþekkingu í sjávarútvegi, í orkumálum og málefnum norðurheimskautsins.

„Evrópusambandið bíður hins vegar ekki með opna arma, þið þurfið að sýna að þið viljið taka þátt,“ segir hún og varar við flýti í aðildarferlinu. „Þið þurfið að átta ykkur á í hvaða átt er stefnt og vera sátt við þá stefnu.“

olikr@frettabladid.is