Stemma stigu við misnotkun ofvirknislyfja

Frumgreining ADHD (ofvirkni og athyglisbrests) hjá fullorðnum verður undir yfirumsjón geðsviðs Landspítala, hert verður á tilkynningarskyldu til landlæknis og teknar upp breyttar reglur um lyfjaskírteini samkvæmt tillögum vinnuhóps um leiðir til að sporna við misnotkun metýlfenidatslyfja.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá heilbrigðisráðuneytinu.

Heilbrigðisráðherra skipaði vinnuhóp 1. september 2010 til að skipuleggja aðgerðir sem draga úr ofnotkun og misnotkun lyfja sem notuð eru gegn athyglisbresti og ofvirkni. Er þá einkum átt við lyf sem innihalda metýlfenidat, svo sem rítalín og concerta. Áhersla var lögð á að leiðir til að sporna við misnotkun þessara lyfja mættu ekki standa í vegi fyrir meðferð þeirra sem þurfa á þeim að halda, en það eru einkum börn og ungmenni.

Notkun metýlfenidat-lyfja hefur aukist umtalsvert á Íslandi á liðnum árum og er nú mun meiri en hjá öðrum þjóðum. Til marks um aukninguna voru dagskammtar af metýlfenidat-lyfjum 7,53 á hverja 1.000 íbúa hér á landi árið 2004 en voru komnir í 11,15 árið 2008. Til samanburðar voru dagskammtar á hverja 1.000 íbúa 4,40 í Noregi árið 2008, 3,55 í Danmörku og 2,51 í Svíþjóð.

Á fjórum árum hefur notkun þessara lyfja hér á landi aukist um tæp 50%. Einkum hefur ávísunum til fullorðinna einstaklinga fjölgað og eru þeir nú rúmlega 40% allra sem fá lyfið. Aukning ávísana á metýlfenidat skýrist þannig nær eingöngu með aukinni ávísun til einstaklinga yfir 20 ára aldri. Þrátt fyrir að lyfin séu fyrst og fremst ætluð börnum geta þau gagnast fullorðnum með ákveðnum skilyrðum og samkvæmt nánari leiðbeiningum landlæknis.

Lyfjaefnið metýlfenidat flokkast sem ávana- og fíkniefni og er því vandmeðfarið. Fram hefur komið að einstaklingar sem koma til meðferðar hjá SÁÁ eru í vaxandi mæli fíklar á metýlfenidati. Sömu þróunar hefur orðið vart hjá fíklum sem leita til bráðamóttöku Landspítala.