Fer fljúgandi og ríðandi á milli vínekranna

Víngerðarmaðurinn Aurelio Montes heimsótti Ísland og kynnti vínin sín. Hann er þjóðhetja í Chile eftir að hafa umbylt víngerð þar í landi fyrir röskum tveimur áratugum.

Árelíó hver, hváði vinur minn þegar ég sagði honum að ég væri að fara að hitta Aurelio Montes. Eitthvað rofaði til þegar ég sagði honum að hann væri frægasti víngerðarmaður Suður-Ameríku. „Montes, auðvitað, oft drukkið það." Og hefðu margir Íslendingar getað svarað á svipaðan máta enda vart það mannsbarn sem yfirhöfuð hefur dreypt á léttvíni sem ekki hefur smakkað vínin frá Montes. Þau hafa verið með vinsælustu vínum í vínbúðum allar götur frá því þau komu fyrst á markaðinn hér árið 1989. Samt vitum við giska lítið um manninn á bak við vínið. „Þótt vínin beri nafn mitt vil ég helst vera í bakgrunninum. Það eru vínin en ekki mennirnir sem búa þau til sem skipta öllu máli," segir Aurelio Montes.

Þjóðhetja í Chile

Hafi fólk á annað borð áhuga á vínum er þó ekki hægt annað en að forvitnast um menn á borð við Aurelio Montes. Saga hans er samtvinnuð framrásinni í víngerð í Suður-Ameríku og breytingum á vínneyslu á Vesturlöndum. Montes var prímusmótor í þeirri umbyltingu er varð í víngerð í Chile fyrir röskum tveimur áratugum. Sannfæring hans var að náttúrulegar aðstæður í Chile væru svo stórkostlegar að ómögulegt væri annað en að búa til vín sem stæðust samanburð við það sem best gerðist annars staðar. Eldmóðurinn og skjót velgengni hafði smitandi áhrif á kollega hans. Öll helstu vínhús landsins lögðu í miklar umbætur á víngerðinni með þeim árangri að Chile er nú eitt helsta vínframleiðsluland heims. Hér á landi hafa vínin frá Montes verið í hópi mest seldu vína. Argentínumenn skemmtilegir

Vínframleiðsa er orðin ein mikilvægasta útflutningsgrein Chile á eftir kopar og laxeldi. Velgengni vínanna hefur fyllt Chile-menn miklu stolti og er Aurelio Montes þjóðhetja þar í landi. Þessi hógværi maður gefur þó lítið fyrir eigin frægð og færir undantekningarlítið talið frá sjálfum sér og að víngerðinni þegar hann er spurður út í eigin hagi. Stór hluti spjalls okkar fer í að ræða nágrannana í Argentínu í víðu samhengi en Montes hefur frá því 2001 byggt upp víngerð í Argentínu undir nafninu Kaiken.

„Nafnið kemur úr máli mapuche-indjána. Kaiken er gæs sem á sér híbýli beggja vegna Andesfjallanna í Patagóníu sem er landsvæði syðst í Chile og Argentínu. Nafnið endur-speglar að þetta er samvinnuverkefni þessara tveggja nágrannalanda. Argentínumenn eru skemmtilegir og það er mjög gaman að vinna þar þótt það sé talsvert frábrugðið því sem gerist heima. Efnahagslífið er afar óstöðugt en við höfum verið svo lánsöm í Chile að búa við lang-varandi hagsæld og stöðugleika. Aðstæður til vínræktar eru gerólíkar, meginlandsloftslag á meðan við búum við úthafsloftslag. Afar krefjandi umhverfi en gefandi."

Áhyggjur af gróðurhúsaáhrifum

Aurelio er mikill náttúruunnandi, hestamaður og flugmaður sem þvælist upp og niður eftir landinu mjóa á lítilli rellu og smellir sér niður á túnin við hlið vínakranna. Hendir sér síðan beint á hestbak og æðir út á vínekrurnar. Þannig nær hann mikilli yfirreið á skömmum tíma og getur það skipt sköpum í vínrækinni. „Ég vil vera með puttana eins mikið í þessu sjálfur og ég get. Tæknin hefur batnað mikið en það eru alltaf ný viðfangsefni, ég hef t.d. miklar áhyggjur af loftlagsbreytingum.

Það hefur orðið gjörbreyting þau 30 ár sem ég hef starfað í víngerð og ég sólbrenn á ekrum þar sem ég svitnaði ekki fyrir nokkrum áratugum. Ég gæti þurft að færa sumar vínekrurnar af þessum sökum. Það er þó ekki útaf þessu sem ég er að færa út kvíarnar til annarra landa, þar ræður ævintýraþráin og vonin um að geta búið til vín sem eru frábær og öðruvísi. Ég veit þó ekki hvort ég fer að vaða út um víðan völl en ef ég færi eitthvað þá myndi ég vilja skoða víngerð á Spáni eða Ástralíu frekar en önnur svæði í Suður-Ameríku því þar eru árstíðirnar aðrar og uppskerutíminn skarast ekki."