Kvenhetjur hvíta tjaldsins

Hetjudáðir í kvikmyndum eru oftast drýgðar af karlmönnum. Þeir bjarga fögrum konum úr klóm illmenna og kvænast þeim í sögulok. Indiana Jones, James Bond og Luke Skywalker hafa oftar en ekki bjargað veröldinni frá brjáluðum nasistum, geðsjúkum glæpamönnum eða sjálfum Svarthöfða. Öðru hverju spretta þó upp kvenhetjur sem eru engu síðri en hinir byssuglöðu karlar.

Kannski var Kleópatra ein fyrsta kvenhetja hvíta tjaldsins. Elizabeth Taylor blómstraði í hlutverki hinnar egypsku prinsessu sem lét sitt ekki eftir liggja í ráðabruggi Rómverja. Þrátt fyrir að Kleópatra hafi ekki lyft sverði í myndinni stjórnaði hún hersveitum sínum og var meira en bara einhver postu­línsdúkka sem beið eftir prinsinum á hvíta hestinum.

Konur eru yfirleitt í hlutverki hins vitra í kvikmyndum. Skemmst er að minnast Véfréttarinnar í Matrix sem gat sagt fyrir með ógurlegri nákvæmni hvað ætti eftir að eiga sér stað. Konurnar draga ekki upp byssurnar heldur segja körlunum frekar hvern á að skjóta. Hetjur okkar í Íslendingasögunum þekkja þetta kannski manna best þar sem konurnar sættu sig ekki við neinn heigulshátt þegar kom að því að hefna fyrir kinnhesta eða sæti í brúðkaupum.

Hefndin hefur löngum verið eitt af aðalsmerkjum karla, sem hika ekki við að borga óvini sínum til baka í margfaldri mynd. Fátt er hins vegar jafn hættulegt og kona í hefndarhug, eins og óvinir Beatrix Kiddo komust svo eftirminnilega að raun um í Kill Bill.

Hin morðóða brúður hefði þó varla ratað inn í kvikmyndahús Hollywood-borgar ef ekki hefði verið fyrir Ripley í Alien-myndunum. Sigourney Weaver náði þar að sannfæra heimsbyggðina um að konur gætu líka bjargað körlum þótt í flestum tilvikum væri því öfugt farið. Ripley var mikið hörkutól sem kallaði ekki allt ömmu sína og lét meðal annars nokkra „one-linera“ fjúka þegar lífið var murkað úr hinum óvinveittu gestum.

Þótt konur eigi vissulega undir högg að sækja á hetjumarkaðnum í kvikmyndum hafa kvikmyndaframleiðendur áttað sig á því að hetjan þarf ekki alltaf að hafa skegg og stutt hár, eða svo vitnað sé til Jean Luc Godard: „Það eina sem þarf í kvikmynd er kona með byssu.“