Íraksstríð upphaf lýðræðisbylgju? 20. mars 2005 00:01 Stríðið í Írak var frá upphafi umdeilt og alþjóðlegar deilur um réttmæti þess hafa staðið undanfarin tvö ár eða svo. En nú er svo komið að jafnvel hörðustu gagnrýnendur stríðsrekstursins hugsa sitt mál og velta því óhugsanlega fyrir sér hvort stríði hafi verið besta mál. Ástæða þessara vangaveltna eru atburðir undanfarinna vikna, frá kosningunum í Írak í lok janúar. Þvert á hrakspárnar flykktust Írakar á kjörstaði og virtust fúsir að leggja líf og limi í hættu til þess að taka þátt í lýðræðislegum kosningum - hafa eitthvað um framganginn í eigin heimalandi að segja. Í kjölfarið er sem bylgja lýðræðiskennda fari um Miðausturlönd, öllum að óvörum. Á sjálfsstjórnarsvæðum Palestínumanna fóru fram forsetakosningar og lýðræðislegir straumar gera þar vart við sig. Skammt þar frá, í Líbanon, var morðið á Rafik Hariri, fyrrverandi forsætisráðherra, kornið sem fyllti mælinn og fólk þar lét kröftulega í sér heyra á götum úti, áhrifavöldunum í Sýrlandi til mikillar furðu. Raunar gætir áhrifa þess sem um er að vera í Líbanon í Sýrlandi. Í Egyptalandi sá Hosni Mubarak forseti sér skyndlega vænst að heimila mótframboð við sig í forsetakosningum síðar á þessu ári. Mubarak hefur ekki sýnt hugsanlegum mótherjum neina linkind þann tæpa aldarfjórðung sem hann hefur verið við völd. Meira að segja í Sádi-Arabíu virðist sem almenningur fái nú í vaxandi mæli að taka þátt í vali ráðamanna. Þar verða frambjóðendur leyfðir í héraðskosningum síðar í þessum mánuði og talsmenn stjórnvalda segja að á næsta ári fái meira að segja konur að kjósa og að bjóða sig fram. Í Washington og víðar eru þessar hreyfingar túlkaðar sem svo að stríðið í Írak hafi hreyft við misspilltum og ólýðræðislegum stjórnmálamönnum í þessum heimshluta og að kosningarnar í janúar hafi sýnt að fólk getur haft áhrif, lýðræði getur líka virkað í Miðausturlöndum. Bush Bandaríkjaforseti og menn hann álíta þetta bestu sönnum þess að stríðið í Írak hafi verið réttmætt og að sú stefna Bush að breiða lýðræði út um allan heim, nánast með góðu eða illu, beri árangur. Jafnvel efasemdarmenn og harðir gagnrýnendur eins og Ted Kennedy sjá ástæðu til að hrósa Bush fyrir þátt hans í atburðarásinni. Svo virðist sem Hosni Mubarak, Mahmoud Abbas og drúsaleiðtoganum í Líbanon, Walid Jumblatt, hafi tekist það sem Rumsfeld, Rice og Cheney hefur ekki tekist hingað til: að þagga niður í helstu andstæðingum Íraksstríðsins. Erlent Fréttir Mest lesið Hopp segir mál ökumanns í höndum lögreglu Innlent Reki fyrirtæki og séu nálægt því að missa allt frá sér Innlent Klausturbleikjan fæst ekki lengur Innlent Sími undir dýnu á skiptiborði tengdur innflutningi amfetamínbasa Innlent „Skráningum rignir inn“ Innlent „Verulegur samdráttur og menn eru að segja upp mannskap“ Innlent Kristján allt annað en sáttur við typpadansinn Innlent Ný hreyfing mynduð gegn aðild að ESB Innlent Dæmdur morðingi grunaður í Straumsvíkurmálinu Innlent Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Erlent Fleiri fréttir Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Þýska landsliðið spegli land stöðnunar Eldur braust út í fjölbýlishúsi og nokkrir eru látnir Mótmælendur í Suður-Afríku krefjast brottflutnings innflytjenda Úkraínumenn kaupa sextán Gripen E frá Svíþjóð Dæmdur í fangelsi fyrir að hrella fyrrverandi kærustu Börn sem fæðast í Bandaríkjunum áfram talin bandarísk Mega banna trans konum að stunda keppnisíþróttir Úkraínskur auðkýfingur særðist í sprengjutilræði í Mónakó Reiðin magnast í Venesúela Sjötti lést af sárum sínum á sjúkrahúsi Fimm sagðir látnir í skotárás nærri Hamborg Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Hátt í milljón sótt um dvalarleyfi á Spáni Sammælast um að bera klæði á vopnin Yfir þúsund látnir í hitabylgjunni í Evrópu og hitamet falla víða Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Segir Ísraelsher hafa eyðilagt gangakerfi Hezbolla-samtakanna Ellefu létust í flugslysi í Frakklandi Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Íran gerir árásir á Barein og Kúveit í kjölfar árása Bandaríkjanna Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Stór hluti barna enn á samfélagsmiðlum hálfu ári eftir bannið Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Bandaríkjaher heldur árásum áfram í Íran Forseti Serbíu hyggst segja af sér 41,5 gráður í Þýskalandi og hitamet slegið Stór skjálfti í Afganistan Núverandi hitabylgja „sú alvarlegasta sem mælst hefur“ Dagurinn í dag sé örlagaríkur fyrir leit og björgun Sjá meira
Stríðið í Írak var frá upphafi umdeilt og alþjóðlegar deilur um réttmæti þess hafa staðið undanfarin tvö ár eða svo. En nú er svo komið að jafnvel hörðustu gagnrýnendur stríðsrekstursins hugsa sitt mál og velta því óhugsanlega fyrir sér hvort stríði hafi verið besta mál. Ástæða þessara vangaveltna eru atburðir undanfarinna vikna, frá kosningunum í Írak í lok janúar. Þvert á hrakspárnar flykktust Írakar á kjörstaði og virtust fúsir að leggja líf og limi í hættu til þess að taka þátt í lýðræðislegum kosningum - hafa eitthvað um framganginn í eigin heimalandi að segja. Í kjölfarið er sem bylgja lýðræðiskennda fari um Miðausturlönd, öllum að óvörum. Á sjálfsstjórnarsvæðum Palestínumanna fóru fram forsetakosningar og lýðræðislegir straumar gera þar vart við sig. Skammt þar frá, í Líbanon, var morðið á Rafik Hariri, fyrrverandi forsætisráðherra, kornið sem fyllti mælinn og fólk þar lét kröftulega í sér heyra á götum úti, áhrifavöldunum í Sýrlandi til mikillar furðu. Raunar gætir áhrifa þess sem um er að vera í Líbanon í Sýrlandi. Í Egyptalandi sá Hosni Mubarak forseti sér skyndlega vænst að heimila mótframboð við sig í forsetakosningum síðar á þessu ári. Mubarak hefur ekki sýnt hugsanlegum mótherjum neina linkind þann tæpa aldarfjórðung sem hann hefur verið við völd. Meira að segja í Sádi-Arabíu virðist sem almenningur fái nú í vaxandi mæli að taka þátt í vali ráðamanna. Þar verða frambjóðendur leyfðir í héraðskosningum síðar í þessum mánuði og talsmenn stjórnvalda segja að á næsta ári fái meira að segja konur að kjósa og að bjóða sig fram. Í Washington og víðar eru þessar hreyfingar túlkaðar sem svo að stríðið í Írak hafi hreyft við misspilltum og ólýðræðislegum stjórnmálamönnum í þessum heimshluta og að kosningarnar í janúar hafi sýnt að fólk getur haft áhrif, lýðræði getur líka virkað í Miðausturlöndum. Bush Bandaríkjaforseti og menn hann álíta þetta bestu sönnum þess að stríðið í Írak hafi verið réttmætt og að sú stefna Bush að breiða lýðræði út um allan heim, nánast með góðu eða illu, beri árangur. Jafnvel efasemdarmenn og harðir gagnrýnendur eins og Ted Kennedy sjá ástæðu til að hrósa Bush fyrir þátt hans í atburðarásinni. Svo virðist sem Hosni Mubarak, Mahmoud Abbas og drúsaleiðtoganum í Líbanon, Walid Jumblatt, hafi tekist það sem Rumsfeld, Rice og Cheney hefur ekki tekist hingað til: að þagga niður í helstu andstæðingum Íraksstríðsins.
Erlent Fréttir Mest lesið Hopp segir mál ökumanns í höndum lögreglu Innlent Reki fyrirtæki og séu nálægt því að missa allt frá sér Innlent Klausturbleikjan fæst ekki lengur Innlent Sími undir dýnu á skiptiborði tengdur innflutningi amfetamínbasa Innlent „Skráningum rignir inn“ Innlent „Verulegur samdráttur og menn eru að segja upp mannskap“ Innlent Kristján allt annað en sáttur við typpadansinn Innlent Ný hreyfing mynduð gegn aðild að ESB Innlent Dæmdur morðingi grunaður í Straumsvíkurmálinu Innlent Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Erlent Fleiri fréttir Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Þýska landsliðið spegli land stöðnunar Eldur braust út í fjölbýlishúsi og nokkrir eru látnir Mótmælendur í Suður-Afríku krefjast brottflutnings innflytjenda Úkraínumenn kaupa sextán Gripen E frá Svíþjóð Dæmdur í fangelsi fyrir að hrella fyrrverandi kærustu Börn sem fæðast í Bandaríkjunum áfram talin bandarísk Mega banna trans konum að stunda keppnisíþróttir Úkraínskur auðkýfingur særðist í sprengjutilræði í Mónakó Reiðin magnast í Venesúela Sjötti lést af sárum sínum á sjúkrahúsi Fimm sagðir látnir í skotárás nærri Hamborg Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Hátt í milljón sótt um dvalarleyfi á Spáni Sammælast um að bera klæði á vopnin Yfir þúsund látnir í hitabylgjunni í Evrópu og hitamet falla víða Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Segir Ísraelsher hafa eyðilagt gangakerfi Hezbolla-samtakanna Ellefu létust í flugslysi í Frakklandi Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Íran gerir árásir á Barein og Kúveit í kjölfar árása Bandaríkjanna Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Stór hluti barna enn á samfélagsmiðlum hálfu ári eftir bannið Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Bandaríkjaher heldur árásum áfram í Íran Forseti Serbíu hyggst segja af sér 41,5 gráður í Þýskalandi og hitamet slegið Stór skjálfti í Afganistan Núverandi hitabylgja „sú alvarlegasta sem mælst hefur“ Dagurinn í dag sé örlagaríkur fyrir leit og björgun Sjá meira