Óttast smit frá moltuvinnslu

Bændur í Þykkvabænum eru ákaflega ósáttir við fyrirhugaða moltuvinnslu í nágrenni við ræktunarlönd og óttast smit. Yfirdýralæknir hefur veitt leyfi til að vinna moltu úr sláturúrgangi í tilraunaskyni en það sérkennilega er að eigendur landsins þar sem vinnslan á að fara fram voru ekki hafðir með í ráðum. Skipulagsstofun, Umhverfisstofnun og embætti yfirdýralæknis hafa gefið grænt ljós á moltugerð á landi Húnakosts og Hrauks í Þykkvabæ. Leyfisumsóknir fyrir moltugerðinni voru ekki gerðar í samráði við eigendur landsins sem á að fara undir framkvæmdina. Björn Sigurðsson, bankastjóri KB banka á Hellu, heyrði fyrst um fyrirhugaðar framkvæmdir á Hrauki, sem er land í eigu bankans, í síðustu viku, en nú er moltugerðin í grenndarkynningu hjá Heilbrigðisstofnun Suðurlands. Sótt hefur verið um leyfi fyrir moltugerð, m.a. úr dýraleifum eins og nautgripum og kjúklingum. Bændur í nágrenni landsins hafa ekki verið spurðir álits, ekki einu sinni bóndinn sem á hluta landsins sem starfsemin á að vera á. Guðni Guðlaugsson, kartöflubóndi á Borg í Þykkvabæ, er einn af stærstu kartöfluframleiðendum landsins og ef moltugerðin verður af veruleika verður hún skammt frá ræktarlandi hans. Guðni segist alveg getað ímyndað sér það að það séu ekki margir neytendur sem vilji kaupa kartöflur sem gætu hugsanlega borið einhver smitefni með sér. Það sé dauðadómur yfir honum ef þetta gangi eftir. Guðni hefur áætlað hluta af landi sínu sem ekki hentar lengur til kartöfluræktunar undir sumarhús en honum finnst ólíklegt að þær ráðagerðir geti gengið eftir. Hann spyr sig hver sé tilbúinn að kaupa sumarbústað á ruslahaug. Jón Þórarinn Magnússon, sem hefur keypt jörðina Bala í Þykkvabæ og bíður þess að fá hana afhenta, telur að jörðin verði verðlaus ef að moltugerðinni verður vegna lyktar og sjónmengunar, en til stendur að safna saman ýmiss konar úrgangi í þriggja metra háa, fjögurra metra breiða og sextíu metra langa hrauka. Jón segist aðspurður telja að þessar framkvæmdir eigi tvímælalaust að fara í umhverfismat, bæði vegna umfangs og vegna þess hvers konar starfsemi sé um að ræða. Hann sé raunar mjög undrandi á því sem starfsmaður umhverfissviðs Reykjavíkur, sem þekki lítillega til þessara mála, að þetta skuli fara svo hratt í gegnum kerfið og með jákvæðri umsögn allra sem hlut eigi að máli. Umhverfisstofun er ekki á móti framkvæmdinni en tekur fram í umsögn sinni að misræmi hafi verið í upplýsingum frá umsækjanda um magn hráefnis og stærðar vinnslusvæðis. Jón segist hafa farið yfir gögnin og þar sé minnst á að 2,5 kílómetrar séu í sjó og að Hólsá en samkvæmt hans upplýsingum og vettvangsskoðun séu það ekki nema 300-500 metrar. Mat Umhverfisstofnunar er að helstu umhverfisáhrif framkvæmdarinnar gætu varðað dreifingu á smitefnum, ólykt og fráveituvatni. Stofnunin telur framkvæmdina þó ekki hafa umtalsverð umhverfisáhrif í för með sér.