Konur til áhrifa

Konur, völd og áhrif - Rannveig Guðmundsdóttir alþingismaður Í ár eru 30 ár frá Kvennaverkfallinu. Konur á öllum aldri lögðu þá niður vinnu heima og heiman til að mótmæla stöðu íslenskra kvenna. Stór áfangi vannst þegar Guðrún Erlendsdóttir var valin í Hæstarétt og stórkostlegt þegar Vigdís Finnbogadóttir var kjörin Forseti Íslands. Vigdís varð konum gífurlega þýðingarmikil fyrirmynd. Hálfur annar áratugur leið þar til Margrét Frímannsdóttir var fyrst kvenna valin formaður í einum fjórflokkanna. Flokkssystkini hennar sáu sögulegt tækifæri í kjöri hennar 1995 og hún var líka fyrst kvenna til að skipa efsta sæti á framboðslista til Alþingis. Á sama tíma höfðu aðeins fjórar konur sest á ráðherrastól í 90 ára sögu heimastjórnar og lýðveldistíma. Mál þróuðust hægt en við trúðum að þegar hvert vígið félli af öðru væri stutt í það jafnrétti og jafnræði með kynjunum sem við vildum sjá. Enn eru laun kvenna miklu lægri en karla þrátt fyrir að þær sækja sér menntun til jafns við þá. Aðeins ein kona er stjórnarformaður í 50 stærstu fyrirtækjum landsins og í þeim hópi hefur ein kona verið forstjóri en á dögunum urðu þær tvær þegar kona var ráðin forstjóri Flugleiða. Konur eru minna en 10 prósent stjórnarmanna og þess vegna frábært þegar sex konur, allar lögmenn með víðtæka reynslu, buðu sig á dögunum fram til stjórnarsetu í fyrirtækjum. En af hverju er þetta svona hjá þjóð þar sem atvinnuþátttaka kvenna er hvað mest? Hvernig er umhorfs á fréttamiðlunum og í spjallþáttunum sem fjalla um viðburði líðandi stundar og líf fólks í landinu? Hvaða myndir draga fjölmiðlarnir upp af konum? Fjölmiðlarnir sem ættu að spegla umræðu þar sem konum og körlum og sýn þeirra á samfélagið eru gerð jöfn skil. Það eru fyrst og fremst karlar á sama aldri sem stjórna spjallþáttunum og fá yfirleitt til liðs við sig aðra karla. Haft er eftir þekktum þáttastjórnanda að hann nenni ekki að fá konur í þáttinn því þær séu leiðinlegar. Maður spyr hver sé ábyrgð fjölmiðils sem lætur slíkt viðgangast. Þeir sem leggja sig fram um að fá til sín bæði konur og karla í spjallið hjá sér fá því prik. Aðeins ein kona er fréttastjóri núna og mál eru að þróast þannig á ljósvakamiðlunum að flestar konur í fréttamannastétt vinna á gólfinu. Það vakti mikla athygli að Sigríði Árnadóttur fréttastjóra Stöðvar tvö var sagt upp svona "af því bara" og mörgum var brugðið við umfjöllunina um þessa öflugu og vel metnu fréttakonu. Stuttu fyrir uppsögn fór að bera á persónulegum dylgjum um hana opinberlega. Alveg burtséð frá því hvort strákaklúbburinn var að skemmta sér, eða ganga erinda eigenda fjölmiðilsins, var notað orðbragð sem ekki er notað um karla. Í umfjöllun um uppsögn hennar birtust enn á ný gömlu góðu lýsingarorðin sem konur þekkja; vandvirk, vönduð, vinnusöm, nákvæm, skyldurækin, o.s.frv., hugtök notuð um konur en alls ekki sem hrós við þessar aðstæður. Svo er það Framsóknarflokkurinn. Jónína Bjartmarz dró vagninn með formanninum í Reykjavík alla kosningabaráttuna en nýliðinn Árni Magnússon fékk félagsmálaráðuneytið. Siv Friðleifsdóttir er sá þingmaður Framsóknarflokks sem ákafast hefur boðað að Framsóknarflokkurinn ætti heima á mölinni og að hann væri valkostur fyrir ungt fólk. Hún er glæsilegur fulltrúi flokksins og sá einstaki þingmaður þeirra í kjördæmi sem á mest fylgi að baki sér. Af hverju er verið að fórna Siv? Ætlar Framsóknarflokkurinn að fórna gullkálfinum sínum af því það er búið að finna erfðaprins sem er ekki í öruggu sæti? Eða hvað? Siv fékk ráðuneytið sem Framsóknarflokkurinn samdi frá sér fyrir forsætisráðuneytið og var fórnað þegar ráðherrum var fækkað. Getur það verið að í harðri valdabaráttu leyfi jafnréttisráðherrann og félagar hans sér að fara inn í næsta kjördæmi til að ná yfirráðum í kvenfélagi Framsóknarflokks? Sá farsi allur vakti mikla furðu og hörð viðbrögð margra. Eins og nú skuli kné fylgja kviði. Þegar konur sækjast eftir áhrifum eða völdum vill umfjöllun um þær verða á annan veg en þegar karlar eiga í hlut. Oft er það gert tortryggilegt að þær vilji völd og hvað pólitíkina varðar er rétt eins og konur séu í pólitík með öðrum formerkjum en karlar. En þær fara í pólitík til þess að hafa áhrif rétt eins og þeir. Konur eiga að sækjast eftir áhrifum og tími til kominn að konur fái völd til jafns við karla og sömu laun og þeir. Þá fyrst verða þær breytingar í þjóðfélaginu sem við viljum sjá.