Efnahagsmál

Fréttamynd

Vaxta­hækkun í maí blasi við

Verðbólga hækkaði á milli mánaða og hafa hagfræðingar verulegar áhyggjur af þeirri miklu óvissu sem hækkun eldsneytisverðs gæti haft á næstu mánuðum og allri líkur á hækkun stýrivaxta á næsta fundi peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands í maí. Jákvæðu teiknin eru þó þau að hægt hefur umtalsvert á hækkun fasteignaverðs og leigu og þá hefur matvara ekki hækkað jafn ört og í fyrra.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Verð­bólga eykst enn

Verðbólga mælist 5,4 prósent í mars, miðað við 5,2 prósent í febrúar. Greiningardeildir viðskiptabankanna höfðu spáð 5,4 til 5,5 prósenta verðbólgu.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Sjálf­skipaður Yoda okkar Ís­lendinga hefur rangt fyrir sér

Eitt má Donald Trump Bandaríkjaforseti eiga: Hann er góður landafræðikennari. Þótt gáfulegir stjórnmálaskýrendur tali eins og þeir hafi fæðst með vitneskjuna um hvar Hormús-sund er að finna á korti, höfðu fæst okkar heyrt af þessari lífæð nútímans fyrr en í síðasta mánuði – þar með talinn Trump sjálfur, af atburðum síðustu vikna að dæma.

Lífið
Fréttamynd

Margt sem bendir til að viðnámsþrótti ferða­þjónustunnar sé ábóta­vant

Þótt fyrirtækin standi almennt vel að vígi til að mæta efnahagsáföllum þá er staðan nokkuð misjöfn milli atvinnugreina og er margt sem bendir til þess að viðnámsþrótti ferðaþjónustunnar sé ábótavant, að mati Seðlabankans, einkum vegna þess hversu sveiflukennd eftirspurnin getur verið. Ekki eru hins vegar enn sem komið skýrar vísbendingar um samdrátt í greininni í ár.

Innherjamolar
Fréttamynd

Lán­veit­endur þurfa að vera vakandi fyrir „aukinni á­hættu“ í bygginga­geiranum

Vaxandi óvissa í alþjóðamálum samhliða versnandi verðbólguhorfum og væntingum um hærri vexti og hægari efnahagsumsvif gæti haft þau áhrif að það mun reyna á fjármálastöðugleika hér á landi, að mati Seðlabankans, en þjóðarbúið og fjármálakerfið stendur sterkt til að mæta þeim áskorunum. Fjármálastöðugleikanefnd brýnir einnig lánveitendur til að vera vakandi fyrir „aukinni áhættu“ í byggingageiranum en skuldir hafa þar farið vaxandi.

Innherji
Fréttamynd

Þörf á að koma á kortaviðskiptum án net­tengingar sem fyrst

Í nýrri yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar segir að þörf sé á að koma á kortaviðskiptum á Íslandi án nettengingar sem fyrst. Þar segir einnig að fjármálakerfið standi traustum fótum og sé vel í stakk búið að mæta ófyrirséðum áföllum. Í yfirlýsingunni segir enn fremur að stríðið við Persaflóa hafi leitt til framboðstruflana og verðhækkana og óvissa sé meiri í alþjóðamálum. 

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Óskað er eftir for­ystu í efna­hags­legum þrengingum

Horfur í efnahagsmálum hafa ekki verið jafn dökkar um langt skeið eins og nú. Verðbólgan er þrálát og verðbólguvæntingar því miður langt yfir öllum viðmiðunarmörkum. Hagvaxtarhorfur eru á niðurleið og atvinnuleysi vaxandi. Mun fleiri stjórnendur fyrirtækja búa sig undir að fækka starfsfólki en þeir sem gera ráð fyrir að bæta við sig starfsmönnum.

Skoðun
Fréttamynd

Sér­kenni­legur sam­hljómur

Þegar stýrivextir eru enn einu sinni hækkaðir og bankarnir undirbúa vaxtahækkanir á einstaklinga og fyrirtæki sem eru lokuð inn í íslenska krónuhagkerfinu minnir ástandið á að hér á landi lifa tvær þjóðir sem að þessu leyti búa við gjörólíkar aðstæður.

Skoðun
Fréttamynd

Hart sótt að fjár­mála­ráð­herra

Hart var sótt að fjármálaráðherra vegna stöðunnar í efnahagslífinu á Alþingi í dag. Ríkisstjórnin var sökuð um aðhaldsleysi og að hafa ýtt undir verðbólgu. Fjármálaráðherra segir að aðhald í rekstri hins opinbera verði aukið.

Innlent
Fréttamynd

Gagn­rýni: Veru­leikinn fær fall­ein­kunn. Stóð upp í hléi

Ef veruleikinn hefði hlotið tilnefningu til Óskarsverðlaunanna, sem fram fóru á sunnudaginn, hefðu aðstandendur hans komið tómhentir heim. Klén tragikómedía um stríð, veðrið og verðbólgu vekur fáar aðrar tilfinningar en löngun til að labba út í hléi. Hvernig nokkrum datt í hug að leggjast í gerð verksins sætir furðu.

Lífið
Fréttamynd

Myndi hjálpa tölu­vert að fá skila­boð um að það yrðu ekki á­tök á vinnu­markaði

Það myndi draga úr óvissu og slá á hækkun verðbólguvæntinga ef aðilar vinnumarkaðarins kæmu strax út með þau skilaboð að það væru ekki að fara hefjast átök á vinnumarkaði með því að virkja uppsagnarákvæði kjarasamninga, að sögn seðlabankastjóra. Að því marki sem frumvarp stjórnvalda sem miðar að því að tengja bætur almannatrygginga við launavísitölu hefur áhrif á trúverðugleika ríkisfjármála þá væri það jákvætt innlegg að falla frá þeim áformum við núverandi aðstæður.

Innherji
Fréttamynd

„Nú hafi orðið bak­slag“

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segir það vond tíðindi að Seðlabankinn hafi séð sig knúinn til að hækka stýrivexti á ný, þótt þeir séu enn talsvert lægri en haustið 2024. Hún segir ljóst að verðbólguvæntingar þurfi að slá niður og að ríkisstjórnin muni ekki hvika frá áætlun um að reka ríkissjóð réttum megin við núllið.

Innlent
Fréttamynd

Vextir hafi sannar­lega lækkað en fram­boðið sé breytt

Bankastjóri Landsbankans segir vexti bankans sannarlega hafa lækkað samhliða stýrvaxtalækkunum undanfarinna mánaða. Framboð bankans sé aftur á móti gjörbreytt eftir Vaxtadómana svokölluðu og því erfitt að bera saman vexti nýrra lána fyrir og eftir dómana. Tölur sem formaður Starfsgreinasambandsins vísaði til í gær séu þannig réttar en vart samanburðarhæfar.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Tekur ekki undir full­yrðingar um plat

Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segir ákvörðun Seðlabankans um hækkun stýrivaxta að einhverju leyti viðbúna en hún sé mikil vonbrigði. Hann segir eðlilegt að fólk sé pirrað vegna málsins en hafnar fullyrðingum verkalýðsleiðtoga um að ríkisstjórnin plati almenning með fullyrðingum um vaxtalækkanir.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Klofningur nefndarinnar helstu tíðindin og verka­lýðnum hótað

Aðalhagfræðingur Arion banka segir helstu tíðindin af vaxtahækkunarákvörðun peningastefnunefndar í morgun, um 25 punkta hækkun, vera klofningur í nefndinni. Þrír nefndarmenn vildu hækka um 25 punkta en tveir vildu stíga skrefinu lengra og hækka um 50 punkta. Þá hafi seðlabankastjóri verið skýr með það að verði kjarasamningum slitið í sumar verði stýrivextir hækkaðir frekar.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Svíar lækka matarskatt – Norð­menn ræða – en hvað með Ís­land?

Verðbólgan leikur fleiri grátt en íslenska neytendur um þessar mundir. Í sumum nágrannalanda okkar hefur þegar verið gripið til aðgerða eða umræða um þær í gangi. Í Svíþjóð hefur verið ákveðið að lækka virðisaukaskatt á matvörur úr 12% í 6% tímabundið, frá 1. apríl og út árið 2027. Samhliða hafa eldsneytisgjöld verið lækkuð, sem styrkir kaupmátt neytenda og samkeppnisstöðu landsins. Svíar reikna með að áhrifin komi fljótt fram í verslun þegar neytendur í nágrannalöndum beina innkaupum sínum til landsins.

Skoðun
Fréttamynd

„Krist­rún, það er ljótt að plata“

Formaður Starfsgreinasambandsins gefur lítið fyrir það að ríkisstjórnin berji sér á brjóst vegna stýrivaxtalækkana sem orðið hafa í stjórnartíð hennar. Vextir viðskiptabankanna séu þrátt fyrir þær enn hærri en þeir voru við gerð stöðugleikasamninganna svokölluðu.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Stjórn­endur svart­sýnni en þeir hafa verið frá 2020

Fleiri stjórnendur iðnfyrirtækja telja að aðstæður í efnahagslífinu séu slæmar fyrir þeirra fyrirtæki en þeir sem telja aðstæðurnar góðar. Munurinn er töluverður og hefur orðið alger viðsnúningur þar á frá því fyrir ári síðan. Stjórnendur vænta samdráttar í fjárfestingum og þykja svör þeirra í nýrri könnun benda til stöðnunar í fjárfestingum.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Seðla­bankinn herðir tóninn veru­lega og hækkar vexti í fyrsta sinn frá 2023

Þrátt fyrir merki um kólnun í hagkerfinu hefur peningastefnunefnd Seðlabankans ákveðið að hækka meginvexti um 25 punkta, einkum vegna hækkunar á verðbólguvæntingum að undanförnu, og sendir í senn skýr og gjörbreytt skilaboð um að vera reiðubúin að herða taumhaldið enn frekar. Tveir nefndarmenn vildu ganga enn lengra og hækka vextina um 50 punkta.

Innherji
Fréttamynd

Hækka stýrivexti

Peningastefnunefnd hefur ákveðið að hækka stýrivexti um 25 punkta og þeir fara því úr 7,25 prósentum í 7,5. Vextir höfðu fyrir það staðið í stað í 7,25 prósentunum síðan í nóvember síðastliðnum. Síðan þá hefur verðbólga aukist í 5,2 prósent og óvissa í alþjóðamálum einnig aukist. Því höfðu flestir greiningaraðilar spáð hækkun vaxta. Tveir af fimm nefndarmönnum vildu hækka vexti enn meira.

Viðskipti innlent
Fréttamynd

Af­greiðslu frestað um viku

Umhverfis- og skipulagsráð Reykjavíkurborgar hefur frestað um viku að taka fyrir byggingaleyfisumsókn á Grensásvegi 46 vegna kaffistofu sem Samhjálp hyggst reka í húsinu. Til stóð að taka málið fyrir á fundi ráðsins í dag en af því verður ekki. 

Innlent
Fréttamynd

Spá ó­breyttum stýrivöxtum

Arion banki spáir því að stýrivextir verði óbreyttir eftir vaxtaákvörðunarfund peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands á morgun. Hagkerfið sé í talsverðri kólnun sem sjáist í samdrætti í nýjustu kortaveltutölum, auknu atvinnuleysi og verri atvinnuhorfum.

Viðskipti innlent

Mest lesið