Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tón­list í pólitískum á­róðri

Sverrir er einn þekktasti tónlistarmaður landsins og situr á þingi fyrir Samfylkinguna í Suðurkjördæmi. Hann tók sæti sem varaþingmaður fyrir Víði Reynisson á mánudag, samkvæmt tilkynningu Alþingis frá 2. október.

Í ræðunni vakti hann athygli á notkun tónlistar til að styðja pólitísk skilaboð í aðdraganda nýafstaðinnar þjóðaratkvæðagreiðslu.

„Var aflað tilskilinna leyfa? Var rætt við höfunda og eigendur upptakna? Eða var gengið út frá því að tónlist á samfélagsmiðlum mætti nota að vild?“

Hann tilgreindi ekki hvaða lög eða kynningarefni hann átti við.

Lag í símanum jafngildir ekki leyfi

Sverrir vísaði til leiðbeininga STEFs og sagði að gera þyrfti greinarmun á réttinum að laginu sjálfu og réttinum að upptökunni. Leyfi til að nota lag fæli ekki sjálfkrafa í sér leyfi til að nota ákveðna upptöku þess.

„Að hægt sé að velja lag í snjallsíma staðfestir ekki að nota megi það í kostaðri auglýsingu.“

Sverrir sagði tónlist vekja tilfinningar, byggja upp stemningu og gefa pólitískum skilaboðum aukinn kraft. Því þyrfti að huga að því hvernig notkun hennar tengdi höfunda og flytjendur við pólitíska baráttu.

„Við eigum að virða það að fólk ráði sjálft hvort og hvernig það tengist pólitískri baráttu.“

Hann lagði jafnframt áherslu á að virðing fyrir vinnu höfunda og flytjenda þyrfti að birtast í greiðslum.

„Margir í skapandi greinum eiga erfitt með að lifa af störfum sínum, jafnvel þó að framlag þeirra til íslenskrar tungu og menningar sé mikið.“

Hvetur til sameiginlegra leiðbeininga

Sverrir hvatti stjórnmálaflokka til að móta sameiginlegar leiðbeiningar með STEFi og fulltrúum flytjenda um leyfisöflun og greiðslur fyrir notkun tónlistar.

Hann skoraði einnig á menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytið að flýta innleiðingu svonefndrar DSM-tilskipunar.

Þar er átt við höfundarréttartilskipun Evrópusambandsins frá 2019. DSM stendur fyrir Digital Single Market, eða stafrænan innri markað. Samkvæmt umfjöllun Stjórnarráðsins um tilskipunina felur hún meðal annars í sér ákvæði sem eiga að tryggja höfundum og flytjendum sanngjarnar greiðslur í útgáfusamningum. Hún fjallar einnig um skyldur fyrirtækja á borð við Facebook gagnvart rétthöfum þegar notendur deila verkum þeirra á netinu.

„Við sem setjum öðrum reglur eigum að ganga á undan með góðu fordæmi. Virðing fyrir íslenskri menningu verður að sjást í því hvernig við komum fram við fólkið sem skapar hana.“