Framlengja samninga út næsta ár

Samúel Karl Ólason skrifar 6. október 2026 23:04

Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar, Bjarni Benediktsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins og Vilhjálmur Birgisson formaður Starfsgreinasambandsins. Vísir

Starfsgreinasamband Íslands, Efling, Samiðn og Byggiðn hafa gert samkomulag við Samtök atvinnulífsins um að framlengja kjarasamninga. Samkomulagið felur í sér að kjarasamningar halda gildi sínu út næsta ár og var skrifað undir það í kvöld.

„Ég held að allir átti sig á mikilvægi þess að það er ávinningur allra að kjarasamningar haldi lífi í stað átaka, sem kæmu upp á sama tíma og atvinnuleysi eykst og það þrengir að sökum hækkandi verðbólgu og vaxtastigs,“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins, í samtali við Vísi.

Fyrst var sagt frá samkomulaginu á vef Mbl.

Vilhjálmur segir að sveitarfélögin séu með í því að halda aftur af verðlagi eins og kostur er. Það sama eigi við aðildarfyrirtæki SA.

Hann segir að aðgerðapakki stjórnvalda sem kynntur var fyrir hópnum í dag sé þar að auki mjög álitlegur.

„Hann hjálpar til við að láta þetta verða að veruleika,“ segir Vilhjálmur. Hann segir að til standi að leggja fram frumvörp um að gera mörg réttindamál sem barist hafi verið fyrir að lögum.

Eitt slíkt snúist um févíti, það þegar atvinnuveitandi brjóti á launamanni, og að leggja eigi viðurlög við því. Annað snúi að tómlæti og því að launafólk tapi ekki réttindum sínum á grunni þess.

Þá standi til að hækka barnabætur og annað sem skiptir fólk máli.

„Við erum mjög ánægð að geta sagt að okkur tókst að ganga frá því að kjarasamningum verði ekki sagt upp og að það verði ekki verkföll og átök.“

Samninganefndir VR, LÍV og fagfélaganna funduðu með fulltrúum Samtaka atvinnulífsins í kvöld og verður viðræðum framhaldið á morgun.

Í gærkvöld fengu VR og Fagfélögin heimild frá sínum trúnaðarmönnum og samninganefndum til að segja upp kjarasamningum. Frestur til uppsagnar rennur út síðdegis á fimmtudaginn.

Fer yfir samkomulagið

Vilhjálmur fór yfir samkomulagið á Facebooksíðu sinni. Þar nefnir hann þó nokkra punkta sem leiddu til framlengingarinnar.

Hann segir að ríkið muni halda hækkunum krónutölugjalda sem hafa áhrif á vísitölu neysluverðs innan 2,5 prósenta á næsta ári. Fyrirtæki í ríkiseigu og innan SA verði hvött til hins sama. Þá muni Samband íslenskra sveitarfélaga hvetja forsvarsmenn sveitarfélaga til að halda hækkunum gjaldskráa einnig innan 2,5 prósenta.

Í færslu Vilhjálms segir einnig að fari ársverðbólga yfir fjögur prósent í lok október 2027 verði greiddar sérstakar einskiptisvaxtabætur til skuldsettra heimila í upphafi árs 2028. Þær bætur verði samtals tveir milljarðar króna og þrír milljarðar ef verðbólgan fer yfir fimm prósent.

„Morgunljóst er að við náum aðeins árangri ef ríkið, sveitarfélögin og fyrirtækin axla ábyrgð með launafólki. Markmiðið er að ná tökum á verðbólgunni og skapa skilyrði fyrir lækkun vaxta.“

Í færslu Vilhjálms fer hann yfir helstu atriði samningsins.

Í niðurstöðunni er fjöldi atriða sem skipta launafólk og fjölskyldur þess miklu máli:

Ríkið mun halda hækkunum krónutölugjalda sem hafa bein áhrif á vísitölu neysluverðs innan 2,5% árið 2027, að kílómetragjaldi undanskildu. Sama hámark gildir um gjaldskrár ríkisstofnana sem hafa bein áhrif á vísitöluna.
Fyrirtæki í ríkiseigu verða hvött til að halda gjaldskrárhækkunum opinberrar þjónustu sem hafa bein áhrif á vísitöluna innan 2,5%.
Samband íslenskra sveitarfélaga hvetur sveitarfélögin til að halda hækkunum almennra gjaldskráa innan 2,5%. Aðkoma þeirra er gríðarlega mikilvæg og ég fagna þeim jákvæðu viðbrögðum sem við höfum fengið víða um land.
Samtök atvinnulífsins hvetja aðildarfyrirtæki sín til að leita allra leiða til að halda aftur af verðhækkunum.
Lagt verður fram frumvarp eigi síðar en á vorþingi 2027 um einstaklingsbundinn rétt til févítis vegna vangreiddra lágmarkskjara. Þetta er afar mikilvægur áfangi í baráttunni gegn launaþjófnaði.
Lagt verður fram frumvarp á sama tíma um að lágmarkskjör launafólks falli ekki niður vegna tómlætis. Þetta hefur lengi verið mér mikið hjartans mál. Fólk verður að geta treyst því að réttur þess til umsaminna launa og starfskjara sé varinn.
Fjárhæðir og skerðingamörk barnabóta verða hækkuð með lagabreytingu á þessu haustþingi í samræmi við fyrirheitin frá 2024. Frá árinu 2028 er stefnt að því að barnabætur þróist með sama hætti og þrepamörk tekjuskatts.
Lagt verður fram frumvarp á þessu haustþingi um að banna mánaðarlegar vísitöluhækkanir húsaleigu og tryggja að minnst tólf mánuðir líði milli hækkana.
Ríkið mun tímabundið geta fjármagnað stofnframlög sveitarfélaga til almennra íbúða. Það styður við uppbyggingu hagkvæms leiguhúsnæðis fyrir tekjulægra fólk.
Fari ársverðbólga yfir 4% í lok október 2027 verða greiddar sérstakar einskiptisvaxtabætur til skuldsettra heimila í upphafi árs 2028, samtals tveir milljarðar króna. Fari verðbólgan yfir 5% verður fjárhæðin þrír milljarðar króna.
Unnið verður að húsnæðisstuðningi við eigendur húsnæðis, nýju húsnæðislánakerfi, keðjuábyrgð í stærri verklegum framkvæmdum og endurskoðun laga um Ábyrgðarsjóð launa.
Mótuð verður viðbragðsáætlun gegn vaxandi atvinnuleysi og ráðist í einföldun regluverks til að draga úr kostnaðarþrýstingi í atvinnurekstri.

Kjaramál Stéttarfélög Vinnumarkaður Verðlag Kjaraviðræður 2023-25 Atvinnurekendur

Tengdar fréttir

Bíði og bíði eftir Bjarna

Það virðist vera langt á milli húsa í Borgartúninu, að sögn formanns VR, sem segist hafa beðið eftir því að fulltrúar Samtaka atvinnulífsins mæti til fundar í karphúsinu frá því klukkan 13.

6. október 2026 16:32

Samtalið efnismeira en áður þó talsverð gjá sé á milli

Talsmenn Samtaka atvinnulífsins og VR funduðu um forsendur kjarasamninga í morgun. Formaður VR segir samtalið efnismeira en áður þó að enn sé talsverð gjá á milli og hætta á að samningar falli. Ögurstund er í kjaramálum.

6. október 2026 12:11

Afgerandi niðurstaða um að slíta kjarasamningum

Stjórn VR og samninganefnd LÍV hafa fengið óskorðað umboð til þess að segja upp kjarasamningum. Formaður VR segir afstöðuna afgerandi. Forsvarsmenn VR funda með Samtökum atvinnulífsins á morgun og vonast til að lausn finnist í málinu.

5. október 2026 21:30

Fengu heimild til þess að segja upp kjarasamningum

Einróma samþykki var um að segja upp kjarasamningum á fimmtudag að öllu óbreyttu á fundi Fagfélaganna sem fór fram í kvöld. Formaður Rafiðnaðarsambandsins segir niðurstöðuna vera skýra en að félögin séu meðvituð um að vilja leita allra leiða til þess að komast að niðurstöðu þangað til á fimmtudag næstkomandi þegar frestur til að segja upp kjarasamningum rennur út.

5. október 2026 19:46