Bretar og Frakkar ætla að leiða að­gerðir við Hor­mússund

Verð á tunnu af Brent-hráolíu lækkaði úr 98 bandaríkjadölum í 90 dali í kvöld eftir að fréttir bárust af opnun sundsins, samkvæmt breska ríkisútvarpinu BBC. Um fimmtungur af olíuframleiðslu heimsins og fljótandi gasi er jafnan flutt í gegnum Hormússund sem er staðsett fyrir sunnan Íran en það hefur meira og minna verið lokað frá því að Bandaríkin og Ísrael hófu árásir á Íran í febrúar.

Fyrir átökin kostaði tunna af Brent-hráolíu 70 bandaríkjadali og fór svo hæst í 119 dali í mars. Því er ljóst að nokkuð langt er í að verð komist í samt horf og segja fulltrúar skipafélaga í samtali við BBC að þeir vilji enn hafa varann á þegar kemur að því að sigla um sundið. Óvissa ríkir enn á meðan ekki hefur verið samið um varanlegt vopnahlé á svæðinu og hefur opnunin mest áhrif á skip sem voru áður föst í sundinu.

Þar að auki hafa skemmdarverk verið unnin í stríðinu á innviðum til vinnslu jarðefnaeldsneytis, þar á meðal í Katar, sem gæti tekið nokkur ár að koma í samt horf.

Eiga á hættu á að sigla á tundurdufl

Abbas Araghchi, utanríkisráðherra Írans, tilkynnti í færslu á X, áður Twitter, í dag að Hormússund væri „alveg opið þann tíma sem eftir er af vopnahléinu“ við Bandaríkin en því á að ljúka 22. apríl.

Araghchi sagði að siglingar kaupskipa væru leyfðar um tiltekna siglingarleið sem Íran hafði áður tilkynnt.

Samkvæmt útgefnum upplýsingum er hættusvæði í miðju sundinu sem ber að forðast. Íran sagði í síðustu viku að öll skip sem ekki fylgdu tilgreindum leiðum ættu á hættu að sigla á tundurdufl eða verða fyrir árás Íranska byltingarvarðarins.

Ef marka má siglingaeftirlitsþjónustur fóru mjög fá skip um sundið eftir tilkynningu Íran í dag. Virtust sum þeirra snúa við eða stöðva ferð sína, að sögn BBC.

Leiða nýja aðgerð

Verðbréfamarkaðir hækkuðu síðdegis í kjölfar tilkynningar stjórnvalda í Íran um opnun sundsins. Ráðamenn í Evrópu funduðu í París í Frakklandi í dag þar sem staðan í Íran var rædd.

„Við vorum öll sammála. Það var alger eining á fundinum sem við áttum. Við viljum að viðræður hefjist að nýju og að varanlegt samkomulag náist, þar með talið að sundið verði opnað aftur,“ sagði Keir Starmer, forsætisráðherra Bretlands. Hann hefur boðað að Bretland og Frakkland muni leiða aðgerð með það að markmiði að halda Hormússundi opnu.

„Við fögnum þeirri tilkynningu sem barst á meðan fundinum stóð en við þurfum að tryggja að tillagan sé bæði varanleg og framkvæmanleg. Þetta rennir frekari stoðum undir þörfina á því starfi sem við höfum unnið í dag því við erum afdráttarlaus um að verkefnið sem við erum að setja saman er varnarverkefni sem kemur í kjölfar vopnahlés. Þess vegna kölluðum við alþjóðlega hópinn saman til að sýna fram á hvernig við munum leggja okkar af mörkum,“ sagði Starmer á blaðamannafundi í dag.

Frakkland og Bretland fara fram á að sundið verði opið án takmarkana og ekki verði þar rukkaðir tollar líkt og hefur verið til umræðu. Þá vilja ríkin vinna með Alþjóðasiglingamálastofnuninni, útgerðum, tryggingafélögum og hagsmunasamtökum til að tryggja að starfsemi geti hafist á svæðinu á ný og öryggi skipa og sjófarenda verði tryggt. 

Í þriðja lagi staðfestu Bretland og Frakkland að ríkin væru að koma á fót „sjálfstæðu og varnarsinnuðu fjölþjóðlegu verkefni til að vernda skip, fullvissa útgerðir, og framkvæma jarðsprengjuleit“ um leið og aðstæður leyfa í kjölfar samkomulags um varanlegt vopnahlé.