Óvíst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skólaskyldu Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 10. febrúar 2026 08:13 Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki safnað upplýsingum með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögunum um hversu mörg börn á Íslandi hafa ekki sótt skóla á undanförnum fimm árum, þrátt fyrir skólaskyldu. Vísir/Vilhelm Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safnar ekki upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti en miðlægum nemendagrunni verður ætlað að veita ráðuneytinu heildarsýn yfir stöðu mála og hægt verði að nýta gögn þaðan til að bæta gæði skólastarfs, þjónustu, stefnumótun og forgangsröðun stjórnvalda í skólamálum. Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu. Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Geta skotið drónum langt inn fyrir landsvæði NATO-ríkja Erlent Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Innlent Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Innlent Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Innlent Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Innlent Með stöðu sakbornings vegna banaslyss á Miklubraut Innlent Allt gert til að stöðva birtinguna Innlent Skilti í setrinu á ensku: „Hjartanlega sammála því að við eigum ekki að hafa þetta svona“ Innlent Haraldur konungur lagður inn á spítala Erlent Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Innlent Fleiri fréttir Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Fólk hélt í sér á meðan sólmyrkvinn gekk yfir Hljóðupptökur, ný vínbúð og færri sturtuðu niður yfir almyrkva Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Allt gert til að stöðva birtinguna Skilti í setrinu á ensku: „Hjartanlega sammála því að við eigum ekki að hafa þetta svona“ Hjón skildu fimm ára dreng eftir í bíl: Málið á borði breskra yfirvalda Með stöðu sakbornings vegna banaslyss á Miklubraut Loka brúnni yfir Borgarfjörð í tvær nætur Um sextán þúsund greitt atkvæði utan kjörfundar Símaupptökur úr Reykholtsmálinu: „Ekki fokking hreyfa þig eða ég mun sparka meira í þig“ Hugmyndin góð enda hvalkjöt mun járnríkara en nautakjöt Ákafir þátttakendur beggja fylkinga rugli fólk viljandi í ríminu E. coli fannst í neysluvatni á Borgarfirði eystra Popúlismi í aðdraganda þjóðaratkvæðis og hvalkjöt í töfluformi Tekur við viðskiptadeild Bifrastar eftir átakavetur Engir gallar á kosningu til heimastjórnar Seyðisfjarðar Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Handtekinn vegna kannabisræktunar í Króksfjarðarnesi Bogi Ísak Nilsson er látinn Fyrsta skrefið í að kenna Íslendingum að nota fánann við fleiri tilefni Brotist inn í garnverslun í Árbæ Aðalmeðferð hefst í Reykholtsmálinu Hætta sölu til Japan: Hvalkjötið nýtt í framleiðslu bætiefnis Lögreglumál: Sátu fastir eftir að slökkt var á parísarhjólinu Lúsmýið yrði alltaf verra en moskítóflugan Viðreisn fjarlægir bænina af Facebook: „Við viljum ekki særa fólk“ Gerir upp hús hannað af Guðjóni Samúelssyni Sjá meira
Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu.
Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Geta skotið drónum langt inn fyrir landsvæði NATO-ríkja Erlent Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Innlent Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Innlent Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Innlent Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Innlent Með stöðu sakbornings vegna banaslyss á Miklubraut Innlent Allt gert til að stöðva birtinguna Innlent Skilti í setrinu á ensku: „Hjartanlega sammála því að við eigum ekki að hafa þetta svona“ Innlent Haraldur konungur lagður inn á spítala Erlent Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Innlent Fleiri fréttir Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Fólk hélt í sér á meðan sólmyrkvinn gekk yfir Hljóðupptökur, ný vínbúð og færri sturtuðu niður yfir almyrkva Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Allt gert til að stöðva birtinguna Skilti í setrinu á ensku: „Hjartanlega sammála því að við eigum ekki að hafa þetta svona“ Hjón skildu fimm ára dreng eftir í bíl: Málið á borði breskra yfirvalda Með stöðu sakbornings vegna banaslyss á Miklubraut Loka brúnni yfir Borgarfjörð í tvær nætur Um sextán þúsund greitt atkvæði utan kjörfundar Símaupptökur úr Reykholtsmálinu: „Ekki fokking hreyfa þig eða ég mun sparka meira í þig“ Hugmyndin góð enda hvalkjöt mun járnríkara en nautakjöt Ákafir þátttakendur beggja fylkinga rugli fólk viljandi í ríminu E. coli fannst í neysluvatni á Borgarfirði eystra Popúlismi í aðdraganda þjóðaratkvæðis og hvalkjöt í töfluformi Tekur við viðskiptadeild Bifrastar eftir átakavetur Engir gallar á kosningu til heimastjórnar Seyðisfjarðar Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Handtekinn vegna kannabisræktunar í Króksfjarðarnesi Bogi Ísak Nilsson er látinn Fyrsta skrefið í að kenna Íslendingum að nota fánann við fleiri tilefni Brotist inn í garnverslun í Árbæ Aðalmeðferð hefst í Reykholtsmálinu Hætta sölu til Japan: Hvalkjötið nýtt í framleiðslu bætiefnis Lögreglumál: Sátu fastir eftir að slökkt var á parísarhjólinu Lúsmýið yrði alltaf verra en moskítóflugan Viðreisn fjarlægir bænina af Facebook: „Við viljum ekki særa fólk“ Gerir upp hús hannað af Guðjóni Samúelssyni Sjá meira