Les­blindir sigur­vegarar

Vissulega er það svo að flestir líta á lesblindu sem erfiðleika sem allir vilja vera án. Rannsóknir sýna að allt að fimmtungur fólks á við lestrarörðugleika að etja og flest samfélög reyna að auðvelda þessum hópi að aðlagast og vera virk í samfélaginu. Við blasir að skilningur fólks á lesblindu þarf að aukast þó að margt hafi áunnist. Rannsóknir í Bretlandi sýna að meira en sjö milljónir manna í Bretlandi einu glíma við lesblindu. Sömu rannsóknir sýna að aðeins 3% fólks telja það vera jákvæðan eiginleika (rannsókn YouGov 2017) þrátt fyrir að aðrar rannsóknir sýni að um 40% þeirra athafnamanna sem hafa brotist frá fátækt til auðs séu lesblindir.

Rétt eins og við Íslendingar, þá glíma Bretar við það að almenningur þekkir lítið til lesblindu og jafnvel enn minna til þess hvað þeir sem eru lesblindir geta áorkað. Um leið er augljóst að atvinnulífið þarf að fá betri skilning á þeim mannauð sem lesblindir búa yfir. Lesblindusamtök Bretlands réðust í áhugaverða kynningarherferð fyrir stuttu þar sem þau reyndu að vekja athygli á afrekum lesblindra og benda atvinnulífinu og almenningi á hversu mikill auður getur verið hjá þessum hópi fái hann sín tækifæri enda er það svo að lesblint fólk býr yfir endalausum möguleikum ef tekst að nýta þá.

Þegar almenningi var bent á að fólk eins og Steve Jobs, stofnandi Apple, og Sir Richard Branson hjá Virgin flugfélaginu væru lesblindir þá kom það flestum á óvart. Branson hefur sagt lesblindu sína „óvænta gjöf“ og hefur stofnað verkefni eins og University of Dyslexic Thinking til að hjálpa öðrum. Sömuleiðis hefur athafnamaðurinn Theo Paphitis, fyrrverandi eigandi Millwall FC, verið sterkur stuðningsmaður bresku lesblindusamtakanna.

Aðrir þekktir Bretar með lesblindu eru leikkonan Keira Knightley, gamanleikarinn Eddie Izzard sem hefur verið óþreytandi við að benda á að lesblinda hafi hjálpað honum að hugsa öðruvísi og vera skapandi. Leikarinn Tom Holland (Spider-Man) og sjónvarpsmaðurinn Holly Willoughby, rithöfundurinn og þáttastjórnandinn Ben Fogle eru öll í hópi lesblindra. Meðal íþróttafólks má nefna Sir Lewis Hamilton, sjöfaldan heimsmeistara í Formúlu 1. Hamilton var ekki greindur með lesblindu fyrr en hann var orðinn 17 ára en hann hefur sagt að lesblindan hafi hjálpað honum að einbeita sér að styrkleikum sínum og þannig gert hann að því sem hann er. Annar þekktur lesblindur ökuþór er Sir Jackie Stewart, þrefaldur Formúlu 1-heimsmeistari.

Breska konungsfjölskyldan á sína fulltrúa þarna á meðal en Beatrice prinsessa hefur opinberlega rætt um lesblindu sína og hvaða áhrif hún hefur á hana. Einnig má nefna matreiðslumanninn og þáttastjórnandann Jamie Oliver en hann greindist snemma og hefur sýnt hvernig hæfileikar utan bóka geta leitt til mikils árangurs. Þessi upptalning er engan veginn tæmandi. Við gætum nefnt til frumkvöðla eins og Thomas Edison, Henry Ford og Alexander Graham Bell til að sýna mikilvægi lesblindra einstaklinga í sögunni.

Allir þessir einstaklingar hafa sýnt að lesblinda þarf ekki að stoppa fólk. Hún tengist oft mikilli sköpunargáfu, þrautseigju og getu til að sjá stóru myndina og hugsa út fyrir kassann. Mest um vert er að margir þeirra sem hér hafa verið nefndir hafa verið virkir í að tala fyrir betri greiningu og stuðningi við lesblinda, sérstaklega í skólum, en flestir þessara einstaklinga eiga heldur misjafnar minningar þaðan.

Félag lesblindra leitar nú til almennings til að styrkja rannsóknir á stöðu fólks með lestrarörðugleika á vinnumarkaði. Atvinnulífið er að ganga í gegnum mikilvægar breytingar. Stafræn umbreyting, sjálfvirkni, flóknar kröfur um skjölun og þörfin fyrir stöðuga endurmenntun setja vaxandi kröfur á alla starfsmenn. Í þessu umhverfi geta óþekktir námsörðugleikar orðið falin hindrun - hindrun sem hefur áhrif á atvinnu, vellíðan og jafnrétti. Það er skoðun Félags lesblindra að það þurfi að fylgjast vel með þessum þáttum.

Höfundur er formaður Félags lesblindra á Íslandi.