Um­mæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“?

Mikill ágreiningur hafði verið innan Sósíalistaflokks Íslands sem braust fram að loknum alþingiskosningum haustið 2024. Ágreiningurinn var fyrst og fremst vegna þeirra stjórnarhátta sem voru við lýði innan flokksins. Helstu ástæður ágreiningsins voru skortur á lýðræðislegum og gagnsæum vinnubrögðum og ráðstöfun fjármuna flokksins.

Nýverið endurvakti Sanna Magdalena Mörtudóttir deiluna með því að vísa til flokksfélaga sinna sem „frekra karla“ í þættinum Lyklavöld. Á hún þar við unga menn í flokknum sem við þekkjum af prúðmennsku einni og kurteisi. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem hún gagnrýnir flokksmeðlimi opinberlega að ósekju, þótt hún vilji hafa annan fótinn innan flokksins í stað þess að segja sig úr honum Þetta er í annað sinn sem hún segir í viðtali að mesta rólyndisfólk séu afar vafasamir einstaklingar. Við sitjum ekki lengur hljóðar hjá og teljum mikilvægt að setja fram okkar sjónarmið.

Tveir þriðju hlutar félagsmanna kusu nýja stjórn á aðalfundi síðastliðið vor og markaði sú niðurstaða breytingar á stjórnarháttum sem áður hafði verið kallað eftir. Svo sem auknu lýðræði og gagnsæi í ákvörðunum flokksins, fleiri félagsfundum, stofnun svæðafélaga og markvissari nýtingu fjármuna hans. Sanna Magdalena var sjálfkjörin sem pólitískur leiðtogi flokksins, sem er lýsandi fyrir vilja til samvinnu.

Eftir aðalfundinn sagði Sanna sig frá öllum trúnaðarstörfum fyrir flokkinn og hafnaði þátttöku í sameiginlegu starfi og fundum flokksins þrátt fyrir að henni hafi ítrekað verið boðin sáttarhönd. Hún starfar því sjálfstætt í borgarstjórn.

Á fyrstu mánuðunum eftir aðalfundinn sat flokkurinn undir mikilli gagnrýni, meðal annars á Facebook-síðunni Rauða þræðinum. Orðræðan þar var oft mjög hörð. Hluti þeirrar umræðu rataði í fjölmiðla. Að okkar mati er mikilvægt að umræðan byggi frekar á staðreyndum og málefnalegri umfjöllun.

Sanna tók þátt í umdeildum breytingum á stjórn Vorstjörnunnar, húsfélags sem fór jafnframt með stóran hluta af fjármunum flokksins. Átta mánuðum eftir breytingar á stjórn Vorstjörnunnar hefur ný stjórn enn ekki fengið skráningu hjá fyrirtækjaskrá.

Sem stjórnarmaður í starfandi stjórn Vorstjörnunnar tók hún þátt í þeirri ákvörðun að læsa flokkinn út úr húsnæði sínu og eru enn nokkrar eignir flokksins þar.

Flokkurinn hefur kært einstakling til lögreglu vegna meintra fjárhagsbrota, eftir að hann millifærði fé flokksins yfir á Vorstjörnuna í leyfisleysi í júní síðastliðnum. Sanna Magdalena hefur hins vegar lýst yfir stuðningi við viðkomandi.

Í aðdraganda Alþingiskosninga 2024 ákvað Sanna Magdalena að skipa sjálf í efstu fimm sæti í öllum kjördæmum, þrátt fyrir að félagsfundur hefði áður tekið aðra ákvörðun um það fyrirkomulag. Þannig hafnaði hún lýðræðinu í flokknum.

Sá veruleiki sem sumir innan flokksins vildu viðhalda fól einnig í sér að ráðstafað var til „félagasamtaka“ sem stofnuð voru til þess eins að draga fjármuni út úr flokknum. Sú ráðstöfun fór fram án formlegra samþykkta eða ítarlegrar umræðu innan flokksins. Einnig kom fyrir að mikilvæg mál voru rædd án þess að þau væru skráð í fundargerðir. Ágreiningur innan flokksins fékk því ekki hefðbundna lýðræðislega málsmeðferð.

Frá aðalfundinum í maí 2025 hefur flokkurinn unnið að úrbótum á starfsháttum og lagt áherslu á að styrkja bæði lýðræðislega ferla og skipulag. Markmiðið er að byggja upp sterkan og virkan Sósíalistaflokk sem starfar á traustum lýðræðislegum grunni.

Framganga Sönnu hefur vakið spurningar meðal flokksmanna. Frá síðasta aðalfundi hefur hún ekki miðlað upplýsingum um borgarstjórnarstarf sitt á félagsfundum, en óskað eftir aðgangi að tölvupóstum og félagaskrá flokksins. Þá hefur hún jafnframt boðið fram með Vinstri grænum, en vill áfram vera skráð í flokkinn. Ekkert hefur bent til vilja um sættir af hennar hálfu, eins og nýleg ummæli hennar bera vitni um.

Lýðræðislegar ákvarðanir ráða nú ferðinni í Sósíalistaflokknum þar sem mannauðurinn fær að njóta sín og allir fá að sýna styrkleika sína. Því við erum í þessu saman.

Bergljót Gunnlaugsdóttir, Birna Gunnlaugsdóttir, Geirdís H. Kristjánsdóttir, Hallfríður Þórarinsdóttir, Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir, Rósa Guðný Arnardóttir og Sigrún E. Unnsteinsdóttir eru félagar í Sósíalistaflokki Íslands.