Íbúar í Reykjavík skipta máli ‒ endurreisum íbúaráðin Sigfús Ómar Höskuldsson skrifar 16. janúar 2026 13:00 Í borg ‒ í samfélagi hafa allir hlutverk ‒ misstórt, mismikið, en öll berum við ábyrgð á okkur sjálfum og nærsamfélaginu. Í sveitarstjórnarkosningum er fólk valið til frekari ábyrgðar. Þá kjósum við fulltrúa sem hafa það hlutverk að reka samfélagið, sveitina, borgina og allt þar á milli, á því kjörtímabili. En eru þá íbúarnir stikkfrí eftir að hafa valið sér sína fulltrúa ? Svarið er nei, síður en svo. Um alla Reykjavíkurborg er fullt af grasrótarsamtökum sem vilja betra samfélag, betri borg. Auðvitað á mismunandi forsendum. Hér mætti nefna ein samtök sem hafa haft sig í frammi að undanförnu ‒ samtökin Hljóðmörk sem vilja minna ónæði af flugvellinum, vilja búa í sátt við áætlunar- og sjúkraflug, að minnsta kosti að sinni, að en forðast óþarfa hávaða, óþarfa flug. Og er það ekki bara ágætt? Að grasrótarsamtökin sjái um að koma fram með málin og kynna þau? Svarið er aftur nei. Það þarf meira til. Íbúaráðin ‒ endurreisum þau Síðustu ár hefur Reykjavíkurborg haldið úti svokölluðum íbúaráðum í gegnum Mannréttindaskrifstofu borgarinnar. Þessi ráð voru illu heilli lögð niður við myndun síðasta meirihluta að kröfu eins af flokkunum sem nú stýra borginni. Hver var svo tilgangur þessara íbúaráða ? Hafa þau raunverulega rödd ? Svarið er já. Þau hafa tilgang og rödd, sé til þess pólitískur vilji, raunverulegur. Íbúaráðin geta verið ventill í hverfunum fyrir íbúana, sá staður þar sem íbúar geta mætt, þar sem allir fundir hafa verið og eiga að vera opnir til að íbúarnir geti fylgst með breytingum í nærumhverfinu, svo sem í skipulagi, einstökum breytingum á götum og gatnamótum og öllu öðru sem íbúar í hverfunum eiga að geta kynnt sér og tjáð sig um. Samfylkingin stendur heils hugar með íbúum og hefur lagt sig fram við að halda úti íbúaráðunum og hvetja þau til dáða. Ég hef sjálfur setið í svona ráði ‒ starfaði þar í fimm ár sem fulltrúi íbúasamtaka 3. hverfis, það er að segja í Hlíðum, Mýrum og Holtum. Þar sat ég ásamt pólitískt kjörnum fulltrúum bæði frá bæði meirihluta og minnihluta, og fólki frá öðrum íbúasamtökum og foreldrafélögum í skólunum í hverfinu. Styrkur ráðanna ‒ og veikleikar Í starfinu með fólkinu í íbúaráði kynntist ég bæði styrkleikum slíkra ráða og veikleikum. Styrkleikarnir felast í því að þar var oft upphafspunkturinn fyrir þau mál sem íbúar komu með til ráðsins. Eins komu í ráðið mál sem voru umdeild, og máttu þá þola umræðu og gagnrýni sem var svo aftur skilað til sviðanna í borginfi sem voru að vinna málin. Hér er það sem má gera svo miklu betur. Ef íbúar vilja hafa áhrif á sín mál og bera ábyrgð, þá þarf meira til. Það þarf að fá íbúaráðunum mun meira vægi en tíðkaðist innan borgarkerfisins, þannig að raddir íbúa og alls kyns athugasemdir fái að heyrast og berast þangað sem þær skipta máli. Ég hef talað fyrir auknu vægi íbúaráða, bæði sem grasrótarmaður innan Samfylkingarinnar í Reykjavík og sem fulltrúi íbúasamtaka. Það þarf að skilgreina vægi ráðanna, og fjölga snertiflötum við fulltrúa sviðanna innan borgarinnar. Eins þarf að athuga mögulega lagastoð slíkra ráða þannig að umsagnir þeirra hafi ákveðið gildi, þá þannig að raddir íbúa heyrist raunverulega þangað sem máli skiptir. Sá böggull fylgir skammrifi að meira lýðræði af þessu tagi fylgir kostnaður, umstang og eftirrekstur. Það ætti ekki að koma í veg fyrir að íbúar geti komið beint fram með sínar athugasemdir í gegnum þann ventil sem íbúaráðin í Reykjavík eiga að vera. Komist ég í þá stöðu að fylgja eftir jafnaðarstefnu Samfylkingarinnar eftir kosningarnar í maí, þá ætla ég að fylgja þessu máli eftir. Það er mín ábyrgð og minn vilji. Því íbúar Reykjavíkur skipta máli. Sigfús í sexuna ! Höfundur er formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík og sækist eftir 6. sæti í forvali jafnaðarmanna laugardaginn 24. janúar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Sjúkdómsgreining stjórnsýslunnar: Þegar valdafíkn tæmir ríkiskassann Sigurður Sigurðsson Skoðun Siglunes, já eða nei? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending Matthías Ólafsson,Cailean Macleod Skoðun Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun Tækni með tilgang Einar Stefánsson Skoðun Viltu græða sólarhring í hverjum mánuði? Hjördís Lára Hlíðberg Skoðun Hvað er svona gott við að búa í Kópavogi? Sveinn Gíslason Skoðun Hafnarfjörður, höfnin, samgöngur og samfélagið Guðmundur Fylkisson Skoðun Heimsveldið og hjúkrunarkonan Haukur Þorgeirsson Skoðun Öruggt húsnæði eru mannréttindi - líka í Hafnarfirði Ester Bíbí Ásgeirsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Vilja stjórnvöld halda Grímsey í byggð? Ásthildur Sturludóttir skrifar Skoðun Hvers vegna eru vextirnir lágir, Dagur? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sjúkdómsgreining stjórnsýslunnar: Þegar valdafíkn tæmir ríkiskassann Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bestum borgina fyrir skynsegið fólk! Olga Margrét Cilia skrifar Skoðun Pólland að verða efnahagsveldi - kallar eftir fleira fólki Jónas Guðmundsson skrifar Skoðun Lægri skattar eru réttlætismál fyrir ungt fólk Arnar Elvarsson skrifar Skoðun Ég lifi í draumi! Ingvar Örn Ákason skrifar Skoðun Neyðarkall úr Eyjum Hallgrímur Steinsson skrifar Skoðun Hvað er svona gott við að búa í Kópavogi? Sveinn Gíslason skrifar Skoðun Stytting vinnuvikunnar í Reykjavík tekin út í umferðartöfum Ari Edwald skrifar Skoðun Viltu græða sólarhring í hverjum mánuði? Hjördís Lára Hlíðberg skrifar Skoðun Nýr golfvöllur í Hafnarfirði Örn Geirsson skrifar Skoðun „Hvaða plön ertu með í sumar?“ Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Ef ég C með hattinn, fer ég örugglega í stuð Sigríður Þóra Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Siglunes, já eða nei? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík er höfuðborg, ekki fjölmenningarborg Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Kostnaður, ójöfnuður og þátttaka barna í íþróttum á Akureyri Sigrún Steinarsdóttir skrifar Skoðun Heimsveldið og hjúkrunarkonan Haukur Þorgeirsson skrifar Skoðun Lægri vextir eru STÓRA MÁLIÐ Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Tækni með tilgang Einar Stefánsson skrifar Skoðun Bretland og Norðurslóðir Bryony Mathew skrifar Skoðun Þegar óttinn verður að röksemd Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending Matthías Ólafsson,Cailean Macleod skrifar Skoðun Hversu oft má samgöngukerfi bregðast? Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Hafnarfjörður, höfnin, samgöngur og samfélagið Guðmundur Fylkisson skrifar Skoðun Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Öruggt húsnæði eru mannréttindi - líka í Hafnarfirði Ester Bíbí Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Samgöngusáttmáli er ekki heilagur. Ekkert er slegið í stein Símon Þorkell Símonarson Olsen skrifar Skoðun Hvernig get ég aðstoðað? Sverrir Páll Einarsson skrifar Skoðun Samfélagið í fyrsta sæti Daði Pálsson skrifar Sjá meira
Í borg ‒ í samfélagi hafa allir hlutverk ‒ misstórt, mismikið, en öll berum við ábyrgð á okkur sjálfum og nærsamfélaginu. Í sveitarstjórnarkosningum er fólk valið til frekari ábyrgðar. Þá kjósum við fulltrúa sem hafa það hlutverk að reka samfélagið, sveitina, borgina og allt þar á milli, á því kjörtímabili. En eru þá íbúarnir stikkfrí eftir að hafa valið sér sína fulltrúa ? Svarið er nei, síður en svo. Um alla Reykjavíkurborg er fullt af grasrótarsamtökum sem vilja betra samfélag, betri borg. Auðvitað á mismunandi forsendum. Hér mætti nefna ein samtök sem hafa haft sig í frammi að undanförnu ‒ samtökin Hljóðmörk sem vilja minna ónæði af flugvellinum, vilja búa í sátt við áætlunar- og sjúkraflug, að minnsta kosti að sinni, að en forðast óþarfa hávaða, óþarfa flug. Og er það ekki bara ágætt? Að grasrótarsamtökin sjái um að koma fram með málin og kynna þau? Svarið er aftur nei. Það þarf meira til. Íbúaráðin ‒ endurreisum þau Síðustu ár hefur Reykjavíkurborg haldið úti svokölluðum íbúaráðum í gegnum Mannréttindaskrifstofu borgarinnar. Þessi ráð voru illu heilli lögð niður við myndun síðasta meirihluta að kröfu eins af flokkunum sem nú stýra borginni. Hver var svo tilgangur þessara íbúaráða ? Hafa þau raunverulega rödd ? Svarið er já. Þau hafa tilgang og rödd, sé til þess pólitískur vilji, raunverulegur. Íbúaráðin geta verið ventill í hverfunum fyrir íbúana, sá staður þar sem íbúar geta mætt, þar sem allir fundir hafa verið og eiga að vera opnir til að íbúarnir geti fylgst með breytingum í nærumhverfinu, svo sem í skipulagi, einstökum breytingum á götum og gatnamótum og öllu öðru sem íbúar í hverfunum eiga að geta kynnt sér og tjáð sig um. Samfylkingin stendur heils hugar með íbúum og hefur lagt sig fram við að halda úti íbúaráðunum og hvetja þau til dáða. Ég hef sjálfur setið í svona ráði ‒ starfaði þar í fimm ár sem fulltrúi íbúasamtaka 3. hverfis, það er að segja í Hlíðum, Mýrum og Holtum. Þar sat ég ásamt pólitískt kjörnum fulltrúum bæði frá bæði meirihluta og minnihluta, og fólki frá öðrum íbúasamtökum og foreldrafélögum í skólunum í hverfinu. Styrkur ráðanna ‒ og veikleikar Í starfinu með fólkinu í íbúaráði kynntist ég bæði styrkleikum slíkra ráða og veikleikum. Styrkleikarnir felast í því að þar var oft upphafspunkturinn fyrir þau mál sem íbúar komu með til ráðsins. Eins komu í ráðið mál sem voru umdeild, og máttu þá þola umræðu og gagnrýni sem var svo aftur skilað til sviðanna í borginfi sem voru að vinna málin. Hér er það sem má gera svo miklu betur. Ef íbúar vilja hafa áhrif á sín mál og bera ábyrgð, þá þarf meira til. Það þarf að fá íbúaráðunum mun meira vægi en tíðkaðist innan borgarkerfisins, þannig að raddir íbúa og alls kyns athugasemdir fái að heyrast og berast þangað sem þær skipta máli. Ég hef talað fyrir auknu vægi íbúaráða, bæði sem grasrótarmaður innan Samfylkingarinnar í Reykjavík og sem fulltrúi íbúasamtaka. Það þarf að skilgreina vægi ráðanna, og fjölga snertiflötum við fulltrúa sviðanna innan borgarinnar. Eins þarf að athuga mögulega lagastoð slíkra ráða þannig að umsagnir þeirra hafi ákveðið gildi, þá þannig að raddir íbúa heyrist raunverulega þangað sem máli skiptir. Sá böggull fylgir skammrifi að meira lýðræði af þessu tagi fylgir kostnaður, umstang og eftirrekstur. Það ætti ekki að koma í veg fyrir að íbúar geti komið beint fram með sínar athugasemdir í gegnum þann ventil sem íbúaráðin í Reykjavík eiga að vera. Komist ég í þá stöðu að fylgja eftir jafnaðarstefnu Samfylkingarinnar eftir kosningarnar í maí, þá ætla ég að fylgja þessu máli eftir. Það er mín ábyrgð og minn vilji. Því íbúar Reykjavíkur skipta máli. Sigfús í sexuna ! Höfundur er formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík og sækist eftir 6. sæti í forvali jafnaðarmanna laugardaginn 24. janúar.
Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending Matthías Ólafsson,Cailean Macleod Skoðun
Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun
Skoðun Sjúkdómsgreining stjórnsýslunnar: Þegar valdafíkn tæmir ríkiskassann Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Reykjavík er höfuðborg, ekki fjölmenningarborg Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Kostnaður, ójöfnuður og þátttaka barna í íþróttum á Akureyri Sigrún Steinarsdóttir skrifar
Skoðun Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending Matthías Ólafsson,Cailean Macleod skrifar
Skoðun Samgöngusáttmáli er ekki heilagur. Ekkert er slegið í stein Símon Þorkell Símonarson Olsen skrifar
Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending Matthías Ólafsson,Cailean Macleod Skoðun
Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun