Engin lausn og ákveðin sjálfsblekking að banna börnum að nota tölvuleiki Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 23. október 2025 08:12 Björn Orri Guðmundsson er faðir og framkvæmdastjóri netöryggisfyrirtækisins Aftra. Mynd/aðsend Það er óraunhæf nálgun að vernda börn gegn óprúttnum aðilum á internetinu með því að banna þeim að spila tiltekna tölvuleiki. Slík nálgun endurspegli ákveðinn misskilning á því hvernig netumhverfi barna virkar og mun æskilegra væri fyrir foreldra að kynna sér þá leiki sem börnin eru að spila og þær stillingar og öryggistæki sem eru fyrir hendi til að tryggja öryggi þeirra á netinu og kenna þeim að umgangast netið með ábyrgum hætti. Þetta segir faðir og netöryggissérfræðingur sem telur það ekki vænlegt til árangurs að banna það sem hinir fullorðnu ef til vill ekki skilja. Framkvæmdastjóri Heimilis og skóla var til viðtals á Bylgjunni í gærmorgun þar sem hann lýsti áhyggjum af því hve auðvelt það getur verið fyrir óprúttna aðila að komast í samband við börn á netinu, til dæmis í gegnum tölvuleiki Roblox, og reyni að tæla þau og ginna. Sjálfur telji hann að ekki ætti að leyfa börnum á ákveðnum aldri yfirhöfuð að spila leikinn, ekki nema foreldrar séu tilbúnir sjálfir til að sitja yfir öxlinni á þeim á meðan. Málið blasir öðruvísi við Birni Orra Guðmundssyni, föður og framkvæmdastjóra netöryggisfyrirtækis, sem telur þá nálgun að banna vera óraunhæfa. „Fyrstu viðbrögð virðast oft vera að reyna að banna hluti sem að við sem foreldrar eða eftirlitsaðilar almennt séð skiljum ekki sjálf. Ég á strák sem fær að spila þetta og er undir ströngu eftirliti,“ segir Björn. Það sé að hans mati í raun algjör sjálfsblekking að halda að það sé einfaldlega hægt að banna leik eins og Roblox. Börn geti þá allt eins fundið leiðir til að spila leikinn annars staðar og án eftirlits og þannig sé vernd og yfirsýn foreldra horfin. Ef eigi að banna einn leik mætti allt eins banna allt Hann tekur þó vissulega undir að það sé rétt að spjall í tölvuleikjum geti verið varasamt, en Roblox sé þar heldur ekkert einsdæmi. Langflestir leikir í dag hafi einhvers konar samskiptaleiðir á milli spilara, hvort sem það er Roblox eða leikir á borð við Fortnite, Minecraft, Among Us eða aðrir leikir. Sama eigi við um samskipti í gegnum til að mynda Discord, Xbox Live chat, PlayStation Network, Steam chat og Messenger svo fátt eitt sé nefnt. Ef það sé eitthvað kappsmál að banna Roblox þurfi einnig að spyrja hvort eigi að banna líka aðra leiki eða leikjaumhverfi, smáskilaboð, símtöl og tölvupóstsamskipti. Það sé allt mögulegt undir. Foreldrar setji sig í spor krakkanna og læri sjálfir Spurður hvað sé þá til ráða að hans mati segir Björn í fyrsta lagi að svarið sé að hætta að reyna að banna það sem við skiljum ekki en í staðinn að nálgast málið með fræðslu, öryggisstillingum og samtali við börnin. Og síðast en ekki síst að foreldrar reyni sjálfir að læra betur inn á leikina og tæknina sem börnin þeirra eru að nota og jafnvel prófi að spila leikina sjálf. „Ég held að fyrsta sé bara að foreldrar þurfi kannski aðeins að setja sig í fótspor barnanna og reyna kannski að muna hvernig þetta var þegar við vorum yngri, og kannski bara spila sig aðeins inn í þeirra heim. Hafa þau prófað Roblox, hafa þau skoðað hvaða stillingar eða leiðir eru í boði til að halda krökkunum öruggum,“ segir Björn. Í Roblox sé til dæmis hægt að búa til reikning fyrir barn sem er undir eftirliti foreldra þar sem hægt er að setja frekari skorður og skilyrði um notkun. Sömu sögu sé að segja um snjallsímana. „Þú getur yfirleitt haft þau undir mjög góðu eftirliti, stillt skjátíma, séð hvað þau eru að gera, passað upp á að þau séu ekki í samskiptum við einhverja aðra, hvort sem það er í Androit símum, Samsung og svoleiðis eða Apple-tækjum og í tölvuumhverfinu líka, Playstation og þar fram eftir götunum. Þannig ég held að það sé alltaf leiðin. Við þurfum að skilja þennan sem að krakkarnir eru í og reyna að átta okkur á því hvernig við getum kennt þeim að nota þetta á ábyrgan hátt, miklu frekar en að banna,“ segir Björn. Netöryggi Netglæpir Ofbeldi gegn börnum Börn og uppeldi Tækni Mest lesið Fellur frá máli sínu á hendur Hödd Innlent Skýr mynd komin á dularfullt andlát á Skjólbraut Innlent Brugðið vegna ummæla lögreglumanns um Frú Ragnheiði Innlent Borgin firrti sig allri ábyrgð á skemmunni Innlent Ákærður fyrir gróf kynferðisbrot gegn sex ára stúlku Innlent Gerður höfundur að fræðigrein sem hann skrifaði ekki Innlent Höfðu fengið ábendingu um fjölda íbúa í Brúnastekk Innlent Búa sig undir áhlaup um borð í skuggaskip Erlent Neitar að hafa sigað lögmönnum borgarinnar á Pétur Innlent Farið yfir skandalinn í Minnesota: Vopnvæðir fjársvik til að refsa „bláum ríkjum“ Erlent Fleiri fréttir Spyr hvort það hafi borgað sig að koma Flokki fólksins til valda Notað á Íslandi þrátt fyrir að hafa mistekist annars staðar Bláklukka bar þremur lömbum á bænum Viðvík í Skagafirði Borgin beri ábyrgð sem eigandi Grænlendingar hnykla vöðvana og altjón í Gufunesi Mál látins manns komið til ákærusviðs Fellur frá máli sínu á hendur Hödd Fjárlögin komi í veg fyrir fjölgun nemenda Upplýsingakerfi liggur niðri og ekki hægt að hafa eftirlit Veittu ökumanni eftirför sem endaði á ljósastaur Neitar að hafa sigað lögmönnum borgarinnar á Pétur Ákærður fyrir gróf kynferðisbrot gegn sex ára stúlku Brugðið vegna ummæla lögreglumanns um Frú Ragnheiði Höfðu fengið ábendingu um fjölda íbúa í Brúnastekk Gæsluvarðhald Grikkjans framlengt Bein útsending: Málþing um aðlögun að loftslagsbreytingum „Vorum bara með húsið í því ástandi sem það var“ Skýr mynd komin á dularfullt andlát á Skjólbraut Umdeild mál á dagskrá og þeim fjölgar Dómur MDE staðfesti að réttarkerfið standi ekki með brotaþolum Engin fleiri mislingatilfelli greinst Borgin firrti sig allri ábyrgð á skemmunni Forsætisnefnd tekur við kvörtunum um ríkisendurskoðanda Ríkið brotlegt í einu máli en sýknað í öðru Gerður höfundur að fræðigrein sem hann skrifaði ekki Bein útsending: Fundur um fyrirhugaða atvinnustefnu Bóndinn í „miklu andlegu ójafnvægi“ þegar hann vanrækti nautgripi sína Vöktuðu rústirnar fram á nótt og fylgjast áfram með Líkamsárás og vinnuslys Boða til blaðamannafundar vegna stöðu barna Sjá meira
Framkvæmdastjóri Heimilis og skóla var til viðtals á Bylgjunni í gærmorgun þar sem hann lýsti áhyggjum af því hve auðvelt það getur verið fyrir óprúttna aðila að komast í samband við börn á netinu, til dæmis í gegnum tölvuleiki Roblox, og reyni að tæla þau og ginna. Sjálfur telji hann að ekki ætti að leyfa börnum á ákveðnum aldri yfirhöfuð að spila leikinn, ekki nema foreldrar séu tilbúnir sjálfir til að sitja yfir öxlinni á þeim á meðan. Málið blasir öðruvísi við Birni Orra Guðmundssyni, föður og framkvæmdastjóra netöryggisfyrirtækis, sem telur þá nálgun að banna vera óraunhæfa. „Fyrstu viðbrögð virðast oft vera að reyna að banna hluti sem að við sem foreldrar eða eftirlitsaðilar almennt séð skiljum ekki sjálf. Ég á strák sem fær að spila þetta og er undir ströngu eftirliti,“ segir Björn. Það sé að hans mati í raun algjör sjálfsblekking að halda að það sé einfaldlega hægt að banna leik eins og Roblox. Börn geti þá allt eins fundið leiðir til að spila leikinn annars staðar og án eftirlits og þannig sé vernd og yfirsýn foreldra horfin. Ef eigi að banna einn leik mætti allt eins banna allt Hann tekur þó vissulega undir að það sé rétt að spjall í tölvuleikjum geti verið varasamt, en Roblox sé þar heldur ekkert einsdæmi. Langflestir leikir í dag hafi einhvers konar samskiptaleiðir á milli spilara, hvort sem það er Roblox eða leikir á borð við Fortnite, Minecraft, Among Us eða aðrir leikir. Sama eigi við um samskipti í gegnum til að mynda Discord, Xbox Live chat, PlayStation Network, Steam chat og Messenger svo fátt eitt sé nefnt. Ef það sé eitthvað kappsmál að banna Roblox þurfi einnig að spyrja hvort eigi að banna líka aðra leiki eða leikjaumhverfi, smáskilaboð, símtöl og tölvupóstsamskipti. Það sé allt mögulegt undir. Foreldrar setji sig í spor krakkanna og læri sjálfir Spurður hvað sé þá til ráða að hans mati segir Björn í fyrsta lagi að svarið sé að hætta að reyna að banna það sem við skiljum ekki en í staðinn að nálgast málið með fræðslu, öryggisstillingum og samtali við börnin. Og síðast en ekki síst að foreldrar reyni sjálfir að læra betur inn á leikina og tæknina sem börnin þeirra eru að nota og jafnvel prófi að spila leikina sjálf. „Ég held að fyrsta sé bara að foreldrar þurfi kannski aðeins að setja sig í fótspor barnanna og reyna kannski að muna hvernig þetta var þegar við vorum yngri, og kannski bara spila sig aðeins inn í þeirra heim. Hafa þau prófað Roblox, hafa þau skoðað hvaða stillingar eða leiðir eru í boði til að halda krökkunum öruggum,“ segir Björn. Í Roblox sé til dæmis hægt að búa til reikning fyrir barn sem er undir eftirliti foreldra þar sem hægt er að setja frekari skorður og skilyrði um notkun. Sömu sögu sé að segja um snjallsímana. „Þú getur yfirleitt haft þau undir mjög góðu eftirliti, stillt skjátíma, séð hvað þau eru að gera, passað upp á að þau séu ekki í samskiptum við einhverja aðra, hvort sem það er í Androit símum, Samsung og svoleiðis eða Apple-tækjum og í tölvuumhverfinu líka, Playstation og þar fram eftir götunum. Þannig ég held að það sé alltaf leiðin. Við þurfum að skilja þennan sem að krakkarnir eru í og reyna að átta okkur á því hvernig við getum kennt þeim að nota þetta á ábyrgan hátt, miklu frekar en að banna,“ segir Björn.
Netöryggi Netglæpir Ofbeldi gegn börnum Börn og uppeldi Tækni Mest lesið Fellur frá máli sínu á hendur Hödd Innlent Skýr mynd komin á dularfullt andlát á Skjólbraut Innlent Brugðið vegna ummæla lögreglumanns um Frú Ragnheiði Innlent Borgin firrti sig allri ábyrgð á skemmunni Innlent Ákærður fyrir gróf kynferðisbrot gegn sex ára stúlku Innlent Gerður höfundur að fræðigrein sem hann skrifaði ekki Innlent Höfðu fengið ábendingu um fjölda íbúa í Brúnastekk Innlent Búa sig undir áhlaup um borð í skuggaskip Erlent Neitar að hafa sigað lögmönnum borgarinnar á Pétur Innlent Farið yfir skandalinn í Minnesota: Vopnvæðir fjársvik til að refsa „bláum ríkjum“ Erlent Fleiri fréttir Spyr hvort það hafi borgað sig að koma Flokki fólksins til valda Notað á Íslandi þrátt fyrir að hafa mistekist annars staðar Bláklukka bar þremur lömbum á bænum Viðvík í Skagafirði Borgin beri ábyrgð sem eigandi Grænlendingar hnykla vöðvana og altjón í Gufunesi Mál látins manns komið til ákærusviðs Fellur frá máli sínu á hendur Hödd Fjárlögin komi í veg fyrir fjölgun nemenda Upplýsingakerfi liggur niðri og ekki hægt að hafa eftirlit Veittu ökumanni eftirför sem endaði á ljósastaur Neitar að hafa sigað lögmönnum borgarinnar á Pétur Ákærður fyrir gróf kynferðisbrot gegn sex ára stúlku Brugðið vegna ummæla lögreglumanns um Frú Ragnheiði Höfðu fengið ábendingu um fjölda íbúa í Brúnastekk Gæsluvarðhald Grikkjans framlengt Bein útsending: Málþing um aðlögun að loftslagsbreytingum „Vorum bara með húsið í því ástandi sem það var“ Skýr mynd komin á dularfullt andlát á Skjólbraut Umdeild mál á dagskrá og þeim fjölgar Dómur MDE staðfesti að réttarkerfið standi ekki með brotaþolum Engin fleiri mislingatilfelli greinst Borgin firrti sig allri ábyrgð á skemmunni Forsætisnefnd tekur við kvörtunum um ríkisendurskoðanda Ríkið brotlegt í einu máli en sýknað í öðru Gerður höfundur að fræðigrein sem hann skrifaði ekki Bein útsending: Fundur um fyrirhugaða atvinnustefnu Bóndinn í „miklu andlegu ójafnvægi“ þegar hann vanrækti nautgripi sína Vöktuðu rústirnar fram á nótt og fylgjast áfram með Líkamsárás og vinnuslys Boða til blaðamannafundar vegna stöðu barna Sjá meira