Skiluðu til­lögum um upp­byggingu Jónasar­stofu í Öxna­dal

Á vef stjórnarráðsins segir að tillögurnar gangi út á metnaðarfulla uppbyggingu á staðnum þar sem aðgengi að fólkvangi og náttúru staðarins sé tryggt og gert ráð fyrir nýstárlegri menningarmiðlun, meðal annars um framlag Jónasar til íslenskrar menningar.

Alþingi samþykkti árið 2017 að stuðla að uppbyggingu að Hrauni til að heiðra minningu þjóðskáldsins. „Jónas er óumdeilanlega eitt af ástsælustu skáldum Íslendinga og er framlag hans til menningararfsins ómetanlegt. Þannig samþykkti ríkisstjórn Íslands árið 1995 að 16. nóvember, fæðingardagur Jónasar, yrði dagur íslenskrar tungu,“ segir á vef ráðuneytisins.

Í skýrslunni má sjá að megintillögur verkefnastjórnar séu:

• Gestastofa að Hrauni. Að gestastofa verði byggð upp í endurgerðum útihúsum, með megináherslu á þjónustu og fræðslu við þá sem staðinn sækja heim. Þar verða snyrtingar, fjölnota salur, upplýsingar, veitingar og sýning um störf Jónasar og náttúruna. Sú aðstaða verður byggð upp sem „anddyri“ að fólkvanginum og gönguleiðum um hann.
• Bílastæðamál. Samhliða uppbyggingu gestastofu er nauðsynlegt að huga að innviðum. Að mati verkefnisstjórnar er brýnt að færa bílastæðamál innan fólkvangsins til betri vegar, áður en byggður er upp sögustaður og menningarsetur að Hrauni, svo hægt sé að tryggja öryggi og aðgengi allra gesta. Verkefnisstjórn telur jafnframt mikilvægt að ásýnd staðarins fái að halda sér og taka tillögur um uppbyggingu bílastæðis mið af því.
• Menningarmiðlun. Jónas Hallgrímsson er eitt af ástsælustu þjóðskáldum Íslendinga og framlag hans til menningararfsins ómetanlegt. Arfleifð Jónasar á sviði skáldskapar, vísinda, tungumálsins og samfélags verður miðlað á myndrænan og nýstárlegan hátt. Heildarsýn gerir ráð fyrir sýningu og innsetningum innandyra sem utan, með áherslu á að kynna efnið í gegnum leik, gagnvirkni, þrautir og fleira.
• Fólkvangurinn Hraun. Stórbrotin náttúra umlykur fæðingarstað Jónasar Hallgrímsson og þar er einstakt tækifæri til að tengja saman náttúruupplifun, sögu og menningu. Bætt aðgengi og skipulag ásamt aukinni upplýsingagjöf á svæðinu, er forsenda þess að Hraun þróist áfram sem áfangastaður. Þá er einnig mikilvægt að uppbyggingin sé í sem bestri sátt við umhverfi sitt. Í því samhengi má horfa til þess að gerð sé stjórnunar- og verndaráætlun fyrir fólkvanginn, þar sem lögð verður fram aðgerðaáætlun til þriggja ára.

Verkefnastjórnin skilaði tillögum sínum að uppbyggingu að Hrauni í desember síðastliðnum en í hópnum sátum fulltrúar Menningarfélagsins Hrauns í Öxnadal, sveitarfélagsins Hörgársveitar auk sérfræðinga ráðuneyta. 

„Við vinnu starfshópsins var leitað til arkitektastofunnar Kollgátu varðandi frumhönnun á gestastofu á staðnum. Þegar nýr ráðherra menningar, nýsköpunar og háskóla [Logi Már Einarsson] tók við embætti gerði hann þegar grein fyrir tengslum sínum við arkitektastofuna og að hann hefði tilkynnt meðeigendum sínum að stofan gæti ekki unnið frekar að þessu verkefni,“ segir á vef ráðuneytisins.

Að neðan má sjá Stöðvar 2 frá árinu 2019 þar sem fjallað var um áformin um að opna fræðslusetur í Öxnadal um Jónas Hallgrímsson.