„Það þýðir ekkert annað en banka upp á hjá er­lendum stór­fyrir­tækjum“

Stýrihópur um gerð máltækniáætlunar stjórnvalda, sem ráðherra skipaði 15. maí 2023, stendur að baki tillögunum sem kynntar voru.

„Með Máltækniáætlun 1 byggðum við upp innviðina, lögðum vegi og brýr fyrir tæknina sem Máltækniáætlun 2 keyrir á,“ er haft eftir Lilju Dögg Alfreðsdóttur menningar-og viðskiptaráðherra í tilkynningu frá ráðuneytinu.

Máltækniáætlun undirstaða tæknilausna

Á opnum kynningarfundi á fimmtudag lýsti Lilja mikilvægi þess að stjórnvöld hefðu fjárfest í þróun tæknilegra innviða með Máltækniáætlun 1. Sú fjárfesting hafi verið nauðsynlegur grundvöllur þeirrar þróunar í íslensku tæknisamfélagi sem á sér stað og væri undirstaða þeirra tæknilausna sem eru að koma fram á íslenskum markaði í dag og eru aðgengilegar á íslensku.

„Þar má nefna lausnir á borð við Bara tala, smáforrit sem kennir erlendu starfsfólki á Íslandi að læra íslensku með áherslu á starfstengdan orðaforða. Annað dæmi er sjálfvirk þýðing og textun á sjónvarpsefni sem Miðeind er að ljúka við þróun á, en það verkefni hlaut styrk úr Markáætlun í tungu og tækni, samkeppnissjóði hjá Rannís. Bæði þessi verkefni byggja á innviðalausnum sem þróaðar voru undir síðustu máltækniáætlun,“ segir í tilkynningunni.

Sendinefnd í Kísildalinn

Sendinefnd um máltækni á vegum forseta Íslands heimsótti bandaríska tæknirisa vorið 2022, sem hluti af Máltækniáætlun 1. Í tilkynningu menningar- og viðskiptaráðuneytis segir að sú heimsókn hafi skilað gríðarlega miklu og í kjölfarið hafi byrjað samstarf milli íslenska máltæknifyrirtækisins Miðeindar og OpenAI við að þjálfa Chat GPT-4 líkanið sérstaklega í að skilja og tjá sig á íslensku.Tugir íslenskra fyrirtækja hafi nýtt sér afrakstur þessarar vinnu með afgerandi hætti.

„Má sem dæmi nefna að íslenska tæknifyrirtækið Advania kynnti fyrir helgi Eya, gervigreindarlausn fyrir innri rekstur fyrirtækja, sem byggir á Chat GPT-4 og getur því skilið fyrirmæli og tjáð sig á íslensku. Einnig Ara, frá DataLab, lausn sem einnig byggir á Chat GPT-4 og talar því íslensku.“

Menningar- og viðskiptaráðherra hefur boðað aðra vesturferð í vor til þess að festa íslenskuna í sessi og koma henni að í nýjum lausnum hjá fyrirtækjum á borð við Microsoft og Anthropic. „Það þýðir ekkert annað en banka upp á hjá erlendum stórfyrirtækjum og segja: „Við búum yfir heimsklassa tækni sem við erum búin að þróa og þið getið nýtt ykkur og um leið aukið samfélagslega ábyrgð ykkar við umheiminn, stuðlað að tungumálafjölbreytni í tækniheiminum og stutt við smærri tungumál,“ segir Lilja Dögg Alfreðsdóttir. 

Tillögurnar sjö sem vísað var í hér að ofan eru eftirfarandi:

1. Kanna fýsileika þess að miðstöð máltækni og gervigreindar sé komið á fót í samstarfi við háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytið til að finna þeim heimilisfesti til framtíðar.
2. 60 m.kr. varið árlega í hagnýtingarverkefni í máltækni.
3. Stóraukin áhersla á kynningarstarf og ráðgjöf fyrir máltækni.
4. 100 m.kr. varið árlega í áframhaldandi þróun kjarnaverkefna í máltækni.
5. Nýtt viðhaldsfyrirkomulag fyrir máltækniinnviði sett á laggirnar.
6. Stjórnvöld séu leiðandi í innleiðingu máltæknilausna.
7. Úttekt gerð á CLARIN-samstarfinu.