Telja Sig­rúnu ekki hafa brotið siða­reglur lög­manna

Málið var tekið fyrir hjá úrskurðarnefndinni þann 13.október síðastliðinn og hefur niðurstaðan nú verið birt á vefnum.

Málið á sér nokkurn aðdraganda. Steinbergur er verjandi meðhöndlarans Jóhannesar Tryggva Sveinbjörnssonar, sem í janúar 2021 var dæmdur í fimm ára fangelsi fyrir að hafa nauðgað fjórum konum á meðferðarstofu sinni. Alls lögðu 11 konur fram kæru á hendur Jóhannesi og var Sigrún réttargæslumaður hluta þeirra kvenna, sem brotaþola, á rannsóknarstigi málsins, allt til júlímánaðar 2020.

Í nóvember 2021 þyngdi Landsréttur refsingu Jóhannesar um eitt ár. Þann 28.janúar 2022 var Jóhannes síðan sakfelldur í fimmta nauðgunarmálinu og dæmdi Héraðsdómur Reykjaness hann í 12 mánaða fangelsi, sem bættist við sex ára fangelsisdóm Landsréttar.

Fjallað var ítarlega um málið í Íslandi í dag í fyrra.

„Dæmigerð tilraun til aftöku“

Þegar kærurnar gegn Jóhannesi voru lagðar fram í október 2018 sagði Steinbergur í samtali við Fréttablaðið að um væri að ræða hópmálsókn sem ætti rætur sínar að rekja til auglýsingar á fésbókarsíðu að undirlagi Sigrúnar „þar sem konur voru hvattar til að segja frá óviðurkvæmilegri framkomu skjólstæðings hans.“ Um væri að ræða „dæmigerða tilraun til aftöku á Alþingi götunnar án dóms og laga.“

Í málflutningi sínum fyrir bæði Landsrétti og héraðsdómi hélt Steinbergur því áfram fram að Sigrún hefði reynt að hafa áhrif á framburð brotaþolanna í málinu. Sakaði hann Sigrúnu um að hafa auglýst eftir brotaþolum og smalað þeim síðan saman í þeim tilgangi að höfða hópmálsókn.

Í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjaness frá 28.janúar 2022 kemur fram að „ekkert hafi komið fram komið í málinu sem bendi til þess að viðkomandi réttargæslumaður hafi með einhverjum hætti haft áhrif á það að brotaþoli lagið fram kæru í málinu og borið með þeim hætti sem hún gerði hjá lögreglu. Þá verður ekki sé að frásögn brotaþola sé lituð af upplifun annarra kvenna sem kvörtuðu undan ákærða og/eða lögðu fram kæru á hendur honum.“

4.febrúar 2022, nokkrum dögum eftir að fyrrnefndur dómur féll í Héraðsdómi Reykjaness, birti Sigrún færslu á facebooksíðu sinni þar sem hún tjáði sig um niðurstöðuna, og ásakanir Steinbergs í hennar garð. Síðar um daginn var færslan gerð að fréttaefni á vefmiðli Fréttablaðsins.

„Frá árinu 2018 hefur Steinbergur haldið því fram opinberlega og inni í hinum ýmsu dómssölum að ég hafi gerst sek um refsiverðan verknað. Að einn morguninn hafi ég vaknað og ákveðið að nú skyldi ég koma saklausum manni í fangelsi. Manni sem ég í þokkabót þekkti ekki neitt!“ ritaði Sigrún meðal annars í færslunni.

Á öðrum stað ritaði hún:

„Samkvæmt málatilbúnaði Steinbergs byrjaði þetta ráðabrugg mitt árið 2015 og frá þeim tíma hafi ég farið í virka „brotaþolaútgerð“ og „smölun“ og fengið þar hátt í fjörtíu konur til þess að ranglega ásaka/kæra saklausan mann fyrir nauðgun, sjá m.a. fréttir í kommentum hér að neðan.“

Kvaðst hafa tjáð sig á eigin vefmiðli

Í febrúarbyrjun 2022 sendi Steinbergur úrskurðarnefnd lögmanna erindi þar sem kvartað var yfir því að Sigrún hefði brotið gegn siðareglum lögmanna um lögmenn. Steinbergur krafðist þess fyrir nefndinni að Sigrúnu yrði veitt áminning fyrir háttsemi sína, sem bryti í bága við lög um lögmenn,og vísaði þar í fyrrnefnda facebookfærslu. Þá krafðist Steinbergur að málskostnaður myndi falla á Sigrúnu.

Steinbergur benti sérstaklega á eftirfarandi ummæli í umræddri facebookfærslu Sigrúnar.

„Jæja, þá er enn einn dómstóllinn búinn að taka fyrir ásakanir Steinbergs í minn garð og komast að þeirri niðurstöðu að ekkert sé hæft í þeim“

„Steinbergur getur reynt að fela sig bak við skjólstæðing sinn en það er ekki skjólstæðingur hans sem stjórnar hegðun hans inni í dómsalnum eða viðtölum.“

Þá vísaði Steinbergur meðal annars til þess í kröfu sinn að eðlilegt væri að lögmenn leituðu til Lögmannafélags Íslands vegna ágreinings sem kynni að koma upp þeirra á milli en birtu ekki opinberar yfirlýsingar um aðra lögmenn er byggi á „upphrópunum og rangfærslum.“

Kröfunni hafnað

Sigrún krafðist þess að kvörtun Steinbergs yrði vísað frá nefndinni, þar sem hún hefði enga tengingu haft við undirliggjandi mál og hafi auk þess verið að tjá sig persónulega á eigin vefmiðli, en ekki í starfi sem lögmaður.

Í niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar er tekið fram að Steinbergur hafi tekið þátt í opinberri umræðu í gegnum fréttaflutning við rannsókn og síðari saksókn á hendur skjólstæðingi hans og einkum beint þar spjótum að þeim lögmannsstörfum sem Sigrún hafði sinnt sem réttargæslumaður í þágu brotaþola.

Taldi nefndin að ekki væri hjá því komist að skoða hin umþrættu ummæli Sigrúnar í því ljósi sem og með hliðsjón af aðdraganda birtingar þeirra í febrúar 2022. 

Með hliðsjón af því var ekki talið að mati nefndarinnar að Sigrún hefði gengið lengra í skrifum sínum gagnvart Steinbergi en málefnið gaf tilefni til. 

Kröfu Steinbergs var því hafnað auk þess sem málskostnaður er felldur niður.