Ganga fyrir vísindi

Hugmyndin að vísindagöngu á Degi jarðar kviknaði í Bandaríkjunum í tilefni af ákvörðunum Donalds Trump um að virða vísindi á sviði loftslagsmála að vettugi. Úr henni varð alþjóðahreyfing svo í dag verður gengið víða um lönd í þágu vísindanna. Í Reykjavík verður lagt upp frá Skólavörðuholti klukkan 13.

Erna Magnúsdóttir er forseti Vísindafélags Íslendinga. Hún segir niðurskurð fjármagns til vísindaiðkana í Bandaríkjunum hafa víðtæk áhrif og takmarka möguleika fólks til að stunda rannsóknir og miðla þekkingu sinni.

„Ef Bandaríkjastjórn ætlar í alvörunni að afneita loftslagsvísindum þá snertir það alla á jörðinni, meðal annars okkur Íslendinga,“ segir hún og heldur áfram: „Bandaríkjamenn setja tóninn í stóru samhengi, bæði menga þeir þjóða mest en hafa líka verið leiðandi á flestum sviðum vísinda lengi, þannig að ef þeir draga úr stuðningi við rannsóknir og uppgötvanir þá hefur það áhrif um allan heim.“

Erna segir háskólana hér á landi búa við viðvarandi niðurskurð sem einnig hafi áhrif á rannsóknir. „Búið er að gefa okkur loforð í meira en áratug um að við ætlum að ná meðaltali OECD-landanna í fjárframlögum til vísinda en það er alltaf svikið. Ný ríkisstjórnar­áætlun sýnir svart á hvítu að ekki eigi að standa við þau nú. Það telst ekki metnaðarfull stefna því mörg OECD-landanna eru mun fátækari en Ísland.“

Annað sem gangan stendur fyrir er krafa um að teknar séu upplýstar ákvarðanir sem byggja á staðreyndum, meðal annars á Alþingi að sögn Ernu. „Það er ekki nóg að hlusta á fræðafólk þegar það hentar og tala það svo niður þegar rannsóknir þess passa ekki eigin skoðunum. Skemmst er að minnast umræðunnar á þingi um nýlegt áfengisfrumvarp. Þar var gert lítið úr faraldsfræðilegum niðurstöðum rannsókna á sölu áfengis í matvöruverslunum. Við viljum koma vísindum á dagskrá því við notum vísindi í lífinu, sama hvað okkur finnst.“