Lyfjafyrirtæki greiddu 139 milljónir til lækna og kínískra rannsókna

Formaður Læknafélags Íslands segir ekkert athugavert við að heilbrigðisstarfsfólk þiggi þóknanir frá lyfjafyrirtækjum en á síðasta ári numu slíkar greiðslur 139 milljónum króna. Í dag birtu lyfjafyrirtæki öll samskipti sín við einstaklinga og stofnanir innnan heilbrigðisgeirans. Það er í fyrsta sinn sem slíkt er gert.

Gögnin voru birt í samræmi við nýjar siðareglur sem samþykktar voru á ársfundi Evrópusamtaka frumlyfjaframleiðenda og tóku gildi á síðasta ári.

Í tilkynningu frá Frumtökum, samtökum frumlyfjaframleiðenda á Íslandi, kemur fram að alls hafi sextán lyfjafyrirtæki lagt til 139 milljónir króna í þóknanir og styrki til heilbrigðisstarfsfólks og stofnana innan heilbrigðisgeirans á árinu 2015. Þar af fóru 96 milljónir í verkefni tengd rannsóknum og þróun. Stærstan hluta upphæðarinnar megi rekja til verkefna sem tengjast klínískum lyfjarannsóknum. Aðrar greiðslur eru til að mynda kostnaður vegna ferða og skráningargjalda á ráðstefnur, auk þóknunar fyrir fræðslu, fyrirlestra og sérfræðiráðgjöf.

Eins og sést í gögnunum geta þóknanir lyfjafyrirtækjanna verið allt frá nokrum tugum þúsunda upp í rúmlega eina milljón króna. 

En telur Þorbjörn Jónsson, formaður Læknafélags Íslands, að það sé siðferðislega rétt að læknar þiggi þóknanir frá lyfjafyrirtækjum?

„Ég held að þetta sem að birtist í dag á heimasíðu Frumtaka sýni að þetta er á algjörlega eðlilegum grundvelli. Þetta eru engar óhóflegar upphæðir sem renna til lækna eða annara heilbrigðisstarfsmanna í tengslum við ferðir, sérfræðiráðgjöf, fyrirlestrahald eða slíkt,“ segir hann. 

Þorbjörn segir að samstarf lyfjafyrirtækja og heilbrigðisstarfsmanna hafi tíðkast í gegnum tíðina jafnt hér og erlendis. Það hafi skilað sér í bættri heilbrigðisþjónustu og símenntun starfsfólks. Hann telur mjög jákvætt að samskipti og nákvæmar upphæðir liggi nú fyrir og séu aðgengilegar almenningi á netinu. Aðspurður um hvort fylgst sé sérstaklega með því hvort læknar ávísi frekar lyfjum frá lyfjafyrirtækum sem þeir hafa fengið þóknanir frá en öðrum segir hann svo ekki vera. 

„Mér er ekki kunnugt um það. En ég stórefa að þessar upphæðir séu af þeirri upphæð að þær rugli dómgreind lækna. Ég held að maður geti nú bara séð það með því að skoða þessar upplýsingar.“