Nýstárlegar aðferðir nýttar í kosningabaráttunni: „Fjórir frambjóðendur sem eru svona alvöru“

Andrés Jónsson almannatengill telur að reyndustu mennirnir séu á bakvið kosningavél Guðna Th. Jóhannessonar sagnfræðiprófessors í forsetakosningunum í ár. Andrés segir þó að allir fjórir efstu frambjóðendurnir séu að reka nútímalega kosningabaráttu.

„Við höfum aldrei haft jafnmargar alvöru kosningavélar í forsetakosningum í einu,“ sagði Andrés en hann var í viðtali hjá Reykjavík Síðdegis í dag þar sem hinar ýmsu leiðir til þess að markaðssetja forsetaframbjóðanda í dag voru ræddar. Fjórir efstu frambjóðendurnir í skoðanakönnunum eru Guðni Th. Jóhannesson, Davíð Oddsson, Halla Tómasdóttir og Andri Snær Magnason.

„Fjórir frambjóðendur sem eru svona alvöru frambjóðendur, með alvöru bakland, auglýsingastofur, sérfræðinga, hringiver og svoleiðis,“ útskýrði Andrés en hann veit sitthvað um markaðssetningu. Hann sat nýlega fund með fólkinu sem hefur séð um samfélagsmiðlana í kosningabaráttum í Bandaríkjunum og Kanada, til að mynda hjá Barack Obama núverandi Bandaríkjaforseta, Hillary Clinton, frambjóðanda Demókrata, og Justin Trudeau, forsætisráðherra Kanada.

„Þeir voru að segja okkur hvað hefði virkað þar. Og, allavega eins og Davíð og Guðni og að ég held Halla og Andri eru að gera þá er það að tala beint við ákveðna hópa í gegnum samfélagsmiðla. Þannig að þó ég og þú, eða einhverjir, verði ekki varir við þá eins mikið þá getur verið að það sé viljandi. Það er ekki nema hluti kjósenda sem er óákveðinn og nútímafræði snúast um þá sem eru óákveðnir,“ sagði Andrés. 

Í viðtalinu var einnig rætt um myndböndin hans Andra Snæs en Andri hefur textað flest sinna myndbanda á Facebook og þykir þetta einkar sniðugt sökum þess að margir Facebook-notendur kjósa að spila ekki hljóð með myndböndunum , sem spilast sjálfvirkt, af ýmsum ástæðum. „Þetta er mjög snjöll leið til að skilaboðin þín nái víðar,“ sagði Andrés. Þá sagði hann að myndir og myndbönd hefðu mun meiri áhrif en aðrar leiðir á samfélagsmiðlum í dag. 

Ýmsum brögðum beitt í kosningabaráttu

Svokallað skítkast lætur alltaf á sér kræla í kosningabaráttum en þá gerir einn frambjóðandi eða kosningavél hans lítið úr öðrum frambjóðanda í því skyni að koma sjálfum sér á framfæri. 

„Um það er deilt hvort þetta virki eða ekki. Ástæðan fyrir því að þetta er gert er að þetta virkar. Þetta er oft gert til að skilgreina einstaklinginn í hugum kjósenda.“ 

Andrés segir þetta gjarnan gert þegar um er að ræða frambjóðanda sem kemur nýr inn í kosningabaráttuna. 

„Því miður dregur það neikvæða að sér meiri athygli heldur en það jákvæða. Það verða deilur eða átök og það vekur oft athygli. Þá er oft tækifæri í svörunum.“ 

Frambjóðendur eru þá oft settir í þá stöðu að auga almennings færist á þá og fylgist með hvort svarað verður af yfirvegun og með góðum rökum eða hökti og árásum. Til dæmis vakti mikla athygli þegar Davíð og Guðni mættust í Eyjunni. Þá tók Davíð að spyrja Guðna, herskár, um skoðun hans á Icesave og Guðni svaraði að bragði: „Davíð, hefurðu enga sómakennd?“ Andrés nefndi þetta tilvik sem dæmi um vel heppnað tilsvar.

Það er ýmsum brögðum beitt til þess að koma sínum frambjóðanda á framfæri og varpa rýrð á aðra. Á samfélagsmiðlum hefur gengið mynd af Guðna þar sem hann er tengdur Icesave og ESB með neikvæðum hætti, í kosningabaráttunni hefur raunar verið nægilegt að bendla frambjóðanda við þessi tvö mál svo að hrikti í stoðum kosningabaráttunnar, svo neikvætt er almenningsálitið. 

„Þetta er augljóslega gert af kunnáttumönnum í auglýsingagerð en á að líta út fyrir að vera gert af einhverju grasrótarfólki. En ég veit svosem ekki hvaðan þetta kemur,“ sagði Andrés. Hann sagði margan manninn vilja koma einhverju á flot um frambjóðendur en ekki vilja fá á sig drullusletturnar við að blanda sér í drulluslaginn. 

Hringiver og afstaða fólks kortlögð og skráð

„Ég vil ráðleggja fólki sem er að útskrifast úr lögfræði eða viðskiptafræði eða eitthvað að fara og gefa kost á sér í kosningavélum þessara framboða, þá sérstaklega hjá þessum fjóru stóru frambjóðendum. Það er nýstárleg tækni sem verið er að nýta til að ná til fólks, gagnabankar sem eru notaðir til að safna upplýsingum um fólk, afstaða fólks kortlögð og skráð. Rosalega „advanced“ aðferðir sem er verið nota, sem munu verða notaðar í markaðssetningu í framtíðinni. Menn myndu læra margt mjög gagnlegt af því að taka þátt í þessum kosningabaráttum.“ 

En hver rekur flottustu kosningabaráttuna? 

„Svo ég viti til þá eru reyndustu kosningastjórarnir að vinna fyrir Guðna. Þar er mjög skipulögð barátta með hringiveri, ungir menn með tölvukerfi, reynt fólk sem stóð að baki kjöri Jóns Atla háskólarektors núna ekki alls fyrir löngu. Þannig að hann er mjög skipulagður.“