Sjálfstæðar hönnunarbúðir að hverfa úr miðbænum?

Nokkrar sjálfstæðar íslenskar sérhönnunarbúðir í miðbænum eiga í vaxandi vandræðum með það að haldast í húsnæðum sínum. Ástæðurnar eru nokkrar en þær helstu eru síhækkandi húsaleiga á svæðinu sem og fyrirhugaðar byggingaframkvæmdir.

Á meðal verslana sem nú eiga í húsnæðisvanda eru Spark Design sem mun yfirgefa húsnæði sitt á Klapparstíg um mánaðarmótin, Orr í Bankastrætinu sem leitar nú að nýjum húsakynnum þar sem nú á að opna 10/11 verslun í húsinu, Kraumur sem er að yfirgefa Aðalstrætið til þess að færa sig í kjallara Cintamani og Kiosk á Laugarvegi en það hús stendur til að rífa.

„Við byrjuðum að leigja hér fyrir sex árum síðan og leigan hefur síðan þá hækkað um 70%,“ segir Sigríður Sigurjónsdóttir hjá Spark Design, sem er verslun á gallery. „Núna átti hún svo að hækka um 50% sem er bara allt of mikið fyrir okkur“.

Sigríður segir samskipti sín við leigusalan vera góð og að hún skilji vel að þeir sem eigi húsnæði í miðbænum vilji fá sem mest fyrir sinn snúð. Hún leitar nú að nýju húsnæði og hefur haft augastað á hverfinu kringum Hlemm og á Granda en þar er leiguverð nokkuð lægra.

„Það er kannski alveg eðlilegt að grasrótarstarfssemin sé að færast út á kantinn en það er líka svolítið leiðinlegt“.

Bærinn að verða óáhugaverður

Halla Helgadóttir, framkvæmdarstjóri Hönnunarmiðstöðvar Íslands, mætti í gær í spjall hjá Síðdegisútvarpi Rásar 2 til þess að ræða þetta mál.

„Þessar verslanir bera ekki svona mikla hækkun á húsaleigu,“ segir Halla. „Það er komin svo mikil þennsla. Í sumum tilvikum er húsaleigan að hækka um helming“.

Hún segir miðbæinn vera þróast nær því sem þekkist í stórborgum á borð við London og Kaupmannahöfn. „Bærinn er að fyllast af ákveðnum tegundum búða sem eru ekkert voðalega áhugaverðar. Ég heyri það svo mikið frá erlendum gestum að þeim finnst svo einstakt að labba niður aðal verslunargötu borgarinnar og sjá engar keðjur“.

Halla segist einnig vera ósátt við gífurlegan fjölda svokallaðra Lundabúða í bænum og kvartar yfir skorti af frumleika hjá þeim sem séu nægilega fjársterkir til þess að geta haldið út rekstri undir jafn hárri húsaleigu. „Það virðist vera að hugmyndafræðin hér sé að ef einn er að græða á einhverju ætlum við öll að græða á því sama þangað til að við förum öll á hausinn. Það er synd að fólkið sem hefur haldið þessum kúltur lifandi í miðbænum gegnum súrt og sætt sé sama fólkið og þurfi svo að víkja“.

Þrátt fyrir þetta hefur fjöldi hönnunarbúða líklegast aldrei verið fleiri í höfuðborgarsvæðinu en fimmtán nýjar hönnunarbúðir hafa opnað á fimm árum. Þar má m.a. nefna Hrím, Epal, Norr11 og Myconceptstore.

Náum ekki nægilega vel til útlendingana

Björg Ingadóttir hjá Spakmannsspjörum segist finna vel fyrir hækkandi húsaleigu í bænum. Húsaleiga þeirra er vísitölutryggð og hefur því hækkað töluvert upp á síðkastið. Eins og er sé búðin þó ekki á faraldsfæti.  „Þetta er út í hött, það eru bara einhverjar örfáar búðir sem geta staðið undir þessu,“ segir hún. „Á sama tíma veit maður ekki hvert maður ætti að fara?“.

Björg er með hugmyndir um hvernig auka megi áhuga ferðamanna á íslenskri hönnun. Það sé að hönnuðir taki sig saman og markaðssetji íslenska hönnun betur erlendis.

„Við náum ekki nógu vel til útlendingana sem er spælandi því maður hélt að það myndi gerast. Við erum ekki sem þjóð búin að ákveða hvað það er sem við viljum standa fyrir. Það er meira hérna sem hægt er að markaðssetja hér en bara náttúran. Það er til dæmis engin tilviljun að dönsk hönnun er svona vel metin“.