Réttur sjúklinga

Í stjórnarskrá lýðveldisins Íslands hefst 76. grein á þessum orðum: „Öllum, sem þess þurfa, skal tryggður í lögum réttur til aðstoðar vegna sjúkleika.“ Í ljósi verkfalla á Landspítalanum undanfarið hlýtur að hvarfla að hverjum manni: Eru þessi orð í stjórnarskránni einhvers virði?

Hvernig gat það gerst að réttur stéttarfélaga til að neita sjúklingum um aðstoð í nafni launabaráttu er meiri en réttur sjúklinga til að halda heilsu, réttur sjúklinga til að lifa? Sem þegn þessa lands neita ég að samþykkja þennan hugsunarhátt.

Samkvæmt lögum skulu þeir sæta ábyrgð sem valda dauða annarrar manneskju og þeim sem neita að aðstoða manneskju í neyð, skal refsað. Eða eiga þessi lög ekki við þegar manneskjan er sjúklingur? Af hverju eiga sjúklingar sér engan málsvara sem gætir þess að ekki sé brotið á rétti þeirra? Ég er sammála því sem komið hefur fram í aðsendum greinum að sjúklingar þessa lands þurfa talsmann sem gætir hagsmuna þeirra. Ekki er hægt að ætlast til þess að fársjúkt fólk þurfi að verjast þegar kraftar þess duga rétt til að halda heilsu, til að lifa.

Ekki hefur farið fram hjá nokkrum Íslendingi hið ömurlega ástand sem sjúklingar hérlendis hafa búið við í bráðum tvo mánuði. Læknar hafa vikum saman lýst því hörmulega ástandi sem ríkir á spítölum landsins. Vandaðir menn eins og forstjóri Landspítalans og landlæknir hafa lýst ástandinu vel og skilmerkilega.

Af hverju er ekki hlustað?

Nánast 7.000 myndgreiningarannsóknir bíða ásamt tugum þúsunda blóðsýna. „Það er ekki beðið um þessar rannsóknir að ástæðulausu og þegar vantar upplýsingar sem þær veita þá höfum við ekki alla myndina. Áhyggjurnar eru að við gætum verið að missa af einhverju hjá fólki,“ segir forstjóri Landspítalans. Um 3.200 komum á dag- og göngudeildir hefur verið frestað sem og vel á annað hundrað hjartaþræðingum, auk þess sem áhrif á fæðingarþjónustu og á starfsemi blóðbanka eru mikil. Landlæknir er mjög skýr í sínum málflutningi og segir öryggi sjúklinga ógnað og að þessu ástandi verði að ljúka strax. Af hverju er ekki hlustað á orð forstjóra Landspítala, landlæknis og þeirra fjölmörgu sérfræðinga sem hafa tjáð sig um þessi mál?

Nú þegar hjúkrunarfræðingar hafa farið í verkfall er ástandið með öllu óverjandi. Og það er aðeins tvennt sem getur stöðvað þetta ástand. Að samningsaðilar nái samningum strax, eða að Alþingi Íslendinga stöðvi verkfallið með lögum nú þegar. Engin önnur leið er fær. Þessu ástandi verður að ljúka án tafar.

Við sem þjóð verðum að finna leið þar sem heilbrigðisstarfsmenn eru ekki settir í þá ömurlegu stöðu að þurfa að neita sjúklingum um aðstoð. Að óbreyttu mun þetta ástand endurtaka sig þegar stéttarfélög nota neyð sjúklinga á spítölum landsins til að sækja launahækkanir fyrir sína félagsmenn. Finna þarf leið sem tryggir betri kjör heilbrigðisstétta og án þess að núverandi ástand geti endurtekið sig. Finna má dæmi um þetta hjá starfsstéttum sem vinna fyrir hið opinbera, hér á landi og erlendis.

Það getur enginn Íslendingur réttlætt það ástand sem sjúklingar þessa lands búa nú við. Hve margir þurfa að deyja áður en gripið er til aðgerða?