Tertusneiðin eða kaka

Hvort er betra að búa á Íslandi þegar heilbrigðiskerfið er fjársvelt og getur ekki fjármagnað tækjabúnað eða þegar heilbrigðiskerfið er ekki rekstrarhæft vegna verkfalla? Hvort er betra að búa á Íslandi þegar ferðamönnum fjölgar svo ört að við hræðumst átroðning eða þegar ferðamenn koma ekki til landsins vegna þess að starfsfólk ferðaþjónustunnar neitar að sinna starfinu vegna lélegra kjara? Hvernig komumst við í þessa stöðu?

Yfirvofandi óvissa og seinagangur kjaraviðræðna er sjálfsagt farinn að hafa áhrif á fjölda manns nú þegar. Öllum til ama og leiðinda. Hugarróin er ekki mikil hjá þeim sem nú takast á. Erlendir félagar spyrja af hverju við gerum þetta ekki bara í þrepum reglulega án verkfallsaðgerða. Já, af hverju gerum við það ekki og hættum þessum stanslausu verkfallshótunum? Ég vil trúa því að ef markmið stéttarfélaganna í þessari lotu er raunverulega að hífa lágmarkslaun upp í 300 þúsund króna þá sjái mögulega fyrir endann á þessari verkfallsrimmu. En þar virðist hnífurinn standa í kúnni og einhver stærri sviðsmynd er mögulega ekki sögð og eitthvert leikrit er sett á svið. En sviðsmynd aðalhagfræðings Seðlabankans er að lokum sú að ef allar hækkanir ná fram að ganga þá muni verðbólga vaxa hratt og stýrivextir tvöfaldast. Ekki á það bætandi í samanburði okkar við nágrannaþjóðir.

Engu að síður ætla allir að fá alla kökuna og frumskógur stéttar- og starfsmannafélaga er mættur með sínar kröfur. Enginn skal fá meira en hinn og það ætla allir að para sig við lækna og kennara. Ekki í næstu lotu, heldur núna. Laun hafa alltaf verið samanburður og eðlilegt er að kröfurnar séu lagðar fram. En er eðlilegt að öllum finnist það sjálfsögð krafa núna, undireins og fyrir alla? Það hlýtur að þurfa að taka þetta í skrefum líkt og Samtök atvinnulífsins og fleiri hafa verið að benda á. Hvað þarf til að að slíkt verklag komist á? Kröfur flestra stéttarfélaganna eru að minnsta kosti langt umfram það sem fyrirtækin geta staðið undir.

Klárum að ræða lágmarkslaunin í þessari lotu. Ræðum hitt svo í framhaldinu. Verðhækkanir, uppsagnir og gjaldþrot er hættan á hinum ásnum ef allt kemur til framkvæmda á sama tíma.

Að því sögðu held ég áfram að velta mér upp úr því, hvort það sé gott að búa á Íslandi eða bölvanlegt.