„Glæpir“ Ís­lendinga

Nú eru liðinn tæp tvö ár frá árás Hamas á Ísrael 7. október 2023. Um bakgrunn átakanna vísa ég í grein sem birtist í Vísi og fer yfir sögu átakanna. Greinin er ágætis yfirlit og einkum yfir átök síðustu áratuga. Þá eru margar greinar á Wikipediu sem fjalla um þessa sögu. Það getur verið erfitt að setja sig inn flókin átök en mig langar til að gera tilraun til þess með því að búa til smá flækjusögu sem byrjar á sama tíma og þessi saga byrjaði í Palestínu.

Flækjusaga um tilurð Ísraelsríkis

Við skulum ímynda okkur að Danir hafi ekki verið hlutlausir í fyrri heimsstyrjöldinni heldur í liði með Þjóðverjum. Bretar hefðu þá án efa hertekið „nýlendur“ Dana í norðurhöfum í stríðinu. Þeir lofuðu íbúum sjálfstæði í upphafi en ásældust auðlindir þar og gerðu leynisamkomulag við Frakka um skiptingu dönsku eyjanna í Norður Atlantshafi. Balfour lávarður utanríkisráðherra breta lýsti því svo yfir árið 1917 að ríkisstjórn hans styddi stofnun þjóðarheimilis gyðinga á Íslandi með stuttri yfirlýsingu í bréfi til Rothschild lávarðar sem var einn af leiðtogum gyðinga í Bretlandi:

“His Majesty's Government view with favour the establishment in Iceland of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object, it being clearly understood that nothing shall be done which may prejudice the civil and religious rights of existing non-Jewish communities in Iceland, or the rights and political status enjoyed by Jews in any other country.”

Fyrir þessu voru nokkrar ástæður. Ísland var strjálbýlt, efnahagur frumstæður og landkostir ekki nytjaðir sem skyldi. Þetta var almennur „glæpur“ allra frumstæðra þjóða og hinum þróaðri þjóðum fannst þær þá hafa frítt spil að leggja hin vanþróaðri undir sig og skipa þar málum eftir eigin höfði. Raunveruleg ástæða Breta með yfirlýsingunni var að ná tangarhaldi á auðlindum svæðisins með því að koma því til leiðar að hópur fólks myndi setjast þar að sem væri fyrir vikið þakklátur bretum og myndu styðja þá til áhrifa á svæðinu til framtíðar.

Spólum nú áfram frá 1917 þegar landnám gyðinga byrjar að taka á sig mynd á Íslandi og til ársins 2023 hundrað árum síðar. Hvað hefur gerst í millitíðinni?

Zionistar hafa komið sér vel fyrir á Íslandi. Íslendingar gripu til vopna á fjórða áratugnum gegn bretum en voru barðir niður af hörku. Það dóu einhver þúsund Íslendinga í þeim nokkurra ára hildarleik og þúsundir sátu árum saman í fangabúðum án dóms og laga. Árið 1947 verður Ísraelsríki til með ályktun SÞ og var hún m.a. studd af litlu ríki í Miðausturlöndum sem fékk fullveldi 1918, sem gjarnan vildi hjálpa gyðingum að eignast sitt eigið land. Helförinni enda nýlokið þar sem 6 milljónir gyðinga voru myrtir. Ísraelsríki hefur síðan átt ágætis samband við sjálfstæða Palestínu, sem er orðið þróað land með traustu lýðræði og öflugan framsóknarflokk sem styðst einkum við fylgi í dreifbýli. Fyrrum formaður flokksins Arafat er þó nýlátin í hárri elli. Það er annað en formaður Frelsissamtaka Íslendinga FSÍ, Steingrímur Hermannsson, hann var myrtur af Ísraelsmönnum með eitri fyrir nokkrum árum. Ísraelsmenn hafa stundað það að myrða alla forystumenn Íslendinga til að koma í veg fyrir andspyrnu og til að tryggja það að þeir hafi engan viðmælenda til að semja við.

Ályktun SÞ 1947 færði gyðingum á Íslandi, sem voru um 31% íbúana um 62% af landinu. Íslendingar sem voru 69% íbúana og áttu 91% landsins og um 80% af landbúnaðarlandinu fengu í sinn hlut 38% landsins og áttu að missa mörg frjósömustu héröðin. Í stríðinu 1947-48 voru Íslendingar hraktir af meira en helmingi landsins í miklum þjóðernishreinsunum, eða Hamförunum eins og við Íslendingar kölluðum þessa atburði, og voru nú komnir á hrjóstrugustu hluta landsins en Ísraelsríki réð yfir frjósömustu héruðunum og flestum auðlindum.

Eftir annað árásarstríð Ísraelsmanna 1967 þrengdist hagur Íslendinga enn frekar. Allar auðlindir landsins voru nú í höndum Ísraelsríkis og innfæddir urðu að sætta sig við mola af auðlindum sem var skammtað til þeirra. Ferðafrelsi þeirra var mjög skert og aðskilnaðarstefna hafði tekið á sig skýra mynd. Ísraelsmenn beittu skipulagsvaldinu til að hefta vöxt byggða innfæddra og „óleyfileg“ hús voru rifin jafnharðan. Eftir friðarsamkomulag á 10 áratugnum, sem Ísraelsríki stóð ekki við og uppreisnir Íslendinga erum við komin til ársins 2023. Helmingur Íslendinga býr núna í opnum fangabúðum á Vatnsleysuströnd en hinn helmingurinn þreyjir þorrann og góuna í hrjóstrugu fjalllendi. Íslendingar mega ekki eiga nein viðskipti nema í gegnum Ísrael og mega ekki einu sinni eiga báta til að veiða fisk úti fyrir ströndum landsins. Ísraelsmenn halda áfram að þrengja að Íslendingum og byggja landnemabyggðir í sveitum Íslendinga með tilheyrandi sérstökum vegum, múrum og girðingum sem hindra umferð og samskipti milli byggða.

Íslendingar hafa reynt öll form andstöðu: Skæruliðahernað, opið stríð, hryðjuverk og friðsöm mótmæli. Öllum þessum formum andstöðu hefur verið mætt með margföldu ofbeldi Ísraelsríkis. Bandaríkjamenn styðja dyggilega við bakið á Ísraelsmönnum og skilja ekkert í þessum Íslendingum sem vilja ekki verða undirokaðir í eigin landi eða flýja til kristinna bræðra sinna á Norðurlöndum.

„Glæpir“ Íslendinga?

En hverjir voru „glæpir“ Íslendinga? Þeir voru hinir sömu og „glæpir“ Palestínumanna. Í fyrsta lagi voru báðar þjóðirnar „frumstæðar“ í byrjun 20. aldar. Stærsti „glæpurinn“ var þó að vera ekki sjálfstæð þjóð. Ísland varð fullvalda 1918, en þegar Ottómanaveldið tapaði í fyrri heimsstyrjöldinni varð Palestína „verndarsvæði“ Breta eða í raun nýlenda sem Bretar ráðstöfuðu að vild m.a. með því að veita útlendingum aðgang að landi Palestínumanna að þeim forspurðum og í andstöðu við vilja íbúana með samþykki Þjóðabandalagsins. Þjóðabandalagið var á þessum tíma klúbbur Vesturlanda og þar með nýlenduvelda. Sameinuðu þjóðirnar voru svo lítið skárri árið 1947 því flest lönd þriðja heimsins voru ennþá nýlendur 1947. Þriðji „glæpurinn“ var að Palestínumenn voru of „veikir“. Það er þeir höfðu ekki bolmagn í Breska heimsveldið og seinna Ísraelsríki og þeir hafa heldur ekki haft öflugan bakhjarl til að vega upp afl Ísraels og hvað þá Bandaríkjanna, öflugasta herveldis- og efnhagsveldis í heimi sem hefur staðið þétt að baki Ísraelum í hálfa öld. Fjórði „glæpur“ Palestínumanna var að vera brúnir á hörund og tala arabísku. Það þurfti vænan slurk af kynþáttahyggju, nýlendustefnu og olíu sem bretar ásældust til að velja Palestínu. Það er veikasti hluti flækjusögunnar hér að ofan að Íslendingar eru hvítir og taldir tilheyra hinum vestræna heimi jafnvel í byrjun 20. aldar og hefðu því líklega ekki lent í sömu aðstöðu og Palestínumenn.

Friður í Palestínu?

Palestínumenn hafa þrátt fyrir aldalangan yfirgang, brottrekstur frá heimahögunum og 50 ára hernám ekki látið bugast og halda enn áfram andstöðu sinni við yfirgang Ísraelsríkis. Sumir halda því fram að Palestínumenn eigi að láta af andstöðu sinni við yfirgang Ísraelsmanna en ekki fylgir sögunni hvað Palestínumenn eiga að sætta sig við fyrir frið eða hvort þeir hinir sömu myndu sjálfir sætta sig við slíka kosti í eigin landi. Ljóst er að Palestínumenn geta ekki fallist á frið á einhliða forsendum Ísraelsríkis sem myndi þýða að þeir yrðu áfram undirokaðir annars flokks þegnar í eigin landi eða flóttamenn og það getur ekki talist réttlátur friður. Eini friðurinn sem getur gengið upp til langframa fyrir báða aðila er réttlátur friður. Óréttlátur friður þýðir einfaldlega áframhaldandi stríð.

En hvernig er hægt að koma á friði í Palestínu? Þar skiptir í raun ekki máli hvort tveggja ríkja lausnin eða sameiginlegt ríki Palestínumanna og Ísraelsmanna verður ofan á. Ísraelsríki mun aldrei semja réttlátan frið og standa við það samkomulag án þess að vera þvingað til þess af alþjóðasamfélaginu eða sínum öflugasta bakhjarli. Til þess eru aflsmunir einfaldlega of miklir og freistingin til að beita yfirgangi of mikil fyrir Ísrael. Þar sem Bandaríkin munu sennilega ekki í nánustu framtíð af eigin frumkvæði taka þetta skref verður Allsherjarþing SÞ að taka af skarið og setja síharðnandi viðskiptaþvinganir á Ísrael og neyða það að samningaborðinu. Það tókst á sínum tíma gagnvart Suður-Afríku og það ætti því líka að geta tekist núna gagnvart Ísrael. Þar gæti Ísland átt frumkvæði.

Höfundur er líffræðingur.