Þýðandi Straight Outta Compton: Lét rappið allt ríma á íslensku

„Ég ákvað að hafa orðalagið gróft og sláandi – því þeir voru það á sínum tíma,“ segir Haraldur Jóhannsson þýðandi um myndina Straight Outta Compton sem frumsýnd verður í kvikmyndahúsum í dag. Eftir sérstaka forsýningu myndarinnar á mánudagskvöld mátti heyra áhorfendur ræða sérstaklega um þýðingu myndarinnar og vakti það athygli að Haraldur þýddi texta rappsveitarinnar; og það sem meira er, hann lét textana ríma á íslensku.

„Þetta var talsvert meira en venjuleg þýðing,“ segir Haraldur og heldur áfram: „Það er óvenjulega mikið talað í myndinni. Þetta var þriggja daga verk, að þýða myndina. Yfirleitt taka kvikmyndir um einn dag í þýðingu.“

Haraldur segist hafa þurft að setja sig í stellingar til að þýða rappið í myndinni. „Sko, það er alltaf spurning hvort maður eigi að þýða texta í lögum. Ef þeir skipta máli fyrir samhengi myndarinnar gerir maður það. Í Straight Outta Compton eru textarnir partur af „plottinu“, þeir eru þjóðfélagsádeila og það hefði ekki verið hægt að sleppa því að þýða þá. Og fyrst maður er byrjaður að þýða þá er um að gera að reyna að láta þá ríma. Þá reynir maður að fórna eins litlu af innihaldinu og hægt er. Maður sleppir þá frekar að láta eina til tvær línur ríma, til þess að merkingin haldi sér.“

Haraldur hefur reynslu af að þýða myndir þar sem lagatextar skipta máli. „Ég þýddi Mama Mia og Hairspray, en þetta er auðvitað miklu óheflaðra. Ég þýddi líka 8 Mile, sem var mun svipaðra þessu.“ Þrátt fyrir reynsluna þurfti Haraldur að setja sig inn í menninguna og tíðarandann á vesturströnd Bandaríkjanna á áttunda og níunda áratug síðustu aldar. „Netið er ómetanlegt, til þess að geta flett upp vísunum í textum og slangri. Maður reynir að aðlaga þetta þannig að áhorfendur skilji hvað er verið að tala um, þó svo maður sé ekkert að snúa þessu upp á Ísland.“

Haraldur notaði lög N.W.A. til að veita sér innblástur við þýðinguna. „Maður þurfti að liggja svolítið yfir þessu og reyna að skilja tóninn í lögunum, hvort þetta eigi að vera bítandi eða húmor. Maður þarf að skilja hvernig þeir leggja lögin upp og reyna að upplifa þeirra túlkun á yrkisefninu.“ 

Hér má sjá lagið No Vaseline með Ice Cube í íslenskri þýðingu Haraldar:



Gott að þið dissuðuð mig, vinir

Voruð harðir en eruð núna grautlinir.

Fyrst hömpuðuð þið allir AK

Nú ykkur sé ég í myndbandi með Michel'le

Þið eruð sjón ei falleg

Ég sá það fyrir, þess vegna fór ég

Og hélt áfram að strita

Og sá ykkur ræflana alla burt frá Compton flytja

Búið með hvítum, eitt stórt hús, já

En hvergir er annan surt að sjá

Ég byrjaði með allt of mikla byrði

Henti fjórum surtum og er nú miklu meira virði

En textinn lítur svona út á frummálinu:

Goddamn, I'm glad y'all set it off

Used to be hard, now you're just wet and soft

First you was down with the AK

And now I see you on a video with Michel'le

Looking like straight bozos

I saw it coming, that's why I went solo

And kept on stompin'

While y'all mothafuckers moved straight outta Compton

Living with the whites, one big house

And not another nigga in sight

I started off with too much cargo

Dropped four niggas now I'm making all the dough